31.12.2022 11:25

Przesympatyczny człowiek i prawdziwy dżentelmen

Zastanawiałem się, kiedy pierwszy raz usłyszałem o Pele…To był czerwiec 1970 roku, gdy szykowałem się jako pierwszoklasista do pierwszych w życiu prawdziwych wakacji.

W Meksyku odbywał się akurat mundial, ale w Polsce za sprawą beznadziejnej decyzji komunistycznego przywódcy Władysława Gomułki nie było transmisji telewizyjnych z tego turnieju. Uznał on, że skoro reprezentacja Polski odpadła w eliminacjach, to po co oglądać inne drużyny. Starszy kolega, który wiedział o nim coś więcej, przyniósł pewnego dnia na podwórko piłkę, na której długopisem był wyryty napis Pele i powiedział nam, że ten Brazylijczyk najlepiej teraz gra w piłkę na świecie. Bo Mexico ’70 było turniejem Pelego, o czym dowiadywałem się jeszcze przed wyjazdem na wakacje z gazet („Express Wieczorny” i „Przegląd Sportowy”) oraz z krótkich migawek na czarno-białym ekranie telewizora marki Szafir.

Trzydzieści lat później pisałem tekst o Pele do tygodnika „Piłka Nożna”, gdy został przez redakcję wybrany najlepszym piłkarzem XX wieku. Artykuł zatytułowałem „Spotkania z królem”, bo jego bohaterami byli polscy piłkarze, którzy grali przeciw Pelemu albo z nim w jednym zespole, bo tacy też byli. Edmund Zientara, który wystąpił przeciw niemu 25 maja 1960 roku w Chorzowie, kiedy przygotowująca się do igrzysk olimpijskich w Rzymie reprezentacja Polski przegrała 2:5 z odbywającym europejskie tournée Santosem. Tak mi opowiadał wówczas nieżyjący już dziś, Zientara: – Mnie przypadła rola pilnowania Króla Futbolu. Nie muszę dodawać jak trudne było to zadanie. Do dziś pamiętam jedno zdarzenie. Chciałem wyprzedzić Pelego, by przejąć piłkę znajdująca się na ziemi, ale on przerzucił ją nad sobą do tyłu, a gdy przeleciała też nad moją głową, odwrócił się i strzelił. Był nieprzewidywalny dla kryjącego go rywala, inni mogą trenować latami, a i tak nie dojdą do tego, co on miał w genach.

W 1966 roku reprezentacja Polski poleciała na serię meczów do Ameryki Południowej. Dwukrotnie spotkała się między innymi z Brazylijczykami. 8 czerwca na Maracanie w Rio de Janeiro selekcjoner Canarinhos wystawił skład najsilniejszy z Pele na środku ataku. Szykujący się do finałów MŚ w Anglii dwukrotni mistrzowie świata wygrali 2:1. Tak wspominał tamto wydarzenie legendarny polski obrońca, w tym spotkaniu kapitan biało-czerwonych Stanisław Oślizło: – Na murawę Brazylijczycy wybiegali pojedynczo, a ostatni uczynił to oczywiście Pele. Do dziś pamiętam jak spiker niemal śpiewając wydobył z gardła okrzyk: Eeedson Aaarantes doo Naascimento – Peeeleee. Przesympatyczny człowiek i prawdziwy dżentelmen – z uznaniem klepał nas po plecach po udanych zagraniach. Pele był niezbyt wysoki, lecz niesamowicie skoczny. Żeby odebrać mu piłkę należało go wyprzedzić, w pojedynkach koncentrować się na piłce i nie dać się zwieść balansowi ciała. W repertuarze miał mnóstwo niekonwencjonalnych zwodów.

Podczas mistrzostw świata, które w 1974 roku odbyły się w RFN Pele nazwał Jana Tomaszewskiego najlepszym bramkarzem świata, a kilka miesięcy później 27 kwietnia 1975 obaj wystąpili w jednej drużynie w Brukseli na benefisie belgijskiego piłkarza Paula Van Himsta. Tomek tak wspominał spotkanie z królem: – Znajdował się u schyłku kariery, lecz nadal imponował nienaganną sylwetką: ani grama tłuszczu, wspaniale zbudowany. Pomyślałem sobie wtedy, że tak powinien wyglądać wzorzec idealnego piłkarza.

Edson Arantes do Nascimeto kończył karierę w Cosmosie Nowy Jork, a w maju 1976 roku dla uczczenia 200. rocznicy niepodległości Stanów Zjednoczonych zorganizowano w tym kraju turniej piłkarski z udziałem reprezentacji Włoch, Anglii i Brazylii. Z powodu tego, że USA miało za slaby skład, to poproszono o wsparcie zawodników grających w tamtejszych klubach. Obok Pelego z Cosmosu również między innymi powołano grającego w Chicago Sting polskiego napastnika Janusza Kowalika, który tak zapamiętał tamte dwa tygodnie spędzone z Królem Futbolu: – Na boisku wszystko rozumiał instynktownie, znakomicie czytał grę, podawał co do milimetra. Świetnie grał też bez piłki. Natomiast po meczach nikomu nie dawał odczuć, że jest kimś ważniejszym. Sympatyczny, fantastyczny, a zarazem bardzo skromny człowiek.

W 1977 roku Pele zakończył karierę piłkarską, ale nie przestał grać i to nie tylko piłkę. W lipcu 1981 roku miał na świecie premierę amerykański film fabularny pt: „Ucieczka do zwycięstwa”, w którym zagrał piłkarza, a jego partnerami byli nie tylko słynni aktorzy Sylvester Stallone czy Michael Caine, ale także znakomity polski piłkarz Kazimierz Deyna.

Zresztą Pele jeszcze przez wiele utrzymywał się w znakomitej formie piłkarskiej. 31 października 1990 roku z okazji jego pięćdziesiątych urodzin zorganizowano w Mediolanie okolicznościowy mecz. Pele wyszedł w pierwszym składzie ówczesnej reprezentacji Brazylii obok piłkarzy młodszych od siebie o 20 czy 30 lat. Wśród nich byli między innymi Cafu, Bismarck czy Leonardo. W przeciwnej drużynie gwiazd zagrali Marco van Basten, Christo Stoiczkow, Carlo Ancelotti, Enzo Francescoli i wiele innych gwiazd będących u szczytu formy. Pele zszedł owacyjnie żegnany pod koniec połowy meczu.

Pod koniec marca 2014 Pele jako ambasador zbliżającego się mundialu w Brazylii jeszcze raz odwiedził Polskę. Na konferencji prasowej w Warszawie miałem go okazję zobaczyć na żywo. Otoczony swoimi asystentami i ochroniarzami chętnie odpowiadał na pytania. Konferencja odbyła się w sali na stadionie Legii, był to jego powrót na ulicę Łazienkowską, bo na starym obiekcie warszawskiego klubu był na trybunach wraz z kolegami z Santosu 22 maja 1960 roku podczas meczu ligowego Legia – Wisła Kraków.

Zbigniew Mroziński

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 8/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie Świat

23.02.2026 13:39

Mundialowy debiutant bez trenera

Dick Advocaat nie poprowadzi Curacao w zbliżającym się mundialu. Holender zrezygnował z przyczyn rodzinnych.

6/2/2024 - WILLEMSTAD - Curacao coach Dick Advocaat steps off the Curacao player bus during a training session of the Curacao football team at the Ergilio Hato stadium on June 2 (local time) in Willemstad, Curacao. The Curacao football team is preparing for the World Cup qualifying matches against Barbados and Aruba. ANP | Hollandse Hoogte | GERRIT VAN COLOGNE /ANP/Sipa USA
2024.06.02 Willemstad
pilka nozna reprezentacja Curacao
Zgrupowanie reprezentacji Curacao
Foto ANP/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

22.02.2026 22:08

Świetna akcja Oskara Pietuszewskiego zakończona asystą! [WIDEO]

Polak wybiegł dziś ponownie w pierwszym składzie FC Porto i odpłacił się trenerowi! Pietuszewski popisał się świetną akcją na skrzydle i zalicza swoją pierwszą asystę w nowym klubie.

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

22.02.2026 21:21

Brutalny faul młodego Polaka! Został ukarany czerwoną kartką [WIDEO]

19-letni Jan Faberski został wyrzucony z boiska za bardzo ostre przewinienie podczas spotkania jego Zwolle z Utrechtem.

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

22.02.2026 17:49

Sebastian Szymański z kapitalną asystą! Co za zagranie [WIDEO]

Stade Rennes wygrało aż 3:0 z Auxerre w Ligue 1. Cudowną asystą przy drugim golu swojego klubu popisał się Sebastian Szymański.

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

22.02.2026 17:28

Frustracja Messiego po porażce. Musiał go powstrzymywać Suarez [WIDEO]

Nowy sezon Major League Soccer rozpoczął się od mocnego uderzenia. Inter Miami, obrońca tytułu, przegrał 0:3 z LAFC, a po końcowym gwizdku więcej niż o wyniku mówiło się o zachowaniu Lionela Messiego.

Jul 21, 2023; Fort Lauderdale, FL, USA; Inter Miami CF forward Lionel Messi (10) and forward Leonardo Campana (9) during the second half against Cruz Azul at DRV PNK Stadium. Mandatory Credit: John David Mercer-USA TODAY Sports/Sipa USA
2023.07.21 Miami
pilka nozna Leagues Cup
Inter Miami CF - Cruz Azul
Foto John David Mercer-USA TODAY Sports/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Najnowsze

Newcastle United v Qaraba√Ñ√º FK, UEFA Champions League Alex Murphy Of Newcastle United Slide Tackles Dani Bolt of Qarabag FK during the Newcastle United v Qaraba√Ñ√º FK UEFA Champions League Play-Offs 2nd Leg match at St. James Park, Newcastle Upon Tyne, England on 24 February 2026 Credit: Lee Keuneke/Every Second Media Editorial use only. All images are copyright Every Second Media Limited. No images may be reproduced without prior permission. Copyright: xIMAGO/EveryxSecondxMediax ESM-1821-0052 LeexKeunekex/xEveryxSecondxMediax
2026.02.24 Newcastle
pilka nozna liga mistrzow
Newcastle United - Karabach Agdam
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Qarabag postawił się Newcastle! Kosmiczny wynik dwumeczu

Newcastle United dopełniło formalności i awansowało do 1/8 finału tegorocznej edycji Ligi Mistrzów kosztem Karabachu Agdam.

Premier League

Players of Bodo/Glimt celebrate after winning the UEFA Champions League football match between Bodo/Glimt and Inter at Aspmyra in Bodo, Norway. (Photo by Ane Frosaker / SPP/Sipa USA)
2026.02.18 Bodo
pilka nozna liga mistrzow
FK Bodo/Glimt - Inter Mediolan
Foto SPP/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Inter poległ również u siebie. Bodo pisze historię

Liga Mistrzów

Koniec marzeń Interu? Fatalny błąd obrońcy [WIDEO]

Liga Mistrzów

Newcastle United v Tottenham Hotspur, Carabao Cup Sandro Tonali Of Newcastle United during the Newcastle United v Tottenham Hotspur Carabao Cup Round of 16 match at St. James Park, Newcastle Upon Tyne, England on 29 October 2025 Credit: Lee Keuneke/Every Second Media Editorial use only. All images are copyright Every Second Media Limited. No images may be reproduced without prior permission. All rights reserved. Premier League and Football League images are subject to licensing agreements with Football DataCo Limited. see https://www.football-dataco.com Copyright: xIMAGO/EveryxSecondxMediax ESM-1647-0119 LeexKeunekex/xEveryxSecondxMediax
2025.10.29 Newcastle
pilka nozna , Puchar Ligi Angielskiej
Newcastle United - Tottenham Hotspur
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Kolejny pogrom? Błyskawiczne dwa gole Newcastle United [WIDEO]

Premier League

Athletic Club v Qarabag FK - UEFA Champions League 2025-26 League Phase MD3 Mateusz Kochalski of Qarabag FK looks on during the UEFA Champions League 2025-26 League Phase MD3 match between Athletic Club and Qarabag FK at San Mames on October 22, 2025, in Bilbao, Spain. Bilbao San Mames Basque Country Spain RL_ATHvQFK_CL_000151 Copyright: xRicardoxLarreinax
2025.10.22 Bilbao
pilka nozna , liga mistrzow
Athletic Bilbao - Karabach Agdam
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Mateusz Kochalski pobił niechlubny rekord Ligi Mistrzów

Liga Mistrzów

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski