FOT. GLEB SOBOLIEV/PRESSFOCUS

Ligi w Europie Eliminacje MŚ 2026

30.03.2026 15:30

Idol kryzysowy. Czy Viktor Gyokeres zakończy wieki ciemne reprezentacji Szwecji?

Viktor Gyokeres miał być tym, który wyprowadzi reprezentacją Szwecję z piłkarskich wieków ciemnych. Zamiast tego, sam pogrążył się ostatnio w futbolowej zapaści.

Maciej Kanczak

Wieki ciemne to w historii Europy okres charakteryzujący się zapaścią kulturową i gospodarczą. Podobne określenie w trzeciej dekadzie XXI stulecia można zastosować do reprezentacji Szwecji, która nie zakwalifikowała się na MŚ 2022 i Euro 2024, a w Lidze Narodów zdegradowana została do Dywizji C.

Ostatki z idolem

Największy kryzys Blagult w ostatnim czasie zbiegł się z zakończeniem kariery przez Zlatana Ibrahimovicia i eksplozją strzeleckiej formy Viktora Gyokeresa, który w latach 2023-2025 strzelił dla Sportingu CP aż 97 goli w 102 meczach. Sam napastnik też wielokrotnie podkreślał swoje uwielbienie dla legendarnego napastnika z Malmo. Do Ibry zresztą porównany był już wcześniej, w okresie, gdy z powodzeniem występował w barwach Coventry City w Championship (43 gole w ciągu 2,5 sezonu). Wtedy też trafił na radary sztabu szkoleniowego reprezentacji Szwecji.

– Obserwujemy go od lat i wiemy, że jest dobrym piłkarzem. Nie mogę się doczekać, żeby w końcu zobaczyć, jak się sprawdzi – przyznawał ówczesny selekcjoner Szwedów, Janne Andersson. Gyokeres wcześniej miał na koncie dwa występy w drużynie narodowej, która w styczniu 2019 mierzyła się w krajowym składzie z Finlandią (0:1) i Islandią (2:2). Po ponad dwóch latach rosły atakujący zaliczył epizody w starciach eliminacji MŚ 2022 z Kosowem (3:0, minuta) i Grecją (2:0, trzy minuty). Od czerwca 2022 stał się już jednak etatowym reprezentantem niebiesko-żółtych.

Nie było mu jednak dane pograć zbyt długo ze swoim idolem w szwedzkiej kadrze. W ataku zagrali wspólnie tylko jeden mecz, z Belgią (0:3) na inaugurację eliminacji Euro 2024, przebywając na murawie 17 minut. Ibrahimović wkrótce zakończył karierę, a odpowiedzialność za wyniki Blagult spadła na Gyokeresa, Alexandra Isaka czy Dejana Kulusevskiego. Kryzys Szwedów już trwał w najlepsze, bo po fiasku w eliminacjach MŚ 2022 i degradacji do Dywizji C Ligi Narodów, nie zakwalifikowali się również na Euro 2024. To był pierwszy przypadek w XXI wieku, gdy niebiesko-żółci nie uzyskali promocji do dwóch wielkich turniejów z rzędu.

Gwiezdny czas

We wspomnianym okresie Gyokeres nie wyróżniał się niczym szczególnym w narodowych barwach. Od października 2021 do marca 2024 rozegrał 18 meczów, w których strzelił raptem pięć goli. Przełomem okazała się jesień 2024, kiedy to niemal w pojedynkę zapewnił Szwecji awans do Dywizji B Ligi Narodów. W sześciu meczach zdobył aż dziewięć bramek, zostając najlepszym strzelcem czwartej edycji tych rozgrywek. Błysnął przede wszystkim w domowej potyczce z Azerbejdżanem (6:0), w której aż czterokrotnie wpakował piłkę do siatki, będąc pierwszym graczem od czasów Marcusa Berga (cztery trafienia z Luksemburgiem), który w szwedzkiej kadrze dokonał tej sztuki. – Jest niesamowity. W strzelaniu goli nie ma sobie równych – chwalił go po meczu kolega z kadry, Emil Forsberg.

Tamta jesień to gwiezdny czas Gyokeresa, który jak szalony strzelał, zarówno w Sportingu, jak i reprezentacji Szwecji. „Sportbladet” po meczu z Azerami, przytaczał jego kosmiczne liczby (stan na 20.11.2024) – 24 mecze, 32 gole, 8 asyst.

W Szwecji na dobre wybuchła Gyokeresomania. „Nie zamieniłbym go na żadnego, innego napastnika” – pisał w felietonie na łamach „Aftonbladet”, Simon Bank, podkreślając lekkość, z jaką przychodzi mu zdobywanie bramek. Szwedzkie media podkreślały jednak, że odpowiedzialność za wyniki nie powinna spoczywać wyłącznie na jego barkach. „Musimy się opierać w takim samym stopniu na Gyokeresie, co Isaku” – pisano. Napastnik Newcastle United, w tamtej edycji LN czterokrotnie trafiał do siatki rywali.

Choć nie brakowało sceptyków, którzy radzili przesadnie nie ekscytować się efektownymi zwycięstwami z rywalami drugiej kategorii (Azerbejdżan, Estonia, Słowacja), to jednak zdecydowana większość kibiców niebiesko-żółtych była przekonana, że awans do Dywizji B Ligi Narodów to pierwszy krok w stronę odbudowy prestiżu reprezentacji. Eliminacje MŚ 2026 pokazały jednak, że droga do tego jest bardzo daleka. Paradoksalnie też jednak zwycięskie boje ze słabszymi przeciwnikami umożliwiły alternatywną drogę na mundial.

Cichy stadion

Szwedzi bowiem nie wygrali żadnego z sześciu meczów kwalifikacji do mundialu w Ameryce Północnej (dwa remisy i cztery porażki), a przecież w grupie D nie rywalizowali z żadnymi potęgami, a Szwajcarią, Słowenią i Kosowem. – Siedzę tu i czuję się smutny, widząc, jak cicho jest na trybunach. Gra reprezentacja, a dla nikogo to nic nie znaczy. Nigdy w karierze czegoś takiego nie doświadczyłem – ubolewał w studiu Viaplay, po meczu ze Słowenią (1:1), były gwiazdor szwedzkiej kadry, Fredrik Ljungberg. Cicha i smutna Strawberry Arena w Solnie była doskonałą egzemplifikacją nastawienia Szwedów do swojej drużyny narodowej.

Blagult w walce o MŚ zdobyli raptem cztery bramki. Żadna z nich nie była autorstwa Gyokeresa.

Statystyki rosłego atakującego w tych spotkaniach były zresztą zawstydzające:

– bez strzału ze Słowenią:

– dwa strzały (jeden celny) z Kosowem;

– dwa strzały (jeden celny) ze Szwajcarią;

– dwa strzały (jeden celny) z Kosowem;

– w kończących eliminacje meczach ze Szwajcarią i Słowenią nie grał z kolei z powodu kontuzji mięśnia;

Trudno jednak za taki stan rzeczy winić wyłącznie Gyokeresa. Problem leżał również w osobie selekcjonera reprezentacji Szwecji, Jona Dhala Tomassona. Duńczyk wielokrotnie podkreślał, że „świetni zawodnicy zawsze mogą grać razem”. Jednocześnie miast stosować tradycyjny szwedzki system 1-4-4-2, zdecydował się na ustawienie 1-3-5-2, które poważnie ograniczało potencjał jego atakujących. Gyokeresowi zarzucano również, że w przeciwieństwie do Isaka nie angażuje się zbytnio w budowanie akcji.

Najgorszy moment

Nie można się też jednak dziwić niemocy Gyokeresa w eliminacjach MŚ 2026, wszak Szwed przechodził wówczas jeden z najgorszych momentów w karierze. Latem za 55 mln funtów przeniósł się do Arsenalu, ale pierwsza część sezonu 2025-26 była w jego wykonaniu koszmarna. We wszystkich rozgrywkach strzelił w tym czasie dla Kanonierów zaledwie siedem goli. Eksperci kwestionowali jego przydatność dla The Gunners oraz podkreślali, że  kompletnie nie pasuje do specyfiki Premier League. – Koledzy mu nie podają, bo mu nie ufają – powiedział w podcaście „Stick to football”, Paul Merson. Jamie Carragher na antenie Sky Sports z kolei dodał: – Brakuje mu jakości i finezji innych graczy Arsenalu.

„The Telegraph” na początku stycznia przeprowadził również szczegółową analizę gry Szweda, wytykając mu liczne błędy i niedociągnięcia, które powodują brak skuteczności w Premier League: brak zgrania z partnerami, nieumiejętność gry bez piłki w polu karnym, słaba gra w powietrzu, problemy w starciach z agresywnie grającymi obrońcami. „Połączenie powyższych czynników oznacza, że Gyokeres po prostu nie angażuje się w mecze Arsenalu tak bardzo, jak wszyscy by sobie tego życzyli” – konstatował londyński dziennik.

W trudnych dla siebie momentach Szwed cały czas mógł liczyć na menedżera, Mikela Artetę. – Nie miał okresu przygotowawczego. Pierwsze kilka tygodni było trudnych, ponieważ nie był w najlepszej formie. A właśnie tego potrzeba, aby w tej wymagającej lidze, grać na najwyższym poziomie – mówił Hiszpan.

Of the 33 strikers to have played 500+ mins in the Premier League this season, Gyokeres ranks:

🔻 33rd for possession loss rate
🔻 31st for passes completed
🔻 30th for duel success
🔻 28th for aerial duels won@SamJDean takes a look at the data ⬇️https://t.co/QHQyWKKLpo pic.twitter.com/oY2XS4Bohh

— Telegraph Football (@TeleFootball) January 11, 2026

W nowym roku fani na The Emirates Stadium obserwowali już jednak zupełnie inną wersję Gyokeresa. W ciągu trzech miesięcy Szwed zdobył więcej bramek we wszystkich rozgrywkach (dziewięć), aniżeli w ciągu pierwszych pięciu miesięcy spędzonych w Londynie. – Wspieraliśmy go w każdym, możliwym momencie. Teraz jest w znakomitej dyspozycji – chwalił go Arteta, podkreślając jego rosnącą pewność siebie.

Lepszy niż Ibra

Dla Szwedów przełamanie ich gwiazdy przyszło w najlepszym możliwym momencie. Niebiesko-żółci szykowali się do barażu z Ukrainą, osłabieni brakiem kontuzjowanych Isaka i Kulusevskiego. Cała odpowiedzialność spadła więc na Gyokeresa. – Zrobię, co w mojej mocy, aby udźwignąć rolę, która na mnie spadła – zapowiedział w rozmowie ze stacją SVT Sport przed meczem w Walencji. Na marcowe zgrupowanie przyjechał niezwykle pewny siebie. Jesienne niepowodzenia nie zdawały się mieć wpływu na jego postawę. – Wczucie się w grę w nowym zespole zawsze jest trudne. Jesteśmy jednak liderem Premier League i gramy w ćwierćfinałach Ligi Mistrzów i Pucharu Anglii, więc jak dotąd idzie nam całkiem nieźle – stwierdził z kolei w rozmowie z portalem fotbolskanalen. – Z mojej strony nigdy nie było wątpliwości co do Viktora. To świetny piłkarz i świetny człowiek – podtrzymywał go na duchu Graham Potter, który w listopadzie został selekcjonerem reprezentacji Szwecji.

Na Estadi Ciutat de Valencia szwedzcy kibice oglądali Gyokeresa jak za najlepszych lat. Napastnik Arsenalu popisał się hat-trickiem, prezentując 100-procentową skuteczność, bo na bramkę Anatolija Trubina oddał trzy strzały. Przełamał tym samym serię 386 minut bez gola w narodowych barwach. – Gyokeres to gracz światowej klasy. Gdy masz kogoś takiego w składzie, wszystko jest łatwiejsze – powiedział przed kamerami stacji Viaplay, Potter. Szwedzi znów pokochali Gyokeresa, a media społecznościowe zalały zdjęcia kibiców w maskach, imitujących jego słynną cieszynkę.

Gyökeresomania w Szwecji przeszła najśmielsze oczekiwania 🤪🇸🇪

Było potrzebnie Szwecji takie zwycięstwo, jak tlen. pic.twitter.com/Wb6iRZJ02N

— Szwedzka Piłka 🇸🇪 (@SzwedzkaP) March 27, 2026

Przy okazji jego hat-tricka, w Szwecji wróciły porównania do Ibrahimovicia. I chodzi nawet nie tyle o styl gry, umiejętności czy potencjał, a wpływ na reprezentację. – Zawsze mogliśmy na nim polegać, gdy było to potrzebne, stawał na wysokości zadania. Sposób, w jaki Viktor podchodzi do gry, przypomina nową wersję Zlatana, piłkarza, któremu zawsze można zaufać – stwierdził na antenie SVT, 4-krotny reprezentant Szwecji, Magnus Eriksson.

https://t.co/JQ0qBHfFof

— Filip Macuda (@f_macuda) March 27, 2026

Na razie snajper „Kanonierów” może się pochwalić nieznacznie lepszymi statystykami w drużynie niebiesko-żółtych po 31 meczach, aniżeli jego idol. Ibra na tym etapie reprezentacyjnej kariery miał na koncie 14 trafień, podczas gdy jego sukcesor ma ich o cztery więcej. Teraz czeka go z kolei starcie z innym światowej klasy napastnikiem, Robertem Lewandowskim. Ktoś z tej dwójki może rozstrzygnąć losy awansu. Szwedzi nie mają wątpliwości, kto to będzie. „Napastnik Arsenalu wnosi nie tylko gole, ale i większą szybkość biegu niż odosobniony w Polsce Lewandowski. Jest w lepszej formie” – pisze „Aftonbladet”.