Przejdź do treści
Nazwiska dawno niesłyszane. Złota era węgierskiego futbolu

Ligi w Europie Świat

Nazwiska dawno niesłyszane. Złota era węgierskiego futbolu

Po zakończeniu I wojny światowej Budapeszt stał się miejscem, w którym skoncentrowały się wszystkie najważniejsze elementy piłkarskiej układanki: talent, doświadczenie i wizjonerstwo. Jonathan Wilson sięgnął w głąb węgierskiej historii i przypomniał „Nazwiska dawno niesłyszane”. Jego książka, której premiera odbyła się 16 sierpnia tego roku, pokazuje prawdziwą wartość naddunajskiego futbolu. Madziarzy stali się pionierami nowoczesnej piłki nożnej.




Fragment

Na mundial w 1954 roku do Szwajcarii Węgrzy jechali w roli faworytów. Jeszcze przed rozpoczęciem turnieju wygrali na rozgrzewkę z Luksemburgiem 10:0, a później rozgromili 9:0 Koreę Południową w pierwszym meczu fazy grupowej. Drużynę RFN, występującą na mistrzostwach po raz pierwszy od zakończenia II wojny światowej, ograli niemal równie łatwo – 8:3. W czterech spotkaniach reprezentacja Węgier zdobyła 34 bramki. Wydawało się, że jest nie do zatrzymania.

Ale podczas pierwszego meczu z Niemcami, przy stanie 5:1 dla Węgier, środkowy obrońca Kaiserslautern Liebrich wszedł z tyłu w nogi Puskása. I był to faul, którego konsekwencje wykroczyły daleko poza wydarzenia tamtego dnia na boisku w Bazylei. To właśnie wtedy zaczął się upadek węgierskiego futbolu. Napastnik Honvédu musiał zejść z boiska, a prześwietlenie wykazało złamanie kostki. Nie zagrał w dwóch kolejnych spotkaniach, a kiedy wrócił na finał – w którym Węgry po raz kolejny miały zagrać z reprezentacją RFN – ewidentnie nie był w pełni formy.

Rzecz jasna wywołało to spekulacje, że Liebrich specjalnie polował na Puskása. Przecież gdyby było inaczej – argumentowano – dziesięć minut wcześniej nie zmieniłby się pozycjami z grającym na prawej stronie Juppem Posipalem. Jest jednak zasadnicza różnica między wydelegowaniem słynącego z ostrej gry zawodnika do krycia najbardziej kreatywnego przeciwnika a celowym działaniem na rzecz wyeliminowania go z gry. Sebes powtarzał wprawdzie, że było to celowe działanie, ale być może tak sprawnemu organizatorowi jak on nie mieściło się w głowie, że na boisku zdarzają się także rzeczy, które nie wynikają ze starannego planowania. W książce Captain of Hungary Puskás pisał o „złośliwym kopnięciu w tył mojej kostki (…), kiedy wcale nie byłem przy piłce”, ale z czasem jego frustracja osłabła na tyle, że przypisywał ów faul raczej niezdarności Liebricha niż jego brutalności. Z kolei Hidegkuti w autobiografii nazywa to wejście „normalnym wślizgiem, powszechnie akceptowanym w świecie piłki” i dodaje, że Niemiec „po prostu próbował powstrzymać Puskása, który skręcił kostkę.


Opis okładkowy

Historia tętniącej życiem i innowacyjnej kultury piłkarskiej na Węgrzech, która w przededniu II wojny światowej zdefiniowała futbol i zapoczątkowała jego nową erę.

Pod tę piłkarską rewolucję położył podwaliny Jimmy Hogan, dzięki któremu w Budapeszcie lat 20. i 30. XX wieku powstała jedna z najbardziej wpływowych w dziejach szkół piłki nożnej. Ukształtowali ją genialni zawodnicy i trenerscy wizjonerzy, którzy ze względu na trapiący ojczyznę kryzys emigrowali później do Włoch, Brazylii, Argentyny czy USA. Uciekali przed antysemityzmem, faszyzmem i komunizmem, lecz ich dziedzictwo przetrwało.

Mimo nadzwyczajnych przeciwności losu Węgrzy nauczyli świat grać nowoczesną piłkę. Jeszcze na początku lat 50. byli niepokonani: sięgnęli po najwyższe laury na olimpiadzie w Helsinkach i dwukrotnie rozgromili Anglików. Ich bramkostrzelny napastnik Ferenc Puskás został jedną z pierwszych międzynarodowych gwiazd futbolu.

Jednak, jak Jonathan Wilson udowadnia w Nazwiskach dawno niesłyszanych, triumfy Złotej Jedenastki były w rzeczywistości ostatnim aktem prawdziwego złotego wieku węgierskiej piłki. Choć tamto niezwykłe pokolenie nie wywalczyło najcenniejszego trofeum, i tak stało się punktem odniesienia dla każdej liczącej się futbolowej nacji.


Dane o książce

Autor: Jonathan Wilson
Premiera: 16.08.2023 r.
Liczba stron: 392
Cena okładkowa: 44,99 zł



Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 13/2026

Nr 13/2026

Ligi w Europie Świat

Nowe informacje ws. Lucescu. Trener wciąż w stanie krytycznym

Mircea Lucescu walczy o życie po przebytym zawale serca. Rumuński dziennikarz przekazał najświeższe informacje dotyczące znanego trenera.

ISTANBUL, TURKEY - MARCH 26: Coach Mircea Lucescu of Romania during the FIFA World Cup, WM, Weltmeisterschaft, Fussball 2026 European Qualifiers KO play-offs match between Türkiye and Romania at Tupras Stadium on March 26, 2026 in Istanbul, Turkey. Istanbul Turkey Copyright: xSeskimphotox Turkey-Romania-2603 85
2026.03.26 Stambul
pilka nozna , eliminacje , kwalifikacje do Mistrzostw Swiata 2026 , baraze
Turcja - Rumunia
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

Mircea Lucescu walczy o życie. Legendarny trener jest w śpiączce

Nowe informacje odnośnie stanu zdrowia byłego selekcjonera reprezentacji Rumunii Mircei Lucescu.

Turkiye v Romania - FIFA World Cup, WM, Weltmeisterschaft, Fussball 2026 European Qualifiers KO play-offs Mircea Lucescu head coach of Romania reacts during FIFA World Cup 2026 European Qualifiers KO play-offs game between Turkiye and Romania, in Istanbul, Turkey, March 26, 2026. Copyright: xAlexxNicodimx
2026.03.27 Stambul
pilka nozna kwalifikacje do Mistrzostw Swiata 2026
Turcja - Rumunia

Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

Nowe wieści w sprawie stanu zdrowia Mircei Lucescu. Złe

Szpital, w którym przebywa Mircea Lucescu, były selekcjoner reprezentacji Rumunii, przekazał nowe wieści na temat stanu jego zdrowia.

ISTANBUL, TURKEY - MARCH 26: Coach Mircea Lucescu of Romania during the FIFA World Cup, WM, Weltmeisterschaft, Fussball 2026 European Qualifiers KO play-offs match between Türkiye and Romania at Tupras Stadium on March 26, 2026 in Istanbul, Turkey. Istanbul Turkey Copyright: xSeskimphotox Turkey-Romania-2603 85
2026.03.26 Stambul
pilka nozna , eliminacje , kwalifikacje do Mistrzostw Swiata 2026 , baraze
Turcja - Rumunia
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

Patryk Klimala utrzymuje dobrą formę. Znów strzelił gola

Patryk Klimala strzelił kolejnego gola dla FC Seoul. Od kilku tygodni utrzymuje dobrą formę.

2020.10.13 Gdynia
Pilka Nozna Mecz Eliminacyjny U-21 Polska - Bulgaria
N/z Patryk Klimala
Foto Piotr Matusewicz / PressFocus

2020.10.13 Gdynia
Football European Under-21 Championship 2021 Qualifying Round Poland - Bulgaria
Patryk Klimala
Credit: Piotr Matusewicz / PressFocus
Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

Fatalny debiut Feio w Portugalii. Bardzo wysoka porażka

Goncalo Feio kilka tygodni temu opuścił struktury ekipy Radomiaka. Teraz pracuje w zespole CD Tondeli.

2025.11.28 Warszawa pilka nozna PKO Ekstraklasa sezon 2025/2026
Radomiak Radom - Gornik Zabrze
N/z Trener Goncalo Feio (Radomiak)
Foto Tomasz Jastrzebowski / Foto Olimpik / PressFocus

2025.11.28 Warsaw Football PKO Ekstraklasa season 2025/2026
Radomiak Radom - Gornik Zabrze
Trener Goncalo Feio (Radomiak)
Credit: Tomasz Jastrzebowski / Foto Olimpik / PressFocus
Czytaj więcej