28.05.2017 10:00

Pan Porządek i Pan Bałagan

Dyskusja o tym, kto zastąpi Leo Messiego i Cristiano Ronaldo na futbolowym tronie, trwa od początku obecnej dekady. W zasadzie co sezon wymieniane są inne nazwiska. Obecnie na przyszłych bogów futbolu typowani są najczęściej dwaj piłkarze: Paulo Dybala i Kylian Mbappe. Mają oni większe szanse od poprzedników na objęcie sukcesji z tego powodu, że LM10 i CR7 robią się coraz starsi.

LESZEK ORŁOWSKI

Jeśli Real wygra finał Ligi Mistrzów z Juventusem, nie będzie dyskusji – znów Złotą Piłkę otrzyma Cristiano, który jest królem fazy pucharowej. Jeśli nie – CR7 nadal będzie faworytem, ale jego głównym konkurentem stanie się któryś z graczy Juve, zapewne bohater decydującego boju, być może więc Dybala. Dziś rekomendowani przez fachowców są jednak Gianluigi Buffon i Dani Alves.

Mbappe, którego z pewnością należy obwołać największym odkryciem sezonu 2016-17 w Europie, szanse na triumf w plebiscycie „France Football” stracił w półfinale, w którym jego Monaco okazało się gorsze od Starej Damy. Ten dwumecz był dobrą okazją do dokonania porównania sposobów gry, piłkarskich profili i skali talentów 23-letniego Argentyńczyka i 18-letniego Francuza. Czytając poniższą analizę, cały czas należy pamiętać o różnicy wieku między oboma zawodnikami, z której wynika jasno, iż Mbappe jest i ma prawo być mniej dojrzały od Dybali.

Jeśli jeden z nich miałby zostać następcą jednego z obecnych władców futbolowego świata, a drugi drugiego, to Dybala jawi się bardziej jako nowy Messi, a Mbappe – jako nowy Cristiano (choć Francuzi oczywiście uważają, że przede wszystkim należy go porównywać z zawodnikiem, który nigdy Złotej Piłki nie dostał, mimo że powinien, czyli z Thierrym Henrym). Z tym że Dybala, by dorównać piłkarzowi, z którym jest porównywany, musi więcej improwizować, a Mbappe – więcej kalkulować.

Styl

Paulo Dybala to obecnie zawodnik w stu procentach zorientowany na zespół. W każdej sytuacji stara się wykonać takie zagranie, które daje drużynie największą statystycznie szansę ma zakończenie akcji golem (w czym bardzo przypomina… Roberta Lewandowskiego). Sam to sobie w głowie błyskawicznie przekalkulowuje i decyzję, co zrobić, podejmuje, jeszcze zanim piłka dotrze do jego nóg. Miłośnikom wgryzania się w taktyczne tematy proponuję pewną zabawę, jaką sam w pewnym momencie zacząłem praktykować. Polega ona na oglądaniu mecz Juventusu z odtworzenia, włączaniu przycisku pauzy, gdy piłka leci do Dybali, analizie boiskowej sytuacji zatrzymanej na ekranie, próbie odgadnięcia, co zrobi z piłką Argentyńczyk, a w końcu obejrzenia dalszego przebiegu akcji. Cóż, przeważnie komputer pokładowy byłego snajpera Palermo podaje mu prawidłowe rozwiązanie szarady, ewentualnie nawet lepsze niż wytypowane – choć oczywiście nigdy nie wiadomo, co stałoby się, gdyby zagrał inaczej. W grze Dybali jest dużo fantazji i polotu, bo często wybiera zagrania trudne w realizacji, których inni zawodnicy po prostu by się bali, gdyż łatwo jest się przy nich ośmieszyć, ale jest to fantazja ściśle kontrolowana.

Dybala nie zdecyduje się na strzał czy drybling, jeśli widzi, że lepsze będzie podanie. Nikt nie zarzuci mu na boisku egoizmu. I w tym tkwi jego największa słabość. Kibice kochają bowiem najmocniej zawodników podejmujących od czasu do czasu akcje z pozoru straceńcze, które jednak, gdy powiedzie się śmiały plan, śmiały zamysł ogrania rywala, kończą się golem. Wielki, genialny piłkarz musi czasami zachowywać się wbrew rozsądkowi. Piłka to bowiem sport, w którym pada mało goli, bardziej opłaca się więc fatalnie zepsuć cztery zagrania, by piąte zakończyć strzałem zmieniającym wynik, niż poprawnie rozwiązać wszystkie pięć boiskowych sytuacji, lecz bramki nie zdobyć. Dybala nie poda do przodu, jeśli zobaczy, że rozsądniejsze jest podanie do tyłu (patrz akcja poprzedzająca gol na 1:0 w rewanżowym meczu z Monaco). Z całą pewnością byłby wielkim koszykarzem, gdyż w tej dyscyplinie, w której każda akcja niezakończona zdobyciem punktów, jest akcją chybioną, granie na największą szansę jest optymalną strategią; w futbolu – niekoniecznie.

Mbappe do gry podchodzi inaczej. On, można odnieść wrażenie, nigdy nie wie, jak potoczy się akcja, gdy dotrze doń właśnie zagrana przez partnera piłka. Rozgląda się, owszem, w sytuacji, ale niczego nie kalkuje, czeka na impuls. Decyzję o tym, jak grać, podejmuje nagle oświecony myślą albo pod wpływem ostatniego ruchu stojącego obok niego rywala. Najchętniej rusza po prostu z piłką do przodu, szukając sposobu na przedostanie się w pole karne rywala. Podaje, będąc już w jego granicach, albo kiedy nie widzi szansy, by się tam dostać – chyba że naciera skrzydłem, spod linii bocznej, wtedy chętnie ostro centruje. Często, może nawet za często, decyduje się na akcję mającą nikłe szanse powodzenia tylko wtedy, jeśli rywale zostaną wyprowadzeni w pole. Ale od wielu podobnie po piłkarsku bezczelnych zawodników odróżnia go to, że znaczny procent tych natarć kończy sukcesem.

W jego przypadku zabawa opisana przy Dybale kończy się całkiem inaczej: Mbappe często robi rzeczy nie do przewidzenia. Nie znaczy to oczywiście, że jest piłkarzem surowym taktycznie, niepotrafiącym współpracować z kolegami. Wręcz przeciwnie, został odpowiednio wyszkolony i wielokroć gra, jak akademia nauczyła. Ale jednak wyznaje inną filozofię futbolu niż Dybala, gra w piłkę jest dlań czymś zupełnie innym, cieszy się z innych rzeczy niż zawodnik Juventusu.

Kwalifikacje

Dybala ma absolutne panowanie nad piłką. Można odnieść wrażenie, że nie tylko nie odkleja mu się ona od nogi, lecz że wręcz kontroluje on ją zdalnie, jak dziecko pilotem samochód z antenką. Futbolówka jest posłusznym psem, który przybiega na każde zawołanie: do nogi. Zawodnik porusza się w odpowiednio szybkim tempie, trzymając ją głęboko schowaną, blokując ciałem dostęp do niej. Oczywiście wzrok jest mu mało przydatny, wystarczy czucie. Nie stosuje w zasadzie zagrania polegającego na wypuszczeniu sobie piłki do przodu na kilkanaście czy nawet kilka metrów. Nie ufa bowiem swojej szybkości; choć przecież nie jest ona najgorsza; większym zaufaniem obdarza technikę, jaką posiadł.

Mbappe odwrotnie. Nie można w żadnym wypadku zarzucić mu znaczących technicznych niedoskonałości. Też potrafi zbliżać się do rywala z piłką jakby ukrytą w zagłębieniu stopy, balansując ciałem, czekając na fałszywy ruch przeciwnika. Ale gdy ten się zdarzy, właśnie natychmiast zagrywa piłkę obok niego, kilka metrów do przodu, błyskawicznie startuje i jest przy niej pierwszy, mając oponenta wyeliminowanego. Wtedy następuje znów jakaś milisekunda namysłu, co zrobić dalej, i wdrożenie planu w życie. Dokładnie tak to robił Henry. Gdy piłka czasami zaplącze się Kylianowi między nogami, potrafi obrócić to na własną korzyść: rywal rzuca się, by mu ją wygarnąć, a on tymczasem w ułamku sekundy odzyskuje nad nią kontrolę i mu ucieka.

Dybala wykonuje do partnerów podania dopieszczone. Piłka często zwalnia przed adresatem, miękko ląduje na jego stopie. Mbappe inaczej – zagrywa ostro, kolega musi zaatakować futbolówkę, by ją opanować.

Argentyńczyk to zawodnik ogarniający wzrokiem całe boisko. Potrafi jednak zarówno skoncentrować się na ogóle i wykonać diagonalny przerzut na drugą stronę placu gry, jak i skupić na detalu, czyli rozegrać piłkę z klepki w polu karnym rywala. Bardzo rzadko powtarza jedno zagranie w dwóch akcjach. Można wręcz dojść do wniosku, że z płodozmianu uczynił zasadę.

Mbappe kombinuje inaczej: jeśli jakaś akcja mu nie wyjdzie, stara się jak najszybciej ją powtórzyć, tylko oczywiście lepiej wykonując. Trudno mu przejść do porządku dziennego nad faktem, że coś się nie udało.

Obu natomiast charakteryzuje umiejętność szybkiego podjęcia decyzji o oddaniu strzału. Dybala dzięki temu, no i oczywiście dzięki doskonałej technice uderzenia, został bohaterem spotkania z Barceloną. Podobnie jak z podaniami – cyzeluje też każde uderzenie, stawiając na trafienie w wybrany zakątek bramki, nie na siłę. Mbappe natomiast po prostu wali z pierwszej piłki, ile ma sił w nodze, licząc, że jeśli ciut zawiedzie go celność, to nadrobi siłą.

Pozycja

Dybala najlepiej czuje się, grając jako cofnięty napastnik. Massimiliano Allegri ułożył na ten sezon Juventus pod niego. Wszyscy pozostali zawodnicy muszą pasować do Argentyńczyka. Działa w maksymalnie sprzyjającym mu środowisku, w którym wszystko może, ale nic nie musi. Ma przed sobą typową dziewiątkę w osobie Gonzalo Higuaina, więc nie na nim ciąży odpowiedzialność za strzelanie goli. Po jednym skrzydle biega inny zawodnik świetnie czujący się w polu karnym, czyli Mario Mandżukić, a po drugim gracz szalejący wzdłuż linii bocznej, czyli Juan Cuadrado. Dybala nie ma więc obowiązku atakowania szesnastki ani schodzenia na boki (na atak zorientowani są też boczni obrońcy), może pozostać tam, gdzie stoi. Za plecami znajduje się Miralem Pjanić, który świetnie klei grę, wiąże ataki w początkowym ich etapie, więc Dybala nie musi tego robić, może włączać się w nie w końcowej fazie. Jego zadanie polega na tym, żeby stale być pod grą, żeby zawsze stanowić alternatywę. Jesteś pod bramką rywali i nie wiesz, co zrobić z piłką? Rozejrzyj się dookoła, a na pewno znajdziesz gdzieś Dybalę, wtedy podaj mu i na pewno będzie dobrze – taka zasada obowiązuje u Allegriego.

Mbappe występuje jako drugi napastnik w ustawieniu 1-4-4-2. Drugi, a nie pierwszy dlatego, że to jego partner, Radamel Falcao, rezyduje w polu karnym przeciwnika, do niego grane są centry. O ile gra Juve nie mogłaby się bez Dybali obyć, o tyle gra Monaco bez Mbappe – jak najbardziej. Partnerzy mają obowiązek szukać Argentyńczyka, jak najwięcej akcji ma przez niego przechodzić, dostawać od niego stempel, natomiast koledzy Francuza mogą grać tak, jakby go nie było. To problemem młodego napastnika jest tak się ustawić, tak pokazać, by nie było innego wyjścia, niż podać właśnie jemu. Dlatego o ile Dybala w zasadzie nie depcze po bocznych liniach boiska, o tyle Mbappe stale stoi jedną nogą na aucie. O ile Dybali niemal nie widzi się ustawionego w linii z ostatnim obrońcą rywala i czekającego na prostopadłe podanie, o tyle Mbappe nieustannie myszkuje między stoperami, by znaleźć jakąś dziurę, w którą można mu zagrać. Dybala jest filarem konstrukcji, systemowym rozwiązaniem gry Juve, Mbappe – wartością dodaną, wyjściem awaryjnym dla zespołu Monaco – które zresztą często okazuje się wyjściem najlepszym.

Wydaje się, że Leonardo Jardim podjął właściwą decyzję co do sposobu optymalnego wykorzystania młodego Francuza. Mógłby grać jako środkowy napastnik, mógłby być skrzydłowym w systemie 1-4-2-3-1, ale ograniczając go przypisaniem do jakiejś konkretnej pozycji, zrobiono by mu tylko krzywdę. Na razie ma poznawać jak najwięcej rejonów boiska, robić jak najwięcej różnych rzeczy.

Perspektywy

Myśląc o losach obu zawodników w dłuższej perspektywie, można postawić tezę, że o ile Mbappe się nie zmieni, to, choć jest młodszy o pięć lat, może wcześniej zejść z wielkiej sceny niż Argentyńczyk. Sposób gry obrany przez Dybalę, w którym najważniejsze jest myślenie, technika i powtarzalność, gwarantuje długie utrzymywanie się na szczycie bądź blisko niego. Strategia Mbappe, oparta na szybkości, starcie do piłki, inspiracji, może doprowadzić do tego, że gdy wyczerpią się u piłkarza pokłady sił i fantazji, skończy się też jego wielkie granie – które zresztą na razie jeszcze się tak naprawdę na dobre nie zaczęło.

Ale można też spojrzeć na rzecz inaczej. Tak mianowicie, że to Mbappe ma większe szanse porywać tłumy, zdobyć miłość fanów. Dybala zawsze będzie hołubiony przez ekspertów, koneserzy będą cmokać z zachwytu nad jego wyrafinowanymi i przemyślanymi zagraniami. Ale z wypiekami na twarzy będzie się oglądało akcje Francuza. Warto też zauważyć, że przy znacznie większym poziomie egoizmu w grze, ma w tym sezonie więcej asyst niż Dybala!

Zresztą – któż to wie, jak będzie? Wzorem dla Mbappe istotnie powinien być Henry, który z jeźdźca bez głowy w początkowym okresie kariery zmienił się w napastnika krańcowo wyrafinowanego. Wzorem dla Dybali – tylko Messi, który strzelił kiedyś 50 goli w sezonie Primera Division, wykazując się wówczas znacznym egoizmem w grze. Na pewno możemy cieszyć się na samą myśl, że w najbliższych latach przyjdzie nam oglądać rozwój dwóch tak fenomenalnie utalentowanych i wyszkolonych piłkarzy.

ARTYKUŁ UKAZAŁ SIĘ RÓWNIEŻ W NAJNOWSZYM WYDANIU (21/2017) TYGODNIKA „PIŁKA NOŻNA”

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 14/2026

Zobacz numer

Bukmacherzy

08.04.2026 15:23

LM: Przewidywane składy na starcie Barcelona – Atletico. Co z Robertem Lewandowskim?

FC Barcelona podejmie dzisiaj u siebie Atletico Madryt w pierwszym meczu ćwierćfinałowym Ligi Mistrzów. Jakie składy wystawią Hansi Flick oraz Diego Simeone?

Atletico de Madrid v FC Barcelona, Barca - LaLiga EA Sports Robert Lewandowski of FC Barcelona celebrates his goal during the LaLiga EA Sports football match between Atletico de Madrid v FC Barcelona at Estadio Riyadh Air Metropolitano on April 04, 2026 in Madrid, Spain. Madrid Estadio Riyadh Air Metropolitano Madrid Spain Copyright: xAlbertoxGardinx AGardin_20260404_Foot_Liga_Atl_Mad_Bar_2132
2026.04.04 Madryt
pilka nozna liga hiszpanska
Atletico Madryt - FC Barcelona

Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Liga Mistrzów

08.04.2026 13:21

LM: Przewidywane składy na mecz PSG – Liverpool

Paris Saint-Germain zmierzy się dzisiaj przed własną publicznością z Liverpoolem w ramach pierwszego meczu ćwierćfinałowego Ligi Mistrzów. Jakie składy przygotują trenerzy obu ekip na to spotkanie?

Mohamed Salah of Liverpool breaks with the ball during the UEFA Champions League Last 16 match Liverpool vs Paris Saint-Germain at Anfield, Liverpool, United Kingdom, 11th March 2025

(Photo by Mark Cosgrove/News Images) in Liverpool, United Kingdom on 3/11/2025. (Photo by Mark Cosgrove/News Images/Sipa USA)
2025.03.11 Liverpool
pilka nozna liga mistrzow
FC Liverpool - PSG
Foto News Images/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Liga Mistrzów

08.04.2026 08:38

Kapitalne wieści dla klubów z Premier League!

Arsenal pokonał wczoraj Sporting Lizbona w pierwszym meczu ćwierćfinałowym Champions League. To zwycięstwo oznacza, że kluby z Premier League otrzymają dodatkowe miejsce w Lidze Mistrzów w przyszłym sezonie!

Kai Havertz of Arsenal in possession during the Southampton v Arsenal Emirates FA Cup Quarter-final match at the St Mary's Stadium, Southampton
04/04/2026
2026.04.04 Southampton
Pilka nozna Puchar Anglii
Southampton - Arsenal Londyn
Foto Paul Blake/Focus Images/MB Media/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Liga Mistrzów

07.04.2026 23:02

Arsenal rzutem na taśmę wygrywa w Lizbonie! Zmiennik bohaterem Kanonierów

Arsenal wygrał ze Sportingiem Lizbona 1:0 i jest bliżej awansu do półfinału Ligi Mistrzów. Drużyna Mikela Artety w ostatnich minutach zdobyła bramkę za sprawą rezerwowego – Kaia Havertza.

Arsenal v Bayer Leverkusen, Champions League GOAL 2-0. Arsenal midfielder Declan Rice 41 celebrates with teammates after scoring a goal during the Champions League match between Arsenal and Bayer Leverkusen at the Emirates Stadium, London, UK on 17 March 2026. London Emirates Stadium Greater London UK Editorial use only , Copyright: xToyinxOshodix PSI-23909-0031
2026.03.17 Londyn
pilka nozna liga mistrzow
Arsenal Londyn - Bayer 04 Leverkusen

Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Liga Mistrzów

07.04.2026 22:54

Świetny mecz na Bernabeu. Bayern zbliżył się do półfinału Ligi Mistrzów!

Zapowiadany hit nie rozczarował. Real Madryt uległ u siebie Bayernowi Monachium 1:2, co stawia Bawarczyków w komfortowej sytuacji przed rewanżem i przybliża ich do półfinału Ligi Mistrzów.

UEFA Champions League 2025 2026 quarter-final, Real Madrid FC Bayern Munich, at Estadio Bernabeu in Madrid Spain April 07, 2026, Madrid, Madrid, Spain: Luis Diaz of Bayern Munich celebrates his goal wit his teammates during the UEFA Champions League 2025 2026 quarter-final, Real Madrid FC Bayern Munich, at Estadio Bernabeu in Madrid Spain Madrid Madrid Spain *** UEFA Champions League 2025 2026 quarter final, Real Madrid FC Bayern Munich, at Estadio Bernabeu in Madrid Spain April 07, 2026, Madrid, Madrid, Spain Luis Diaz of Bayern Munich celebrates his goal with his teammates during the UEFA Champions League 2025 2026 quarter final, Real Madrid FC Bayern Munich, at Estadio Bernabeu in Madrid Spain Madrid Madrid Madrid Spain Copyright: xAlejandroxMatiasx
2026.04.07 Madryt
pilka nozna liga mistrzow
Real Madryt - Bayern Monachium
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Najnowsze

2026.04.04 Wroclaw
pilka nozna Betclic 1.Liga sezon 2025/2026
Slask Wroclaw - Pogon Siedlce
N/z Piotr Samiec-Talar cieszynka bramkla gol radosc
Foto Gleb Soboliev / PressFocus

2026.04.04 Wroclaw
Football - Polish Second division season 2025/2026
Slask Wroclaw - Pogon Siedlce
Piotr Samiec-Talar cieszynka bramkla gol radosc
Credit: Gleb Soboliev / PressFocus

Pierwszoligowe wybory po świątecznej kolejce. Kto zasłużył na wyróżnienie?

Kto wypadł najlepiej w świątecznej kolejce Betclic 1 Ligi? Przedstawiamy najlepszą XI zawodników 27. kolejki pierwszej ligi.

1 Liga

Brazil and Paraguay for the 2026 World Cup Qualifiers Brazilian national team, Nationalteam coach Carlo Ancelotti during the match against Paraguay, for the 16th round of the 2026 World Cup Qualifiers, at Neo Quimica Arena, east of Sao Paulo, this Tuesday, the 10th. SoO PAULO SoO PAULO Brazil Copyright: xMarinaxUezimax
2025.06.10 Sao Paulo
pilka nozna , eliminacje , kwalifikacje do Mistrzostw Swiata 2026
Brazylia - Paragwaj
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Znana przyszłość Carlo Ancelottiego! Jest decyzja!

Świat

LM: Przewidywane składy na starcie Barcelona – Atletico. Co z Robertem Lewandowskim?

Bukmacherzy Liga Mistrzów

2026.03.19 Sosnowiec
Pilka nozna Liga Konferencji Europy UEFA Faza pucharowa Sezon 2025/2026
Rakow Czestochowa - ACF Fiorentina
N/z Ivan Lopez Ivi, smutek, przegrana, porazka
Foto Marcin Bulanda / PressFocus

2026.03.19 Sosnowiec
Football UEFA Europa Conference League Phase Play Off Season 2025/2026
Rakow Czestochowa - ACF Fiorentina
Ivan Lopez Ivi, smutek, przegrana, porazka
Credit: Marcin Bulanda / PressFocus

Media: Sensacyjna decyzja gwiazdy Rakowa Częstochowa?! Chodzi o jego przyszłość

Ekstraklasa

LM: Przewidywane składy na mecz PSG – Liverpool

Bukmacherzy Liga Mistrzów

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski