15.05.2021 08:46

Zawodowi strażacy w Bundeslidze

Doświadczeni, odporni na stres i kryzys. Stojąc pod ścianą, wiedzą gdzie dokręcić śrubę. Pojawiali się zawsze tam, gdzie ich potrzebowano i potem gasili pożar. Zapotrzebowanie na ich usługi było swego czasu ogromne, lista cudotwórców długa, a fani nosili ich na rękach.

Trenerscy strażacy – o nich mowa: Joerg Berger, Hans Meyer, Peter Neururer i wielu innych. Specjaliści od przypadków beznadziejnych. Pojawiali się w akcie desperacji gdy nadzieja już umarła. I wynosili z płonącego budynku ligowy byt na swoich plecach. Byli doświadczeni, wiedzieli dokładnie co robić w kryzysowych sytuacjach i jak w krótkim czasie zaszczepić w zespole pewność siebie. Po skończonym jednym zadaniu odchodzili szukać nowego. Świat się jednak zmienia i idzie do przodu a z nim trendy, filozofie trenerskie i klubowe strategie. W obecnej rzeczywistości nie ma już miejsca dla szamanów i cudownych uzdrowicieli. Próbę wskrzeszenia starych, dobrych czasów podjęto jednak w 1. FC Koeln.

Specjalista ratownikiem?

Drużyna z Kolonii znajduje się w bardzo złej sytuacji, a strach przed spadkiem jest jak najbardziej uzasadniony. Dotychczasowy trener Markus Gisdol wielokrotnie w ostatniej chwili uciekał z głową spod gilotyny i ratował się w meczach ostatniej szansy. Jak to mówią: do sześciu razy sztuka? Za szóstym ultimatum już jednak skapitulował i musiał opuścić klub. Na jego miejsce przyszedł 67-letni Friedhelm Funkel choć odchodząc z Fortuny Duesseldorf zarzekał, że już czas na emeryturę. Za Funkelem stoją wprawdzie dekady doświadczenia, ale o wiele łatwiej przychodziły mu awanse niż utrzymania. Do tej pory sześciokrotnie wprowadzał różne zespoły do Bundesligi, w tym Kolonię zaraz po tym jak zleciał z nią na zaplecze. Tylko raz zachował się jak na strażaka przystało – dwadzieścia lat temu gdy obejmował Hansę Rostock. Hertha zleciała, w Bochum mimo świetnego ofensywnego składu próbował na siłę wdrożyć defensywną i zachowawczą piłkę, z TSV 1860 nie wytrzymał nawet do końca sezonu. Pięć dni po zwolnieniu z Bochum na jego usługi połasiła się znajdująca się w opłakanym stanie Alemannia Akwizgran. Trenerski weteran wyciągnął jak królika z kapelusza przebrzmiałych Alberta Streita i Davida Odonkora. Tutaj też nie dociągnął nawet do końca rozgrywek, a zwolniono go – o ironio – w Prima Aprilis. Funkel cudotwórcą nie jest, a mit jaki wokół siebie roztacza już dawno zdążył się zdezaktualizować. Wydaje się, że Koziołki mogły poczekać z jego zatrudnieniem chociaż do nowego sezonu. Wtedy faktycznie byłyby ku temu jakieś podstawy

Metodologia zatrudniania trenerów

Strażacy wyszli z mody. Drużyny zagrożone spadkiem lub znajdujące się w kryzysie polegają obecnie na innych, nowszych rozwiązaniach. Można wyróżnić trzy główne metody postępowania. Trenerem z drugiego rzędu był Florian Kohfeldt, który wcześniej prowadził rezerwy. W ten trend wpisywali się również Hansi Flick, który był asystentem zwolnionego Niko Kovaca, Edin Terzic który był asystentem Luciena Favre’a czy chociażby Thomas Tuchel w Mainz (wcześniej trenował tam zespół juniorów) albo Juergen Klopp (objął drużynę w zasadzie jeszcze jako piłkarz). Wyżej wymienieni wpisują się jednocześnie w drugi trend czyli: trener z przeszłością w klubie. Nikt nie zapomni jak prezydent Hannover 96 zdecydował się powierzyć stery Mirko Slomce, który odwdzięczył się dwoma awansami do Ligi Europy. Urodzony niedaleko Hanoweru, były piłkarz i asystent Ralfa Rangnicka w legendarnym już sezonie, po którym po trzynastu latach H96 powrócił do Bundesligi. Innym przykładem jest chociażby Tayfun Korkut w VfB Stuttgart czy Bernd Hollerbach w Hamburgu. Jupp Heynckes też miał już za sobą historię w Bayernie Monachium zanim sięgnął z nim po potrójną koronę. Wreszcie ostatni wariant – awaryjny. Jeśli optymalny trener nie jest dostępny, to kluby Bundesligi wolą postawić na tryb awaryjny i często tymczasowy plan niż wypróbowanych i doświadczonych strażaków. Tak było w Wolfsburgu, gdy Martin Schmidt zastępował Andriesa Jonkera czy w Hercie Berlin, gdy Juergen Klinsmann podejmował rękawicę po Ante Coviciu.

Wykolejone kluby najszybciej zaciągają hamulec awaryjny. Polegają na trenerach, którzy mogą urosnąć razem z nimi. Głównym celem jest zachowanie tożsamości klubu, a strażak rzadko kiedy nie jest rozwiązaniem tylko tymczasowym. Nie jest dobrym architektem do odbudowy. Nagle okazuje się, że w drużynach młodzieżowych lub rezerwowych można znaleźć trenerów, którzy są w stanie ożywić zespół, bo znają już doskonale jego system nerwowy. Fredi Bobic w wywiadzie dla „Tagesspiegel”: – W przeszłości trenerzy drużyn młodzieżowych pracowali na zasadzie wolontariatu. To się zmieniło. Teraz w klubie pracują już tylko ci, którzy mają uprawnienia. I to procentuje, bo kluby mogą w przyszłości polegać na specjalistach z „własnej stajni”.

Berger ocaliłby Titanica

Jeśli kogoś można nazwać pionierem i ojcem zawodu trenerskiego strażaka to bez dwóch zdań byłby nim Joerg Berger. Po tym jak uciekł w dramatycznych okolicznościach z NRD i przeżył próbę otrucia przez wschodnioniemieckie służby żaden kryzys nie był mu straszny. Ratował w swojej karierze Schalke i Koeln, ale apogeum przyszło lata później. W sezonie 1998-99 ponownie wrócił do Eintrachtu Frankfurt. A ostatnia kolejka przyniosła wyjątkowe emocje. Eintracht potrzebował cudu. I to dosłownie. Rywale do utrzymania wygrywali swoje spotkania poza Norymbergą, która miała jednak spory zapas bramek. Frankfurt wygrał swój mecz z Kaiserslautern aż 5:1 po golu w 89. minucie norweskiego napastnika Fjoertofta. To on powiedział po meczu, że Berger ocaliłby i Titanica. Eintracht ostatecznie wyprzedził Norymbergę większą liczbą strzelonych bramek. Przy okazji była to ta sama kolejka, w której Sławomir Majak uratował przed spadkiem Hansę Rostock. W 2009 roku Berger podjął się ostatniej misji ratunkowej. Objął Arminię Bielefeld przed ostatnią kolejką w sezonie. Gdyby wygrał z Hannover 96 to Arminia zagrałaby w barażach. Padł remis 2:2.

Neururer i reszta

Kultowy trener Peter Neururer najmilej poza Bochum wspominany jest w Schalke i Koeln. Gdy obejmował w sezonie 1988-89 drugoligowe Schalke to groził mu rychły spadek do trzeciej ligi. Znakomita seria zwycięstw wystarczyła na spokojne dwunaste miejsce. Identyczna sytuacja miała miejsce sześć lat później w Koeln, z którym notabene dotarł później do półfinału Pucharu Intertoto.

W kwietniu 2000 w akcie desperacji władze Borussii Dortmund powierzyły drużynę Udo Lattkowi. Osiem punktów w pięciu meczach wystarczyło na utrzymanie, a trenerska legenda zainkasowała milion marek. Hans Meyer uratował w swojej karierze trzy kluby: Norymbergę, Borussię Moenchengladbach i Herthę. Tą pierwszą nie dość, że obronił przed spadkiem to zapisał się w jej historii awansując do europejskich pucharów po blisko czterdziestu latach przerwy i zdobywając Puchar Niemiec. Huub Stevens objął w połowie sezonu 2006-07 Hamburger SV. Klub z północy Niemiec zajmował wtedy ostatnie miejsce w tabeli. Niewiarygodne – „trzydzieści punktów później” Stevens wyprowadził HSV na piąte miejsce i awansował do Intertoto, skąd zawędrował aż do 1/8 finału Pucharu UEFA. Gdy inne kluby zatrudniały strażaków by pomogli w walce o utrzymanie, tak Bayern Monachium ściągnął Heynckesa by posprzątał bałagan po Juergenie Klinsmannie. Ligę Mistrzów uratował i zrobił na tyle dobre wrażenie, że wrócił do klubu kilka lat później i przeszedł do historii.

Mało kto pamięta, ale strażakiem był też Julian Nagelsmann. Uratował Hoffenheim w sezonie 2015-16 gdy traciło w rundzie wiosennej sześć punktów do bezpiecznego miejsca. Hoffenheim uratował także Markus Gisdol, który został trenerem przed 28. kolejką sezonu 2012-13. Jeszcze przed ostatnią kolejką klub zajmował przedostatnie miejsce ze stratą dwóch punktów. Sensacyjna wygrana w Dortmundzie po dwóch rzutach karnych w końcówce, a potem wygrane baraże z Kaiserslautern i Gisdol stał się bohaterem Sinsheim.

To nie jest kraj dla starych ludzi

Metody treningowe trenerskich dinozaurów nie miałyby dzisiaj racji bytu. Nie mogliby wrzucić na boisko piłek lekarskich i kazać piłkarzom strzelać nimi karne czy wyzywać podopiecznych od małp. Dzisiaj preferowane są długie analizy wideo i sesje z psychologami. Dlatego Felix Magath przeniósł się do dyrektorskiego gabinetu, Stevens wściekał się już tylko podczas spotkań rady nadzorczej Schalke, a Werner Lorant urządzał grille na kempingu. Tylko Neururer wciąż jest zwarty i gotowy. Ale telefon nie dzwoni. Chociaż raz zadzwonił. Biedny Neururer myślał, że chcą go zatrudnić w Schalke, a okazało się to propozycją pracy w czwartoligowym Wattenscheid. Gatunek klasycznych strażaków wprawdzie nie wyginął, ale nie jest już poszukiwany, a doświadczenie nie jest wymagane.

Strażacy w piłce nożnej są ekspertami. Doświadczeni trenerzy, solidni i zahartowani przez lata pracy. Ale to praca tymczasowa. Strażak ugasi ogień, ale domu nie odbuduje. Pamięć o nich przetrwa jednak wśród kibiców. Oni wiedzą doskonale kto był ich zbawcą.

MACIEJ IWANOW

TEKST UKAZAŁ SIĘ W TYGODNIKU „PIŁKA NOŻNA” (16/2021)

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 43/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie Bundesliga

01.11.2026 15:38

Arkadiusz Pyrka z asystą! Polak pomógł w wyrównaniu [WIDEO]

Arkadiusz Pyrka zanotował asystę w meczu St. Pauli z 1. FC Nurnberg. Polak popisał się świetnym podaniem.

Czytaj więcej

Ligi w Europie Bundesliga

01.11.2026 14:39

Dwaj piłkarze Bayernu Monachium poważnie kontuzjowani. Czekają ich długie przerwy od gry

W meczu z Borussią Dortmund dwaj zawodnicy Bayernu Monachium nabawili się poważnych urazów, które wykluczają ich z gry na długie tygodnie.

28.10.2026, Fussball DFB-Pokal 2026/2027, 2.Runde, FC Bayern München - 1.FC Magdeburg, in der Allianz-Arena München. Torjubel Serge Gnabry FC Bayern München, Ismael Saibari FC Bayern München, Lennart Karl FC Bayern München, Jonathan Tah FC Bayern München, Michael Olise FC Bayern München *** October 28, 2026, Soccer: 20262027 DFB Cup, Round 2, FC Bayern Munich vs. FC Magdeburg, at the Allianz Arena in Munich: Goal celebrations by Serge Gnabry FC Bayern Munich, Ismael Saibari FC Bayern Munich, Lennart Karl FC Bayern Munich, Jonathan Tah FC Bayern Munich, and Michael Olise FC Bayern Munich
2026.10.28 Monachium
pilka nozna , Puchar Niemiec
Bayern Monachium - 1. FC Magdeburg
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Bundesliga

31.10.2026 20:31

Der Klassiker na remis. Zmarnowany karny i kontuzje zatrzymały Bayern

Bayern Monachium zremisował 2:2 z Borussią Dortmund. Pomimo przewagi Bawarczyków Borussii z pomocą szczęścia udało się zremisować i utrzymać równy z Bayernem poziom w tabeli.

Fussball : DFB Pokal , 2. Runde, 28.10.2026, FC Bayern Munchen vs 1. FC Magdeburg, Allianz Arena Deutschland : Harry Kane FC Bayern Munchen, 9 Mimik, Gesichtsausdruck, Emotion *** Soccer: DFB Cup, 2nd Round, October 28, 2026, FC Bayern Munich vs. 1. FC Magdeburg, Allianz Arena, Germany Harry Kane, FC Bayern Munich 9 facial expressions, emotions Copyright: xMichellexLukax
2026.10.28 Monachium
pilka nozna Puchar Niemiec
Bayern Monachium - 1. FC Magdeburg

Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Bundesliga

31.10.2026 20:06

Zdobywca Złotej Piłki zmarnował karnego. Piłka wylądowała na poprzeczce [WIDEO]

Bayern Monachium przy prowadzeniu 1:0 z Borussią Dortmund dostali rzut karny. Jedenastki nie wykorzystał uznany ostatnio za najlepszego piłkarza ostatniego sezonu Harry Kane.

Czytaj więcej

Ligi w Europie Bundesliga

31.10.2026 17:59

Mecz o panowanie w Niemczech. Bayern – BVB [LIVE]

Nadszedł czas na pierwszy w tym sezonie Bundesligi Der Klassiker. Starcie budzi tym większe emocje, że Bayern i Borussia są na szczycie ligowej tabeli mając tyle samo punktów.

28.10.2026, Fussball DFB-Pokal 2026/2027, 2.Runde, FC Bayern Munchen - 1.FC Magdeburg, in der Allianz-Arena Munchen. Die Spieler stehen fur Harry Kane FC Bayern Munchen wird geehrt ***DFL and DFB regulations prohibit any use of photographs as image sequences and/or quasi-video.*** *** October 28, 2026, Soccer: 20262027 DFB Cup, Round 2, FC Bayern Munich vs. FC Magdeburg, at the Allianz Arena in Munich. The players line up to honor Harry Kane. FC Bayern Munich is honored. ***DFL and DFB regulations prohibit any use of photographs as image sequences and/or quasi-video***
2026.10.28 Monachium
pilka nozna Puchar Niemiec
Bayern Monachium - 1. FC Magdeburg
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Najnowsze

Hall otworzył wynik spotkania! Kolejne trafienie napastnika [WIDEO]

Julian Hall zdobył 13 bramkę w obecnym sezonie MLS. Jego New York Red Bulls przegrali jednak z Nashville 2:3.

Świat

2026.10.29 Swidnik Pilka nozna STS Puchar Polski sezon 2026/2027
Avia Swidnik - Radomiak Radom
N/z Filip Koperski Che Nunnely Jan Grzesik Elves Balde Abdoul Tapsoba Kryspin Szczesniak radosc gol
Foto Ireneusz Wnuk / PressFocus

2026.10.29 Swidnik Football - Polish Cup season 2026/2027
Avia Swidnik - Radomiak Radom
Filip Koperski Che Nunnely Jan Grzesik Elves Balde Abdoul Tapsoba Kryspin Szczesniak radosc gol
Credit: Ireneusz Wnuk / PressFocus

Media: Radomiak testuje nowego zawodnika! Napastnik może trafić do Zielonych

Ekstraklasa

2026.10.29 Swidnik Pilka nozna STS Puchar Polski sezon 2026/2027
Avia Swidnik - Radomiak Radom
N/z kontuzja nosze Kryspin Szczesniak faul
Foto Ireneusz Wnuk / PressFocus

2026.10.29 Swidnik Football - Polish Cup season 2026/2027
Avia Swidnik - Radomiak Radom
kontuzja nosze Kryspin Szczesniak faul
Credit: Ireneusz Wnuk / PressFocus

Obrońca Radomiaka doznał poważnego urazu

Ekstraklasa

Liverpool, England, 14th April 2026. Virgil van Dijk of Liverpool looks towards the Kop during the Hillsborough minutes silence during the Liverpool vs Paris Saint Germain UEFA Champions League quarter final 2nd leg match at Anfield, Liverpool. Picture credit should read: Jessica Hornby / Sportimage EDITORIAL USE ONLY. No use with unauthorised audio, video, data, fixture lists, club/league logos or live services. Online in-match use limited to 120 images, no video emulation. No use in betting, games or single club/league/player publications. SPI_051_JH_Liverpool_PSG SPI-4687-0050
2026.04.14 Liverpool
pilka nozna , Liga Mistrzow
FC Liverpool - Paris Saint-Germain
PSG
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Liverpool sprzeda dwie gwiazdy! To już przesądzone

Premier League

Lamine Yamal of Barcelona during the UEFA Champions League Quarter-Final match Atletico de Madrid and FC Barcelona at the Metropolitano stadium on April 14, 2026 in Madrid, Spain (Photo by Oscar Gonzalez/Sipa USA)
2026.04.14 Madryt
pilka nozna Liga Mistrzow
Atletico Madryt - FC Barcelona
Foto Oscar Gonzalez/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Wielki wyczyn Lamine’a Yamala! Aż trudno w to uwierzyć

La Liga

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski