Polska Reprezentacja Polski

28.04.2020 12:04

#RetroPN: Sąd nad Januszem Wójcikiem

Nim ukaże się ten artykuł, Komisja Do Spraw Wytypowania Kandydata Do Prowadzenia Reprezentacji Polski zapewne już osądzi dotychczasowe dokonania Janusza Wójcika w roli selekcjonera. Czy okaże się niezależna? Pretekstem do oceny jest fakt, że niedługo minie rok od objęcia przez Wójcika najważniejszej trenerskiej posady w kraju. Właściwszy moment na to byłby po tegorocznych meczach eliminacyjnych Euro 2000, ale głowy Wójcika chcą jego pracodawcy nie tyle za przeciętne wyniki, ile za nielojalność wobec nich. Jednakże 5-osobowej komisji związkowych trenerów nie wypada mówić o innych względach niż szkoleniowe.

Jak Janusz Wójcik poradził sobie w reprezentacji? (fot. Włodzimierz Sierakowski / 400mm.pl)

Chybione rachuby

Na apel swego dawnego szkoleniowca wrócili do kadry srebrni medaliści z Barcelony – skłóceni z Piechniczkiem – Kłak, Łapiński i Kowalczyk oraz pomijani w niej Brzęczek i Gęsior. Wraz z Onyszką, Wałdochem, Juskowiakiem, Koźmińskim i P. Świerczewskim, również pamiętającymi olimpijski sukces, realizowali koncepcję sprzed 5 lat, czyli „zmiany szyldu” z reprezentacji olimpijskiej na pierwszą. Zwycięstwa nad Węgrami, Litwą i Mołdawią umocniły pozycję selekcjonera. Rywale jednak nie należeli do silnych. Węgrzy kilka tygodni później przegrali kompromitująco baraże do France ’98 z Jugosławią 1:7 (w Budapeszcie!) i 0:5, Litwa wystawiła przeciwko Polsce „drugi garnitur”, a Mołdawia nie mogła w roku 1997 poszczycić się żadnym zwycięstwem. Ledwie cztery dni trwała radość z pierwszego od ponad 15 lat hat tricku polskiego reprezentanta (Juskowiak), nim sprowadzili nas na ziemię Gruzini. 

Nie wszyscy byli olimpijczycy spełnili oczekiwania (w tym roku wrócił do kadry także Mielcarski). Kreowany na lidera Brzęczek zaczął nieźle, lecz potem było gorzej, Koźmiński grał po długiej przerwie spowodowanej kontuzją, z pary napastników Kowalczyk – Juskowiak żaden nie prezentował międzynarodowego poziomu. Wójcik szukał innych. Od początku postawił na Iwana, również skłóconego z poprzednim selekcjonerem. Innym pewniakiem stał się Majak. Selekcjoner przywrócił też do kadry Ratajczyka. Zimą podał grupę trzynastu graczy na eliminacje Euro 2000 (Kłak, Szamotulski, Łapiński, Jóźwiak, Ratajczyk, Wałdoch, Michalski, Brzęczek, Ledwoń, P. Świerczewski, Iwan, Majak i Juskowiak).

Po co Paragwaj?

Na początku lutego kadra udała się na tournée do Ameryki Południowej. Ani pora roku, ani krajowy skład, incydentalnie wsparty grającymi w Brazylii K. Nowakiem i Piekarskim, ani kalendarz gier (najtrudniejszy mecz z Paragwajem grany z marszu) nie rokowały sukcesu. Klęska 0:4 obciąża konto Wójcika, który mógł inaczej ułożyć ten etap przygotowań. Zimą poważnego urazu nabawił się Kłak, wiosną zaś „rozsypali się” Łapiński i Michalski. Honor biało-czerwonych w meczu z Izraelem mieli ratować nasi legionerzy, lecz i oni zawiedli. Mecz ze Słowenią cieszył tylko ze względu na wynik, lecz już w Osijeku finaliści France ’98, Chorwaci, uświadomili nam, jaki dystans dzieli nas od czołówki. Konflikt PZPN i UKFiT-u skomplikował także sytuację selekcjonera. Wygrana z Rosją, choć zabrakło wielu podstawowych graczy rywali, przyszła więc w samą porę. 

Co gramy?

W czasie, gdy niemal wszyscy odchodzą od systemu 1+3+5+2, Polacy trzymają się go z uporem godnym lepszej sprawy. W dodatku grają mało elastycznie, a przejścia obrońców do ataku są schematyczne. Królujący w polskiej lidze jako libero Łapiński nie potwierdza tych możliwości w meczach międzynarodowych, a jego wyjścia do przodu sprawiają zagrożenie dla… własnej bramki wskutek braku asekuracji ze strony partnerów. Niegdyś nasze firmowe danie, czyli kontratak, nie jest już tak skuteczny jak kiedyś. A dokładne rozegranie piłki pod pressingiem to wciąż sztuka nieosiągalna dla większości Polaków, bowiem niewielu z nich ma kwalifikacje techniczne Trzeciaka. O ataku pozycyjnym szkoda gadać, gdyż bardziej przypomina on… grę na czas niż ofensywne poczynania. Co gorsza, nasi piłkarze, zwłaszcza krajowi, odstają od rywali przygotowaniem ogólnosprawnościowym i motorycznym. Indywidualne przeboje (np. Majak) są mało skuteczne. Tym niemniej mecz z Rosją pokazał, że wiele da się w grze zespołu poprawić. Polacy częściej stosowali podania poprzeczne i prostopadłe, co przyniosło efekt w postaci goli. 

Z kim do Europy?

W oficjalnych meczach zagrało w kadrze Wójcika 44 piłkarzy. Kim zatem dysponuje? Wobec kontuzji Kłaka bramkarzem numer 1 został solidny i doświadczony Adam Matysek, który po paru latach znów założył reprezentacyjną koszulkę. Szamotulski miał słabą wiosnę, Dudek nie przyjechał na mecz ze Słowenią i zniknął z kadry. O Sidorczuku trudno coś powiedzieć, bo nie miał w II połowie z Rosją zbyt wiele pracy. 

Prawa strona obrony to jeden z silniejszych punktów drużyny. A to za sprawą postępów niesamowicie ambitnego i walecznego Tomasza Hajty. Wyjazd do Duisburga najwyraźniej mu posłużył, a jego brak kompleksów, charakter wojownika i pracowitość, mobilizująco wpływają na zespół. Dwa gole z Rosją powinny także uskrzydlić jego poczynania w ataku. A są jeszcze Jóźwiak, Wojtala i obiecujący Tomasz Kłos, który ma tak niebanalny atut, jak soczyste uderzenie z dystansu. Z kandydatów na libero – Tomasza Łapińskiego i Jacka Zielińskiego – wszechstronniejszy jest ten pierwszy, lecz wciąż nie zagrał w reprezentacji na miarę swych niemałych możliwości. Świetne warunki fizyczne, nieprzeciętna sprawność i atomowy strzał cechują zastępującego ich w meczu z Rosją Radosława Kałużnego. Na lewej stronie Wójcik stawia na walecznego, lecz mało zwrotnego Krzysztofa Ratajczyka. Jego mocną stroną stały się uderzenia z rzutów wolnych. Może warto próbować tu Kłosa? Może też wrócić na flankę Tomasz Wałdoch, niezbyt dobrze czujący się w roli defensywnego pomocnika. Kto wie, czy nie jest to dobre miejsce dla wszechstronnego Kałużnego? 

Na prawej stronie pomocy zazwyczaj grywa Adam Ledwoń, ale widzieliśmy tam także Iwana, Szymkowiaka, Świerczewskiego, Zająca, Czereszewskiego, a nawet Jóźwiaka i Kłosa. Nie jest to mocna pozycja. Ale mogą tu grać Kłos i Hajto, zatem pole manewru istnieje. Mimo przywiązania trenera Wójcika do Jerzego Brzęczka sytuacja na środku pomocy również spędza sen z powiek. Alternatywą nie jest Krzysztof Bukalski, a Piotr Świerczewski nie ma predyspozycji do prowadzenia gry. Krótki epizod Rudego w meczu z Izraelem chyba był już w jego karierze w kadrze ostatni. Wojciechowski jakoś się u Wójcika nie przyjął. Na pozycji ofensywnego pomocnika króluje Sławomir Majak. Pracowity, ma świetną szybkość startową, a gdyby miał odpowiednią technikę, byłby piłkarzem światowego formatu. Dublerów brak. Lewa strona to domena wszechstronnego Tomasza Iwana. Zawodzi Marek Koźmiński, grający jakby inny futbol niż pozostali kadrowicze. 

Z pary napastników Kowalczyk – Juskowiak tylko ten pierwszy miał przebłyski talentu. Ciekawie zapowiadającego się Marka Saganowskiego wykluczył wypadek motocyklowy. Ani Dembiński, ani tym bardziej Kucharski niczym się nie popisali w ostatnim czasie w reprezentacji. Mielcarski miał udane tylko kilkanaście minut ze Słowenią. W tej sytuacji najlepszym polskim napastnikiem jest Mirosław Trzeciak, choć u Wójcika od pierwszej minuty zagrał dopiero przeciw Rosji. Jemu piłka w grze nie przeszkadza. 

I co dalej?

Reprezentacja mecze w kraju wygrywa. Niektóre pozycje są jednak słabo obsadzone, na innych nie widać dublerów, lecz skąd ich brać? Bilans pierwszego sezonu selekcjonerskiej kadencji Janusza Wójcika nie upaja, ale jest dodatni. Czy znajdzie to uznanie w oczach komisji? 

Józef WALAWKO

TEKST UKAZAŁ SIĘ TYGODNIKU „PIŁKA NOŻNA” (NR 24/1998)

Możliwość komentowania została wyłączona.