13.03.2023 11:46

Futbol uwikłany w poliykę

Dr hab. Filip Kubiaczyk, profesor UAM w Poznaniu, to miłośnik i znawca Hiszpanii oraz jej futbolu. W 2020 roku opublikował książkę pod tytułem „Historia, nacjonalizm i tożsamość. Rzecz o piłce nożnej w Hiszpanii”, a w 2022 jej kontynuację „Historia, polityka i media. Rzecz o piłce nożnej w Hiszpanii 2″. Podobnie jak wcześniejsza publikacja, także ta jest dziełem fundamentalnym dla każdego, kto chciałby zrozumieć czym jest hiszpański futbol.

A jest zjawiskiem wyjątkowym w skali świata. Nigdzie indziej piłka nożna nie pozostaje tak bardzo uwikłana w politykę jak właśnie w Hiszpanii. Tam prawie każdy klub, a nie tylko FC Barcelona, to „mes que un club”, czy „mas”, jak słowo „więcej” brzmi po kastylijsku. Wiele bowiem z nich wyraża ambicje grup społecznych i narodowościowych. Futbol jest zastępczym polem bitew, okazją do manifestacji o charakterze pozasportowym. Nie tylko zresztą obywatele komunikują się z państwem poprzez futbol, także państwo hiszpańskie z obywatelami, jak przy okazji meczu reprezentacji z Kosowem, nieuznawanym przez Hiszpanię broniącą się przed wewnętrznymi separatyzmami. W TV nie odegrano hymnu Kosowa, nie pokazano flagi, skrót nazwy pisano małymi literami – „kos” z obawy, że „Kosowianie (…) mogą okazać się koniem trojańskim, który uruchomi niepodległościowe aspiracje Katalończyków i Basków”.

Nie będę tu streszczał książki Kubiaczyka. Opowiem tylko o kilku rzeczach, których sam się z niej dowiedziałem, a wydawało mi się, że wiem niemało.

Nie miałem na przykład jasności w temacie relacji między Krajem Basków a Navarrą, niby doń nie należącą, ale będącą jednak polem rekrutacji piłkarzy do Athleticu Bilbao zatrudniającego tylko Basków. Otóż pytanie czy Navarra to kraj Basków jest właściwe tylko z punktu widzenia Baska. Z punktu widzenia Navarczyka trafne jest inne: czy Kraj Basków to część Navarry? W dalekiej przeszłości dzisiejsze prowincje Bizkaia oraz Guipozkoa istotnie bowiem należały do niepodległego Księstwa Navarry i w Pampelunie się o tym pamięta.

Po drugie: dlaczego federacja hiszpańska jako stadion narodowy forsuje La Cartuję w Sewilli, a nie, jeśli już, obiekt któregoś z tamtejszych klubów: Sevilli bądź Betisu? Jeśli chodzi o sam wybór miasta, Sewilla została „piłkarską stolicą Hiszpanii”, gdyż jest stolicą Andaluzji, prowincji o kulturze i zwyczajach niemal tak swoistych jak Katalonia czy Kraj Basków, ale której obywatele na ogół demonstrują podwójny patriotyzm: andaluzyjski i hiszpański. Natomiast co do drugiej kwestii, to władzom RFEF przeszkadzają radykalne grupy kibiców Sevilli – lewicowe i solidaryzujące się z Katalonią oraz Betisu – prawicowe, potępiające secesjonistów. Wybór któregoś z tych obiektów na mecze La Roji byłby więc wyborem politycznym, La Cartuja jest neutralna.

Co do specyfiki Barcelony to po prostu zacytuję autora: „w tym połączeniu lokalności i planetarności zawiera się jestestwo i esencja tego klubu. Barca jest skazana na funkcjonowanie w tych dwóch wymiarach i nigdy nie powinna wyrzekać się tego pierwszego, bo to właśnie z katalońskiego kontekstu wynika jej światowe znaczenie. Nie odwrotnie”. Prawda, że doskonale powiedziane?

Na koniec jeszcze jeden cytat wykładający kawa na ławę: „(W Hiszpanii) nie ma apolitycznych meczów piłkarskich, polityczne są nazwy drużyn, ulokowanie stadionów, stroje piłkarskie, goście zasiadający na trybunach, wyniki meczów, podyktowane i niepodyktowane rzuty karne, żółte i czerwone kartki, anulowane i uznane gole”. Trzeba o tym wiedzieć, oglądając mecze La Liga. Tylko ta wiedza pozwala zrozumieć temperaturę i kontekst hiszpańskich sporów o futbol.

LESZEK ORŁOWSKI

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 44/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie Świat

04.11.2026 19:47

Infantino będzie miał konkurenta! Jest oficjalny komunikat

Gianni Infantino będzie miał konkurencję w przyszłorocznych wyborach. Ramon Vega przekazał informację, że zamierza kandydować na stanowisko prezydenta FIFA. Szwajcar uderza w obecnych działaczy i zapowiada zmiany.

FIFA President Gianni Infantino is seen before the FIFA Men’s World Cup 2026 Group Stage football match between Iran and New Zealand at Los Angeles Stadium, in Inglewood on June 15th 2026 (Photo by Nayra Halm/SPP) (Photo by Nayra Halm/SPP/Sipa USA)
2026.06.15 Inglewood
pilka nozna , mistrzostwa swiata , mundial 2026
Iran - Nowa Zelandia
Foto SPP/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

02.11.2026 17:01

Kto znajdzie się w jedenastce FIFPRO? Jest lista nominowanych

Jesteśmy już po gali Złotej Piłki, ale to nie koniec nagród dla najlepszych piłkarzy w tym roku. Właśnie poznaliśmy listę nominowanych w plebiscycie FIFPRO Men's World 11.

kane harry FOOT REMISE BALLON D OR 2026 2026 CEREMONIE REMISE BALLON D OR LONDON PALLADIUM THEATRE LONDRES ANGLETERRE 26/10/2026 FAUGERE FRANCK Rodri yamal lamine LONDRES LONDON PALLADIUM THEATRE GermanyxJapanxUKxFrancexBelgiumxOUT *** Kane, Harry: 2026 Ballon d Or Award Ceremony, 2026 Ballon d Or Award Ceremony at the London Palladium Theatre, London, England, October 26, 2026, Franck Faugère, Rodri, Yamal, lamine LONDON LONDON PALLADIUM THEATER GermanyxJapanxUKxFrancexBelgiumxOUT PUBLICATIONxNOTxINxGERxFRAxBELxUKxJPN Copyright: xFAUGERExFRANCKx
2026.10.26 Londyn
pilka nozna Zlota Pilka
Gala Zlotej Pilki 2026
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

02.11.2026 07:45

Hall otworzył wynik spotkania! Kolejne trafienie napastnika [WIDEO]

Julian Hall zdobył 13 bramkę w obecnym sezonie MLS. Jego New York Red Bulls przegrali jednak z Nashville 2:3.

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

01.11.2026 11:54

Messi uniknie zawieszenia mimo żółtych kartek! Niecodzienna zasada weszła w grę

Lionel Messi został beneficjentem ciekawej reguły występującej w amerykańskiej lidze. Sprawdź, o czym mowa!

Inter Miami CF forward Leo Messi (10) warms up during the regular season MLS match between the New York Red Bulls and Inter Miami CF at Sports Illustrated Stadium on Saturday, October 24, 2026; Harrison, NJ, USA. (Photo by Jess Stiles/Sipa USA)
2026.10.24 Harrison
pilka nozna liga amerykanska, MLS
New York Red Bulls - Inter Miami CF
Foto /SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

01.11.2026 08:56

Trener Chicago Fire podsumował występ. „Zrobił dokładnie to”

Szkoleniowiec Chicago Fire skomentował postawę Roberta Lewandowskiego w ostatnim meczu, w którym ten przełamał strzelecką niemoc.

CHICAGO, USA - October 28: Robert Lewandowski (9 Chicago Fire FC) gestures a thumbs-up before the Major League Soccer game between Chicago Fire FC and the Orlando City SC at Soldier Field on Wednesday October 28 in Chicago, USA (Photo by Shaina Benhiyoun/SPP/Sipa USA)
2026.10.29 Chicago
pilka nozna liga amerykanska, MLS
Chicago Fire - Orlando City SC
Foto SPP/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Najnowsze

UK: Porto v Napoli, Champions League 4 November 2026 Jan Bednarek of FC Porto make your first goal in action during the UEFA Champions League, UEL Phase League Matchday 4 between Porto FC and SCC Napoli at Stadium of Dragao on November 4,2026 in Porto Portugal Photo by Luis de la Mata / SportPix/Sipa/ USA Porto As Antas Porto Portugal Copyright: xLuisxdexlaxMatax xsportPix.org.ux
2026.11.04 Porto
pilka nozna liga mistrzow
FC Porto - SSC Napoli

Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Portugalskie media chwalą Bednarka i Kiwiora. Ale słowa!

Jan Bednarek i Jakub Kiwior zanotowali udane występy w meczu Ligi Mistrzów pomiędzy Porto a Napoli. Docenili je portugalscy dziennikarze.

Liga Mistrzów

Harry Kane przedłużył kontrakt z Bayernem Monachium. Ujawniono szczegóły

Bundesliga

IPA87238009 - Levski head coach Julio Velazquez before the Champions League qualifying match between PFC Levski Sofia and FC Kairat Almaty at Vivacom Arena Georgi Asparuhov in Sofia, Bulgaria, on August 4, 2026 (Photo by /Sipa USA)
2026.08.04 Sofia
pilka nozna liga mistrzow
PFC Levski Sofia - FC Kairat Almaty
Foto IPA/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Trener Lewskiego przed meczem z Jagiellonią: Nie zmienimy naszej tożsamości

Liga Europy

2026.09.20 Bialystok
pilka nozna PKO Ekstraklasa sezon 2026/2027
Jagiellonia Bialystok - Legia Warszawa
N/z Jesus Imaz
Foto Weronika Morciszek / PressFocus

2026.09.20 Bialystok
Football - Polish PKO Ekstraklasa season 2026/2027
Jagiellonia Bialystok - Legia Warszawa
Jesus Imaz
Credit: Weronika Morciszek / PressFocus

Przewidywany skład Jagiellonii Białystok na mecz z Levski Sofia

Liga Europy

SLAVIA PRAGUE - ARSENAL FC Noni Madueke of Arsenal scores a goal, Nazar Domchak, Oskar Kubiak of Slavia during the matchday 4 of League phase round of UEFA Champions league football match between SK SLavia Praha and Arsenal FC at Oberosterreich Arena. Prague, Czechia, November 04, 2026. Copyright: xx 080A8135
2026.11.04 Praga
pilka nozna liga mistrzow
SK Slavia Praga - Arsenal Londyn
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Oskar Kubiak po meczu z Arsenalem. „Plany na piątek? Oglądać powołania”

Liga Mistrzów

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski