15.05.2021 08:46

Zawodowi strażacy w Bundeslidze

Doświadczeni, odporni na stres i kryzys. Stojąc pod ścianą, wiedzą gdzie dokręcić śrubę. Pojawiali się zawsze tam, gdzie ich potrzebowano i potem gasili pożar. Zapotrzebowanie na ich usługi było swego czasu ogromne, lista cudotwórców długa, a fani nosili ich na rękach.

Trenerscy strażacy – o nich mowa: Joerg Berger, Hans Meyer, Peter Neururer i wielu innych. Specjaliści od przypadków beznadziejnych. Pojawiali się w akcie desperacji gdy nadzieja już umarła. I wynosili z płonącego budynku ligowy byt na swoich plecach. Byli doświadczeni, wiedzieli dokładnie co robić w kryzysowych sytuacjach i jak w krótkim czasie zaszczepić w zespole pewność siebie. Po skończonym jednym zadaniu odchodzili szukać nowego. Świat się jednak zmienia i idzie do przodu a z nim trendy, filozofie trenerskie i klubowe strategie. W obecnej rzeczywistości nie ma już miejsca dla szamanów i cudownych uzdrowicieli. Próbę wskrzeszenia starych, dobrych czasów podjęto jednak w 1. FC Koeln.

Specjalista ratownikiem?

Drużyna z Kolonii znajduje się w bardzo złej sytuacji, a strach przed spadkiem jest jak najbardziej uzasadniony. Dotychczasowy trener Markus Gisdol wielokrotnie w ostatniej chwili uciekał z głową spod gilotyny i ratował się w meczach ostatniej szansy. Jak to mówią: do sześciu razy sztuka? Za szóstym ultimatum już jednak skapitulował i musiał opuścić klub. Na jego miejsce przyszedł 67-letni Friedhelm Funkel choć odchodząc z Fortuny Duesseldorf zarzekał, że już czas na emeryturę. Za Funkelem stoją wprawdzie dekady doświadczenia, ale o wiele łatwiej przychodziły mu awanse niż utrzymania. Do tej pory sześciokrotnie wprowadzał różne zespoły do Bundesligi, w tym Kolonię zaraz po tym jak zleciał z nią na zaplecze. Tylko raz zachował się jak na strażaka przystało – dwadzieścia lat temu gdy obejmował Hansę Rostock. Hertha zleciała, w Bochum mimo świetnego ofensywnego składu próbował na siłę wdrożyć defensywną i zachowawczą piłkę, z TSV 1860 nie wytrzymał nawet do końca sezonu. Pięć dni po zwolnieniu z Bochum na jego usługi połasiła się znajdująca się w opłakanym stanie Alemannia Akwizgran. Trenerski weteran wyciągnął jak królika z kapelusza przebrzmiałych Alberta Streita i Davida Odonkora. Tutaj też nie dociągnął nawet do końca rozgrywek, a zwolniono go – o ironio – w Prima Aprilis. Funkel cudotwórcą nie jest, a mit jaki wokół siebie roztacza już dawno zdążył się zdezaktualizować. Wydaje się, że Koziołki mogły poczekać z jego zatrudnieniem chociaż do nowego sezonu. Wtedy faktycznie byłyby ku temu jakieś podstawy

Metodologia zatrudniania trenerów

Strażacy wyszli z mody. Drużyny zagrożone spadkiem lub znajdujące się w kryzysie polegają obecnie na innych, nowszych rozwiązaniach. Można wyróżnić trzy główne metody postępowania. Trenerem z drugiego rzędu był Florian Kohfeldt, który wcześniej prowadził rezerwy. W ten trend wpisywali się również Hansi Flick, który był asystentem zwolnionego Niko Kovaca, Edin Terzic który był asystentem Luciena Favre’a czy chociażby Thomas Tuchel w Mainz (wcześniej trenował tam zespół juniorów) albo Juergen Klopp (objął drużynę w zasadzie jeszcze jako piłkarz). Wyżej wymienieni wpisują się jednocześnie w drugi trend czyli: trener z przeszłością w klubie. Nikt nie zapomni jak prezydent Hannover 96 zdecydował się powierzyć stery Mirko Slomce, który odwdzięczył się dwoma awansami do Ligi Europy. Urodzony niedaleko Hanoweru, były piłkarz i asystent Ralfa Rangnicka w legendarnym już sezonie, po którym po trzynastu latach H96 powrócił do Bundesligi. Innym przykładem jest chociażby Tayfun Korkut w VfB Stuttgart czy Bernd Hollerbach w Hamburgu. Jupp Heynckes też miał już za sobą historię w Bayernie Monachium zanim sięgnął z nim po potrójną koronę. Wreszcie ostatni wariant – awaryjny. Jeśli optymalny trener nie jest dostępny, to kluby Bundesligi wolą postawić na tryb awaryjny i często tymczasowy plan niż wypróbowanych i doświadczonych strażaków. Tak było w Wolfsburgu, gdy Martin Schmidt zastępował Andriesa Jonkera czy w Hercie Berlin, gdy Juergen Klinsmann podejmował rękawicę po Ante Coviciu.

Wykolejone kluby najszybciej zaciągają hamulec awaryjny. Polegają na trenerach, którzy mogą urosnąć razem z nimi. Głównym celem jest zachowanie tożsamości klubu, a strażak rzadko kiedy nie jest rozwiązaniem tylko tymczasowym. Nie jest dobrym architektem do odbudowy. Nagle okazuje się, że w drużynach młodzieżowych lub rezerwowych można znaleźć trenerów, którzy są w stanie ożywić zespół, bo znają już doskonale jego system nerwowy. Fredi Bobic w wywiadzie dla „Tagesspiegel”: – W przeszłości trenerzy drużyn młodzieżowych pracowali na zasadzie wolontariatu. To się zmieniło. Teraz w klubie pracują już tylko ci, którzy mają uprawnienia. I to procentuje, bo kluby mogą w przyszłości polegać na specjalistach z „własnej stajni”.

Berger ocaliłby Titanica

Jeśli kogoś można nazwać pionierem i ojcem zawodu trenerskiego strażaka to bez dwóch zdań byłby nim Joerg Berger. Po tym jak uciekł w dramatycznych okolicznościach z NRD i przeżył próbę otrucia przez wschodnioniemieckie służby żaden kryzys nie był mu straszny. Ratował w swojej karierze Schalke i Koeln, ale apogeum przyszło lata później. W sezonie 1998-99 ponownie wrócił do Eintrachtu Frankfurt. A ostatnia kolejka przyniosła wyjątkowe emocje. Eintracht potrzebował cudu. I to dosłownie. Rywale do utrzymania wygrywali swoje spotkania poza Norymbergą, która miała jednak spory zapas bramek. Frankfurt wygrał swój mecz z Kaiserslautern aż 5:1 po golu w 89. minucie norweskiego napastnika Fjoertofta. To on powiedział po meczu, że Berger ocaliłby i Titanica. Eintracht ostatecznie wyprzedził Norymbergę większą liczbą strzelonych bramek. Przy okazji była to ta sama kolejka, w której Sławomir Majak uratował przed spadkiem Hansę Rostock. W 2009 roku Berger podjął się ostatniej misji ratunkowej. Objął Arminię Bielefeld przed ostatnią kolejką w sezonie. Gdyby wygrał z Hannover 96 to Arminia zagrałaby w barażach. Padł remis 2:2.

Neururer i reszta

Kultowy trener Peter Neururer najmilej poza Bochum wspominany jest w Schalke i Koeln. Gdy obejmował w sezonie 1988-89 drugoligowe Schalke to groził mu rychły spadek do trzeciej ligi. Znakomita seria zwycięstw wystarczyła na spokojne dwunaste miejsce. Identyczna sytuacja miała miejsce sześć lat później w Koeln, z którym notabene dotarł później do półfinału Pucharu Intertoto.

W kwietniu 2000 w akcie desperacji władze Borussii Dortmund powierzyły drużynę Udo Lattkowi. Osiem punktów w pięciu meczach wystarczyło na utrzymanie, a trenerska legenda zainkasowała milion marek. Hans Meyer uratował w swojej karierze trzy kluby: Norymbergę, Borussię Moenchengladbach i Herthę. Tą pierwszą nie dość, że obronił przed spadkiem to zapisał się w jej historii awansując do europejskich pucharów po blisko czterdziestu latach przerwy i zdobywając Puchar Niemiec. Huub Stevens objął w połowie sezonu 2006-07 Hamburger SV. Klub z północy Niemiec zajmował wtedy ostatnie miejsce w tabeli. Niewiarygodne – „trzydzieści punktów później” Stevens wyprowadził HSV na piąte miejsce i awansował do Intertoto, skąd zawędrował aż do 1/8 finału Pucharu UEFA. Gdy inne kluby zatrudniały strażaków by pomogli w walce o utrzymanie, tak Bayern Monachium ściągnął Heynckesa by posprzątał bałagan po Juergenie Klinsmannie. Ligę Mistrzów uratował i zrobił na tyle dobre wrażenie, że wrócił do klubu kilka lat później i przeszedł do historii.

Mało kto pamięta, ale strażakiem był też Julian Nagelsmann. Uratował Hoffenheim w sezonie 2015-16 gdy traciło w rundzie wiosennej sześć punktów do bezpiecznego miejsca. Hoffenheim uratował także Markus Gisdol, który został trenerem przed 28. kolejką sezonu 2012-13. Jeszcze przed ostatnią kolejką klub zajmował przedostatnie miejsce ze stratą dwóch punktów. Sensacyjna wygrana w Dortmundzie po dwóch rzutach karnych w końcówce, a potem wygrane baraże z Kaiserslautern i Gisdol stał się bohaterem Sinsheim.

