#RetroPN: Wspomnienia z triumfu na EURO

– Na pierwszy obóz w lipcu 1990 roku do Kobylej Góry powołał pan aż 42 chłopców. Jakie były kryteria ówczesnej selekcji?

– Obserwowałem ówczesne finałowe rozgrywki o Puchar Kuchara, czyli mistrzostwa Polski w tej kategorii wiekowej. Razem ze współpracownikami wyłoniliśmy grupę chłopców. Podstawą był talent do gry w futbol, dopiero na kolejnym etapie selekcji uwzględnialiśmy również warunki fizyczne naszych chłopców.

– Czy z perspektywy czasu uważa pan, że nie popełniliście błędów w tej selekcji?

– Myślę, że człowiek w tej pracy nigdy nie będzie do końca zadowolony. Jednak nasz sukces w 1993 roku oraz fakt, że z osiemnastki, która brała udział w finałach mistrzostw świata w Japonii, w kilka miesięcy po zdobyciu przez nas tytułu mistrza Europy, wszyscy zawodnicy grają obecnie w klubach od trzeciej do pierwszej ligi, świadczy o tym, że selekcja była dobra. Ale zrezygnowaliśmy na tamtym etapie z chłopców – ze względu na ich słabe warunki fizyczne – którzy potem zrobili jednak karierę, niektórzy nawet, jak na polskie warunki, niezłą. Mowa o Łukaszu Surmie – obecnie piłkarzu Wisły Kraków.

– Był pan przez swoich podopiecznych nazywany „Papą Smurfem”. Obserwował pan, jak z rozbrykanych dzieciaków „przepoczwarzali się” w świadomych celu nastolatków… Tworzyliście razem dobry zespół.

– O, aniołkami to oni nie byli! I to było w porządku, bo współczesny futbol nie potrzebuje mięczaków. Potrzebuje walecznych, zadziornych chłopaków. To moja wielka satysfakcja, że we wspólnej pracy, w setkach rozmów, dyskusji, w trakcie nieuchronnych konfliktów, zrodził się – jak to pan powiedział – świadomy swej wartości i celu zespół. Tacy jak Mariusz Kukiełka, czy Maciek Terlecki to talenty najczytszej wody, ale charaktery trudne do spacyfikowania. A jednak wspólnie udało nam się wpasować obie te indywidualności do drużyny.

– Podczas finałów Mistrzostw Europy w Turcji w 1993 roku fachowcy byli pełni podziwu dla klasy reprezentowanej przez polską reprezentację. Złoty medal zdobyliście w wielkim stylu, z meczu na mecz grając coraz lepiej!

– Progresja wyników rosła od 1990 do 1993 roku. W 1991 na 13 spotkań wygraliśmy tylko pięć i jedno zremisowaliśmy. Rok później na 17 gier było już dziewięć zwycięstw i dwa remisy, a w roku finałów w Turcji i Mistrzostw Świata Under-17 w Japonii, na 27 meczów przegraliśmy tylko… cztery, w tym półfinałowe spotkanie mistrzostw świata, z Nigerią 1:2. W meczu o trzecie miejsce Chile pokonało nas rzutami karnymi, ale to my byliśmy moralnymi zwycięzcami. Prowadziliśmy 1:0, gdy arbiter – już po czasie – podyktował dla rywali wymyśloną „jedenastkę”. Chilijczycy zabrali medale, ale w kilka miesięcy później przysłali dla nas zaproszenie na tournée, które chcieli opłacić w całości. Niestety PZPN nie zgodził się na ten wyjazd.

– Dlaczego pańscy „chłopcy” po osiągnięciu takiego sukcesu, prawie na dwa lata stanęli w miejscu? W 1994 roku przegraliście sześć, z ośmiu międzypaństwowych meczów, w tym kompromitująco 0:10 z Danią!

– Zacznę od tej drugiej sprawy. Do dziś prowadzę prywatne śledztwo i już na ten temat sporo wiem. Myślę, że najwięcej do powiedzienia mają sami piłkarze, zwłaszcza Mariusz Kukiełka (dwa dni przed meczem z Duńczykami skończył 18 lat – przyp. skor). Oni wiedzą, że nie mogę im zapomnieć takiego pożegnania. Mielizny ich przejścia do piłki dorosłej – to nasz, polski problem. Ci chłopcy zbyt wcześnie weszli do ligowych drużyn. Przyczyną są zbyt rozbudowane rozgrywki ligowe oraz wyjazdy piłkarzy za granicę, wskutek czego robi się w zespołach miejsce dla tych najmłodszych. W ligach zachodnich młodzież dłużej czeka na szansę, ale też dzięki temu nie jest tak eksploatowana. Nasi młodzi piłkarze płacą później za to częstymi kontuzjami, czego najbardziej jaskrawnym przykładem jest Mirek Szymkowiak. Poza tym oni byli w wieku, kiedy piłkarz cały czas powinien się jeszcze uczyć futbolu. Tymczasem przyszło im zdawać egzaminy bez przygotowania.

– Proszę przypomnieć nazwiska ludzi, którzy razem z panem doprowadzili polskich juniorów do tytułu mistrza Europy.

– Trenerem koordynatorem był Ryszard Dorożała – nadal pracuje w poznańskiej piłce; kierownikami drużyny byli – Waldemar Wojciechowski, pracuje obecnie z kadrą prowadzoną przez Janka Pieszkę oraz Ireneusz Zawadzki – obecnie kierownik drużyny Legii Warszawa; fizykoterapeutą, z uprawnieniami trenerskimi Robert Świdziński – odszedł od futbolu, a lekarzem ekipy Jacek Stachowiak, który teraz pracuje w Szpitalu Bielańskim.

– A co robi Andrzej Zamilski?

– Od trzech lat przy biurku w siedzibie PZPN w Alejach Ujazdowskich. Koordynuję pracę szkoleniową, prowadzoną w reprezentacjach juniorskich.