Przejdź do treści
Nazwiska dawno niesłyszane. Złota era węgierskiego futbolu

Ligi w Europie Świat

Nazwiska dawno niesłyszane. Złota era węgierskiego futbolu

Po zakończeniu I wojny światowej Budapeszt stał się miejscem, w którym skoncentrowały się wszystkie najważniejsze elementy piłkarskiej układanki: talent, doświadczenie i wizjonerstwo. Jonathan Wilson sięgnął w głąb węgierskiej historii i przypomniał „Nazwiska dawno niesłyszane”. Jego książka, której premiera odbyła się 16 sierpnia tego roku, pokazuje prawdziwą wartość naddunajskiego futbolu. Madziarzy stali się pionierami nowoczesnej piłki nożnej.




Fragment

Na mundial w 1954 roku do Szwajcarii Węgrzy jechali w roli faworytów. Jeszcze przed rozpoczęciem turnieju wygrali na rozgrzewkę z Luksemburgiem 10:0, a później rozgromili 9:0 Koreę Południową w pierwszym meczu fazy grupowej. Drużynę RFN, występującą na mistrzostwach po raz pierwszy od zakończenia II wojny światowej, ograli niemal równie łatwo – 8:3. W czterech spotkaniach reprezentacja Węgier zdobyła 34 bramki. Wydawało się, że jest nie do zatrzymania.

Ale podczas pierwszego meczu z Niemcami, przy stanie 5:1 dla Węgier, środkowy obrońca Kaiserslautern Liebrich wszedł z tyłu w nogi Puskása. I był to faul, którego konsekwencje wykroczyły daleko poza wydarzenia tamtego dnia na boisku w Bazylei. To właśnie wtedy zaczął się upadek węgierskiego futbolu. Napastnik Honvédu musiał zejść z boiska, a prześwietlenie wykazało złamanie kostki. Nie zagrał w dwóch kolejnych spotkaniach, a kiedy wrócił na finał – w którym Węgry po raz kolejny miały zagrać z reprezentacją RFN – ewidentnie nie był w pełni formy.

Rzecz jasna wywołało to spekulacje, że Liebrich specjalnie polował na Puskása. Przecież gdyby było inaczej – argumentowano – dziesięć minut wcześniej nie zmieniłby się pozycjami z grającym na prawej stronie Juppem Posipalem. Jest jednak zasadnicza różnica między wydelegowaniem słynącego z ostrej gry zawodnika do krycia najbardziej kreatywnego przeciwnika a celowym działaniem na rzecz wyeliminowania go z gry. Sebes powtarzał wprawdzie, że było to celowe działanie, ale być może tak sprawnemu organizatorowi jak on nie mieściło się w głowie, że na boisku zdarzają się także rzeczy, które nie wynikają ze starannego planowania. W książce Captain of Hungary Puskás pisał o „złośliwym kopnięciu w tył mojej kostki (…), kiedy wcale nie byłem przy piłce”, ale z czasem jego frustracja osłabła na tyle, że przypisywał ów faul raczej niezdarności Liebricha niż jego brutalności. Z kolei Hidegkuti w autobiografii nazywa to wejście „normalnym wślizgiem, powszechnie akceptowanym w świecie piłki” i dodaje, że Niemiec „po prostu próbował powstrzymać Puskása, który skręcił kostkę.


Opis okładkowy

Historia tętniącej życiem i innowacyjnej kultury piłkarskiej na Węgrzech, która w przededniu II wojny światowej zdefiniowała futbol i zapoczątkowała jego nową erę.

Pod tę piłkarską rewolucję położył podwaliny Jimmy Hogan, dzięki któremu w Budapeszcie lat 20. i 30. XX wieku powstała jedna z najbardziej wpływowych w dziejach szkół piłki nożnej. Ukształtowali ją genialni zawodnicy i trenerscy wizjonerzy, którzy ze względu na trapiący ojczyznę kryzys emigrowali później do Włoch, Brazylii, Argentyny czy USA. Uciekali przed antysemityzmem, faszyzmem i komunizmem, lecz ich dziedzictwo przetrwało.

Mimo nadzwyczajnych przeciwności losu Węgrzy nauczyli świat grać nowoczesną piłkę. Jeszcze na początku lat 50. byli niepokonani: sięgnęli po najwyższe laury na olimpiadzie w Helsinkach i dwukrotnie rozgromili Anglików. Ich bramkostrzelny napastnik Ferenc Puskás został jedną z pierwszych międzynarodowych gwiazd futbolu.

Jednak, jak Jonathan Wilson udowadnia w Nazwiskach dawno niesłyszanych, triumfy Złotej Jedenastki były w rzeczywistości ostatnim aktem prawdziwego złotego wieku węgierskiej piłki. Choć tamto niezwykłe pokolenie nie wywalczyło najcenniejszego trofeum, i tak stało się punktem odniesienia dla każdej liczącej się futbolowej nacji.


Dane o książce

Autor: Jonathan Wilson
Premiera: 16.08.2023 r.
Liczba stron: 392
Cena okładkowa: 44,99 zł



Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 3/2026

Nr 3/2026

Ligi w Europie Świat

Oficjalnie: Sebastian Szymański odchodzi z Fenerbahce

Sebastian Szymański oficjalnie poinformował o odejściu z Fenerbahce. Reprezentant Polski opublikował pożegnalny wpis w mediach społecznościowych, a według doniesień medialnych jego kolejnym kierunkiem może być francuska Ligue 1.

2025.11.13, Warszawa 
Pilka nozna, Reprezentacja Polski 
Trening przed meczem Polska - Holandia 
N/z Sebastian Szymanski 
Fot Rafal Oleksiewicz / PressFocus
Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

Kosmiczny gol w Ligue 1! Strzał niemal z zerowego kąta [WIDEO]

Pavel Sulc popisał się cudownym trafieniem w meczu Olympique'u Lyon z Brest. Jego klub wygrał 2:1.

Kosmiczny gol w Ligue 1! Strzał niemal z zerowego kąta [WIDEO]
Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

Król strzelców antybohaterem wielkiego finału [KOMENTARZ PO FINALE PNA]

Futbol napisał kolejną nieprawdopodobną historię. Okazało się, że można zostać królem strzelców mistrzostw i jednocześnie największym ich przegranym. Gdyby w ostatniej akcji meczu Brahim Diaz wykorzystał karnego, Maroko zdobyłoby Puchar Narodów Afryki, na który czekało od pół wieku. Ale nie wykorzystał…

January 18 2026: El Hadji Malick Diouf of Senegal and Brahim Abdelkader Diaz of Morocco battle for the ball  during a 2025 AFCON Africa Cup of Nations Final game, Morocco vs Senegal, at Prince Moulay Abdellah Stadium,, Rabat, Marocco. Ulrik Pedersen/CSM/Sipa USA (Credit Image: © Ulrik Pedersen/Cal Sport Media/Sipa USA)
2026.01.18 Rabat
pilka nozna Puchar Narodow Afryki
Senegal - Maroko
Foto Cal Sport Media/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

Szalony finał Pucharu Narodów Afryki! Senegal wygrywa po dogrywce

Działo się w finale tegorocznej edycji Pucharu Narodów Afryki! Finalnie to Senegal wygrał tę kampanię rozgrywek.

January 14 2026: Sadio Mane of Senegal  scores and celebrates his teams first goal  during a 2025 AFCON Africa Cup of Nations game, Senegal v Egypt, at Tangier Stadium, Tangier, Marocco. Ulrik Pedersen/CSM/Sipa USA (Credit Image: © Ulrik Pedersen/Cal Sport Media/Sipa USA)
2026.01.14 Tanger
pilka nozna Puchar Narodow Afryki
Senegal - Egipt
Foto Cal Sport Media/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

Potężny chaos w finale Pucharu Narodów Afryki. Senegalczycy nie chcieli dalej grać [WIDEO]

W finale Senegalu z Marokiem nie brakuje kontrowersji. Trafienie Senegalczyków nie zostało uznane, pomimo że było w pełni zgodne z przepisami. Po chwili arbiter podyktował kontrowersyjny rzut karny, po którym senegalscy piłkarze nie chcieli kontynuować meczu. Ostatecznie Brahim Diaz nie trafił jedenastki, a w meczu trwa dogrywka.

Potężny chaos w finale Pucharu Narodów Afryki. Senegalczycy nie chcieli dalej grać [WIDEO]
Czytaj więcej