To nie jest kraj dla starych ludzi

Metody treningowe trenerskich dinozaurów nie miałyby dzisiaj racji bytu. Nie mogliby wrzucić na boisko piłek lekarskich i kazać piłkarzom strzelać nimi karne czy wyzywać podopiecznych od małp. Dzisiaj preferowane są długie analizy wideo i sesje z psychologami. Dlatego Felix Magath przeniósł się do dyrektorskiego gabinetu, Stevens wściekał się już tylko podczas spotkań rady nadzorczej Schalke, a Werner Lorant urządzał grille na kempingu. Tylko Neururer wciąż jest zwarty i gotowy. Ale telefon nie dzwoni. Chociaż raz zadzwonił. Biedny Neururer myślał, że chcą go zatrudnić w Schalke, a okazało się to propozycją pracy w czwartoligowym Wattenscheid. Gatunek klasycznych strażaków wprawdzie nie wyginął, ale nie jest już poszukiwany, a doświadczenie nie jest wymagane.

Strażacy w piłce nożnej są ekspertami. Doświadczeni trenerzy, solidni i zahartowani przez lata pracy. Ale to praca tymczasowa. Strażak ugasi ogień, ale domu nie odbuduje. Pamięć o nich przetrwa jednak wśród kibiców. Oni wiedzą doskonale kto był ich zbawcą.

MACIEJ IWANOW

TEKST UKAZAŁ SIĘ W TYGODNIKU „PIŁKA NOŻNA” (16/2021)

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 12/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie Bundesliga

23.03.2026 16:44

Borussia ma nowego dyrektora sportowego. Ostatnio pracował w 2. Bundeslidze

Nowym dyrektorem sportowym BVB został Nils-Ole Book.

21.03.2026, Fussball, Herren, 2. Bundesliga, Saison 2025/2026, SV 07 Elversberg - DSC Arminia Bielefeld, Sportvorstand Nils-Ole Book SV 07 Elversberg Elversberg Ursapharm-Arena an der Kaiserlinde Saarland Deutschland DEU *** 21 03 2026, Football, Men, 2 Bundesliga, Season 2025 2026, SV 07 Elversberg DSC Arminia Bielefeld, Sports Director Nils Ole Book SV 07 Elversberg Elversberg Ursapharm Arena an der Kaiserlinde Saarland Germany DEU Copyright: xFabianxKleerx
2026.03.21 Elversberg
pilka nozna , 2. liga niemiecka
SV Elversberg - Arminia Bielefeld
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Bundesliga

22.03.2026 20:19

Reprezentant Polski bez szkoleniowca! Trzęsienie ziemi w klubie z Bundesligi

Lukas Kwasniok nie jest już trenerem FC Koeln. Koziołki poinformowały o rozstaniu się z 44-letnim trenerem po blisko dziewięciu miesiącach pracy.

21.03.2026, xjmrgnx, Fussball 1.Bundesliga, 1.FC Koeln - Borussia Mönchengladbach v.l. Chef-Trainer Lukas Kwasniok Koeln kommt aus dem Spielertunnel DFL/DFB REGULATIONS PROHIBIT ANY USE OF PHOTOGRAPHS as IMAGE SEQUENCES and/or QUASI-VIDEO Koeln *** 21 03 2026, xjmrgnx, Soccer 1 Bundesliga, 1 FC Koeln Borussia Mönchengladbach v l Head Coach Lukas Kwasniok Koeln comes out of the players tunnel DFL DFB REGULATIONS PROHIBIT ANY USE OF PHOTOGRAPHS as IMAGE SEQUENCES and or QUASI VIDEO Koeln
2026.03.21 Kolonia
pilka nozna , liga niemiecka
1. FC Koeln - Borussia Moenchengladbach
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Bundesliga

21.03.2026 20:36

Kosmiczny gol w Bundeslidze! Strzał w „okienko” z ponad 30 metrów [WIDEO]

Jens Castrop popisał się cudownym uderzeniem w meczu jego Borussii Monchengladbach z FC Koln. Finalnie w tym meczu padł remis 3:3.

Czytaj więcej

Ligi w Europie Bundesliga

21.03.2026 17:50

Harry Kane coraz bliżej rekordu Roberta Lewandowskiego! Bayern deklasuje

Bayern Monachium z kolejnym wysokim triumfem w tym sezonie Bundesligi! Tym razem wygrali 4:0 przeciwko Unionowi Berlin.

kollektiver Torjubel um Hiroki ITO Bayern Muenchen nach Tor zum 1-0 mit Leon GORETZKA Bayern Muenchen,Lennart KARL Bayern Muenchen.Harry KANE Bayern Muenchen, Minjae KIM FC Bayern Muenchen, Jubel,Freude,Begeisterung,Aktion. Fussball 1. Bundesliga Saison 2025/2026, 19.Spieltag, Spieltag19 FC Bayern Muenchen - FC Augsburg 1-2 am 24.01.2026 , A L L I A N Z A R E N A. *** collective goal celebration around Hiroki ITO Bayern Muenchen after goal to 1 0 with Leon GORETZKA Bayern Muenchen ,Lennart KARL Bayern Muenchen Harry KANE Bayern Muenchen , Minjae KIM FC Bayern Muenchen , cheering,joy,enthusiasm,action Football 1 Bundesliga season 2025 2026, 19 Matchday, Matchday19 FC Bayern Muenchen FC Augsburg 1 2 on 24 01 2026 , A L L I A N Z A R E N A
2026.01.24 Monachium
pilka nozna , liga niemiecka
Bayern Monachium - FC Augsburg
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Bundesliga

21.03.2026 16:59

Kamiński ze świetnym zagraniem! Przyczyniło się do bramki Koln [WIDEO]

Jakub Kamiński bez gola i asysty, ale z ważnym zagraniem przy trafieniu jego Koln podczas starcia z Borussią Monchengladbach.

1. Fussball Bundesliga: 1. FC Koln - VfB Stuttgart 28.09.2025 Jubel zum 1:0 durch Jakub Kaminski 1. FC Koln, 16, Tor, Torjubel 1. Fussball Bundesliga, 1. FC Koln - VfB Stuttgart, Koln, Rheinenergiestadion am 28.09.2025 DFL REGULATIONS PROHIBIT ANY USE OF PHOTOGRAPHS AS IMAGE SEQUENCES AND/OR QUASI-VIDEO. *** 1 Soccer Bundesliga 1 FC Koln VfB Stuttgart 28 09 2025 Jakub Kaminski 1 FC Koln, 16 , Goal, Goal celebration 1 Soccer Bundesliga, 1 FC Koln VfB Stuttgart, Cologne, Rheinenergiestadion on 28 09 2025 DFL REGULATIONS PROHIBIT ANY USE OF PHOTOGRAPHS AS IMAGE SEQUENCES AND OR QUASI VIDEO Copyright: xBEAUTIFULxSPORTS/Wunderlx
2025.09.28 Kolonia
pilka nozna , liga niemiecka
1.FC Koeln - VfB Stuttgart
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Najnowsze

Polska przegrywa z Albanią! Fatalny błąd defensywy [WIDEO]

Polacy przegrywają z Albanią. Bramkę po błędzie obrony strzelił Arber Hoxha.

Reprezentacja Polski

2026.03.26 Warszawa
Mistrzostwa Swiata 2026, polfinaly barazy eliminacji do Mistrzostw Swiata
Polska - Albania
N/z Robert Lewandowski
Foto Mateusz Porzucek PressFocus

2026.03.26 Warszawa
World Cup 2026 European play off semi-finals
Warsaw
Poland - Albania
Polska - Albania
Robert Lewandowski
Credit: Mateusz Porzucek PressFocus

Kompromitująca sytuacja przed meczem. Problemy z hymnami narodowymi [WIDEO]

Reprezentacja Polski

2026.03.26 Walencja
pilka nozna eliminacje do Mistrzostw Swiata polfinał faza play-off sezon 2025/2026
Ukraina - Szwecja
N/z Estadio Ciudad de Valencia
Foto Gleb Soboliev / PressFocus

2026.03.26 Valencia
Football - World Cup play-off semifinal season 2025/2026
Ukraine - Sweden
Estadio Ciudad de Valencia
Credit: Gleb Soboliev / PressFocus

Gyokeres znowu strzela! Kapitalny start Szwecji [WIDEO]

Eliminacje MŚ 2026

2026.03.25 Warszawa
pilka nozna Zgrupowanie reprezentacji Polski trening przed meczem barazowym Polska - Albania 2025/2026
Zgrupowanie reprezentacji Polski trening przed meczem barazowym Polska - Albania
N/z Filip Rozga
Foto Weronika Morciszek / PressFocus

2026.03.25 Warszawa
Football - Zgrupowanie reprezentacji Polski trening przed meczem barazowym Polska - Albania season 2025/2026
Zgrupowanie reprezentacji Polski trening przed meczem barazowym Polska - Albania
Filip Rozga
Credit: Weronika Morciszek / PressFocus

Skąd decyzja o pierwszym składzie dla Filipa Rózgi?

Reprezentacja Polski

Finał baraży bliżej Sztokholmu! Szwecja prowadzi z Ukrainą [LIVE]

Eliminacje MŚ 2026

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski