08.11.2012 07:26

Znani, utytułowani i zapomniani (3): Leeds United

Przed nami kolejny odcinek wielkiej podróży w jaką PilkaNożna.pl zabiera swoich czytelników. Każdego tygodnia przypominamy o klubach, które na stałe zapisały się na kartach historii futbolu, jednak dzisiaj nie ma ich w gronie najlepszych. Mimo bogatej historii, wielkich sukcesów, borykają się z problemami i bardzo często grają w niższych ligach. Na warsztat wzięliśmy już takie firmy jak Sheffield Wednesday i Szombierki Bytom. Dzisiaj przyszedł czas na Leeds United.

Huśtawka nastrojów

Popularne Pawie, to zespół całkowicie unikalny w historii angielskiego futbolu. Powstał on w 1919 roku na bazie klubu Leeds City FC utworzonego w 1904 roku i rozwiązanego za nielegalne opłacanie piłkarzy. Nie jest on więc najstarszą firmą na Wyspach, jednak jeśli chodzi o popularność i liczbę kibiców, może się równać z największymi w Anglii. Początki Leeds United nie były łatwe ponieważ futbol w kraju rozwijał się bardzo prężnie i powstało już kilka bardzo aktywnie działających ośrodków piłkarskich. Pawie mogły zaistnieć dzięki pożyczce w wysokości 35 tysięcy funtów, jakiej udzielił im Hilton Crowther, ówczesny menedżer Huddersfield Town. Zespół przystąpił do rozgrywek Midland Football League, a całą kwotę miał oddać po awansie do pierwszej dywizji. Jak się okazało, droga The Peacocks do elity nie była zbyt długa i wyboista, bo już w 1924 roku zagościli oni w gronie najlepszych drużyny w Anglii.

Od tego czasu kibice drużyny przeżywali prawdziwą huśtawkę nastrojów. Lata przedwojenne, okres samych działań na froncie i czas po II Wojnie Światowej upłynęły na Elland Road pod znakiem walki o zachowanie ligowego bytu, spadkach z First Division, awansach i tak w kółko. Brakowało stabilizacji, kolejni menedżerowie nie potrafili wycisnąć z zespołu absolutnego maksimum. Od roku 1924, czyli momentu, w którym Pawie po raz pierwszy zagościły w elicie, do roku 1964, drużyna spędziła 19 lat w drugiej lidze i 25 lata w pierwszej dywizji. Nie zdobyła w tym czasie ani jednego trofeum, nie licząc oczywiście zwycięstw w niższych rozgrywkach.

Złota era

Początek lat 60. wcale nie zwiastował tego, co miało wkrótce nastąpić. Leeds znajdowało się w bardzo złej kondycji finansowej. Nowy menedżer zespołu Don Revie dostał od władz klubu kredyt zaufania i przeprowadził Pawie przez ten niezwykle trudny okres. Warto bowiem wspomnieć, że w sezonie 1961-62 drużyna była o krok od spadku do trzeciej dywizji, co mogło oznaczać kompletną katastrofę, łącznie z ogłoszeniem niewypłacalności. Ravie wygrał jednak ostatni mecz rozgrywek i rzutem na taśmę uratował Leeds przed degradacją. 24 miesiące później zespół powrócił do elity i występował w niej przez blisko dwie kolejne dekady.

Co więcej, Ravie z chimerycznego, grającego nieprzyjemny dla oka futbol Leeds, stworzył zespół, w którym zakochała się Anglia. W dziesięciu pierwszych latach po awansie do najwyższej klasy rozgrywek Pawie ani razu nie zajęły w lidze miejsca niższego niż czwarte. W sezonie 1968-69 drużyna zdobyła swoje pierwszej mistrzostwo, a osiągnięcie to powtórzyła w sezonie 1973-74, wygrywając po drodze Puchar Anglii i przegrywając trzy finały tych rozgrywek. W barwach The Whites grali wtedy tacy zawodnicy jak Allan Clarke, Johnny Giles, Jack Charlton, Terry Cooper, Peter Lorimer czy kapitan Billy Bremner, którego pomnik stoi obecnie przed Elland Road. Wszyscy ci piłkarze poprowadzili Leeds do sukcesów na krajowym podwórku, ale także rywalizacja na europejskich arenach nie była im obca. W 1973 roku Pawie dotarły aż do finału Pucharu Zdobywców Pucharów, gdzie przegrały 0:1 z Milanem po bardzo kontrowersyjnej decyzji arbitra, a dwa lata później zagrały w paryskim finale Pucharu Europy, gdzie z kolei musieli uznać wyższość Bayernu Monachium.

Pawie w klatce i ich odrodzenie

Wydawało się, że sielanka Leeds pod wodzą Revie’ego będzie trwać jeszcze wiele lat, jednak w 1974 roku menedżer ten opuścił swój zespół. Nie został zwolniony, ani też nie postanowił zrobić sobie wolnego, ale otrzymał propozycję prowadzenia zespołu narodowego. Na Elland Road nikogo więc nie zdziwiło, że przyjął ten honor i odszedł z klubu. Co ciekawe, jego następcą został Brian Clough, który przez bardzo długi czas krytykował Ravie’ego i styl gry jego drużyny. Pod jego wodzą Leeds zaczęło grać fatalnie, więc nic dziwnego, że przetrwał na stanowisku zaledwie 44 dni.

Kolejni szkoleniowcy zespołu miotali się w decyzjach i chcieli budować Leeds według swojej własnej wizji. Z Elland Road pożegnało się wielu ważnych zawodników, a w ich miejsce zaczęto sprowadzać średniaków, którzy nie gwarantowali odpowiedniego poziomo. Po magii Ravie’ego bardzo szybko nie został nawet ślad, co w roku 1981 doprowadziło do spadku drużyny z ligi. Misji ratowania sytuacji podejmowali się m.in. legendarni piłkarze The Peacocks – Eddie Gray i Billy Bremner, jednak udało się to dopiero Howardowi Wilkinsonowi.

Angielski menedżer w sezonie 1989-90 wprowadził Leeds United do pierwszej dywizji i już w swoim debiutanckim roku w elicie doprowadził zespół do czwartego miejsca. Kibice, którzy pamiętali jeszcze sukcesy z lat 60. i 70. ponownie zaczęli marzyć o wielkim zespole i walce o najwyższe zaszczyty i mieli rację, bo już zaledwie rok później Pawie sięgnęły po swoje trzecie w historii i jak do tej pory ostatnie mistrzostwo kraju.

Czarne chmury na horyzoncie

Wilkinson nie wytrzymał jednak presji porównywania go do Ravie’ego. Prowadzony przez niego zespół w rok po zdobyci tytułu, z ledwością utrzymał się w lidze i bardzo szybko odpadł z Ligi Mistrzów. Leeds zaliczyło jeszcze co prawda finał Pucharu Ligi (przegrany), ale było widać jak na dłoni, że w klubie nie dzieje się dobrze. Sytuacji nie potrafił ustabilizować George Graham, a nieco więcej radość kibicom dał David O’Leary, który poważnie odmłodził kadrę Pawi i wprowadził do dorosłego futbolu wielu grających do dzisiaj zawodników. To właśnie pod jego batutą rozwinęły się kariery takich graczy jak Rio Ferdinand, Lee Bowyer, Alan Smith, Harry Kewell czy Jonathan Woodgate, a Leeds nigdy nie zajęło niższego niż piąte miejsca w tabeli Premier League. Drużyna osiągała także bardzo dobre wyniki w europejskich pucharach i wszystko wskazywało na to Pawie będą stanowić o sile angielskiej piłki przez następnych kilkanaście lat. Nic z tego.

Klub przeinwestował, brano olbrzymie kredyty, których następnie z powodu braku wpływów z tytułu gry w Lidze Mistrzów nie można było spłacić. Pod koniec 2003 roku gruchnęła wieść o zadłużeniu Leeds sięgającym blisko 130 milionów funtów. Nie pomogły kolejne zmiany w zarządzie i na fotelu prezesa. Zespół spadł z ligi i był zmuszony do wyprzedaży najlepszych zawodników. Do innych klubów odeszli wtedy m.in. Mark Viduka, James Milner, Dominic Matteo czy Paul Robinson, ale i to nie wystarczyło na ustabilizowanie sytuacji finansowej. Football Association ukarała więc Pawie ujemnymi punktami i w efekcie przyczyniała się do ich spadku do trzeciej dywizji. Leeds wróciło do Championship w 2010 roku, jednak o awansie do elity na Elland Road nikt nie myśli.

Ciekawostką jest fakt, że w 2009 roku Leeds United zostało wybrane najbardziej znienawidzonym klubem w Anglii. Kibice Pawi mogą się jednak pocieszyć tym, że w roku 2012, ten mało zaszczytny tytuł przypadł ich największemu rywalowi – Manchesterowi United.

Grzegorz GARBACIK

PilkaNożna.pl
foto: leedsunited.com

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 5/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie Premier League

06.02.2026 11:02

Manchester United kupuje nowego napastnika! Gra w innym klubie Premier League

Ciekawe wieści płyną z angielskiej prasy! Manchester United może przeprowadzić transferowy hit w Premier League.

Manchester United, ManU v Bournemouth Premier League 15/12/2025. Matheus Cunha 10 of Manchester United celebrates scoring to make it 4-3 with Bryan Mbeumo 19 of Manchester United during the Premier League match between Manchester United and Bournemouth at Old Trafford, Manchester, England on 15 December 2025. Manchester Old Trafford Greater Manchester England Editorial use only DataCo restrictions apply See www.football-dataco.com , Copyright: xConorxMolloyx PSI-23424-0102
2025.12.15 Manchester
pilka nozna , liga angielska
Manchester United - AFC Bournemouth
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Premier League

05.02.2026 09:28

Czerwone Diabły szukają następcy Casemiro. Trzech kandydatów w grze

Z uwagi na odejście 33-latka i niepewną przyszłość Manuela Ugarte, władze United rozglądają się za nowymi pomocnikami. Jednym z kandydatów jest Carlos Baleba z Brighton.

Manchester United, ManU v Fulham, Premier League Manchester United midfielder Casemiro 18 during the Manchester United v Fulham Premier League match at Old Trafford, Manchester, England on 1 February 2026 Credit: Phil Duncan/Every Second Media Editorial use only. All images are copyright Every Second Media Limited. No images may be reproduced without prior permission. All rights reserved. Premier League and Football League images are subject to licensing agreements with Football DataCo Limited. see https://www.football-dataco.com Copyright: xIMAGO/EveryxSecondxMediax ESM-1779-0080 PhilxDuncanx/xEveryxSecondxMediax
2026.02.01 Manchester
pilka nozna Liga Angielska
Manchester United - Fulham
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Premier League

04.02.2026 23:00

Znamy finalistów Carabao Cup! Manchester City z pewnym triumfem

Wszystko jasne! Wiemy, kto zmierzy się w wielkim finale tegorocznej edycji Carabao Cup na Wembley Stadium.

Manchester City v Bayer 04 Leverkusen, UEFA Champions League Omar Marmoush of Manchester City during the Manchester City v Bayer 04 Leverkusen UEFA Champions League 2025/26 League Phase MD5 match at the Etihad Stadium, Manchester, England on 25 November 2025 Credit: Harriet Massey/Every Second Media Editorial use only. All images are copyright Every Second Media Limited. No images may be reproduced without prior permission. Copyright: xIMAGO/EveryxSecondxMediax ESM-1676-0129 HarrietxMasseyx/xEveryxSecondxMediax
2025.11.25 Manchester
pilka nozna , liga mistrzow
Manchester City - Bayer 04 Leverkusen
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Premier League

04.02.2026 16:39

Premier League znów na czele! Tyle wydały ligi TOP 5 w zimowym okienku transferowym

Za nami zimowe okienko transferowe 2026 roku! Która liga tym razem wydała najwięcej pieniędzy?

Sven Botman of Newcastle Untied slide tackles Antonie Semenyo of Manchester City during the Carabao Cup Semi-finals First Leg Newcastle United vs Manchester City at St. James's Park, Newcastle, United Kingdom, 13th January 2026

(Photo by Mark Cosgrove/News Images) in Newcastle, United Kingdom on 1/13/2026. (Photo by Mark Cosgrove/News Images/Sipa USA)
2026.01.13 Newcastle
pilka nozna Puchar Ligi Angielskiej
Newcastle United - Manchester City
Foto News Images/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Premier League

03.02.2026 23:02

Arsenal ograł Chelsea i zameldował się w finale Carabao Cup!

Arsenal lepszy od Chelsea w derbach Londynu podczas półfinału tegorocznej edycji Carabao Cup. The Gunners są pierwszym finalistą tej kampanii.

London, England, 28th January 2026. Kai Havertz of Arsenal c celebrates scoring their second goal during the Arsenal vs Kairat Almaty UEFA Champions League match at the Emirates Stadium, London. Picture credit should read: David Klein / Sportimage EDITORIAL USE ONLY. No use with unauthorised audio, video, data, fixture lists, club/league logos or live services. Online in-match use limited to 120 images, no video emulation. No use in betting, games or single club/league/player publications. SPI_029_DK_Arsenal_Alamty SPI-4488-0030
2026.01.28 Londyn
pilka nozna Liga Mistrzow
Arsenal Londyn - Kajrat Almaty
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Najnowsze

2016.02.28 Poznan
Pilka nozna Ekstraklasa sezon 2015/2016
Lech Poznan - Jagiellonia Bialystok
N/z Igors Tarasovs Jacek Goralski , Piotr Grzelczak gol radosc bramka
Foto Pawel Jaskolka / PressFocus

2016.02.28 Poznan
Football Polish Ekstraklasa season 2015/2016
Lech Poznan - Jagiellonia Bialystok
Credit: Pawel Jaskolka / PressFocus

Zawodnik rezerw Jagiellonii Białystok zakończył karierę. Występował też w pierwszej drużynie

Zawodnik, który w bieżącym sezonie występował w drugiej drużynie Jagiellonii Białystok, poinformował o zakończeniu kariery.

Ekstraklasa

1/21/2026 - MUNICH - FC Bayern Munich goalkeeper Manuel Neuer during the Champions League match between FC Bayern Munich and Royale Union Saint-Gilloise on January 21, 2026, at the Allianz Arena in Munich, Germany. BART STOUTJESDIJK / ANP /ANP/Sipa USA
2026.01.21 Monachium
pilka nozna liga mistrzow
Bayern Monachium - Royale Union Saint-Gilloise

Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Co z przyszłością Manuela Neuera? Bayern Monachium wykonał ważny ruch

Bundesliga

Tomasa Bobcka czeka przerwa od gry. Duże osłabienie Lechii Gdańsk

Ekstraklasa

Legia Warszawa o krok od niechlubnego rekordu. Może go dziś wyrównać

Ekstraklasa

Co trzy głowy to nie jedna. Wisła zrobiła swoje, Tychy nie

1 Liga

Piłka nożna

Powrót króla, który zawiódł. Recenzja Football Manager 26

Po dwóch latach przerwy pojawiła się najnowsza odsłona gry Football Manager. Tytuł przeszedł ogromną rewolucję, jednak jej efekt minął się z oczekiwaniami graczy oraz samych twórców.

Ekstraklasa