31.12.2022 11:25

Przesympatyczny człowiek i prawdziwy dżentelmen

Zastanawiałem się, kiedy pierwszy raz usłyszałem o Pele…To był czerwiec 1970 roku, gdy szykowałem się jako pierwszoklasista do pierwszych w życiu prawdziwych wakacji.

W Meksyku odbywał się akurat mundial, ale w Polsce za sprawą beznadziejnej decyzji komunistycznego przywódcy Władysława Gomułki nie było transmisji telewizyjnych z tego turnieju. Uznał on, że skoro reprezentacja Polski odpadła w eliminacjach, to po co oglądać inne drużyny. Starszy kolega, który wiedział o nim coś więcej, przyniósł pewnego dnia na podwórko piłkę, na której długopisem był wyryty napis Pele i powiedział nam, że ten Brazylijczyk najlepiej teraz gra w piłkę na świecie. Bo Mexico ’70 było turniejem Pelego, o czym dowiadywałem się jeszcze przed wyjazdem na wakacje z gazet („Express Wieczorny” i „Przegląd Sportowy”) oraz z krótkich migawek na czarno-białym ekranie telewizora marki Szafir.

Trzydzieści lat później pisałem tekst o Pele do tygodnika „Piłka Nożna”, gdy został przez redakcję wybrany najlepszym piłkarzem XX wieku. Artykuł zatytułowałem „Spotkania z królem”, bo jego bohaterami byli polscy piłkarze, którzy grali przeciw Pelemu albo z nim w jednym zespole, bo tacy też byli. Edmund Zientara, który wystąpił przeciw niemu 25 maja 1960 roku w Chorzowie, kiedy przygotowująca się do igrzysk olimpijskich w Rzymie reprezentacja Polski przegrała 2:5 z odbywającym europejskie tournée Santosem. Tak mi opowiadał wówczas nieżyjący już dziś, Zientara: – Mnie przypadła rola pilnowania Króla Futbolu. Nie muszę dodawać jak trudne było to zadanie. Do dziś pamiętam jedno zdarzenie. Chciałem wyprzedzić Pelego, by przejąć piłkę znajdująca się na ziemi, ale on przerzucił ją nad sobą do tyłu, a gdy przeleciała też nad moją głową, odwrócił się i strzelił. Był nieprzewidywalny dla kryjącego go rywala, inni mogą trenować latami, a i tak nie dojdą do tego, co on miał w genach.

W 1966 roku reprezentacja Polski poleciała na serię meczów do Ameryki Południowej. Dwukrotnie spotkała się między innymi z Brazylijczykami. 8 czerwca na Maracanie w Rio de Janeiro selekcjoner Canarinhos wystawił skład najsilniejszy z Pele na środku ataku. Szykujący się do finałów MŚ w Anglii dwukrotni mistrzowie świata wygrali 2:1. Tak wspominał tamto wydarzenie legendarny polski obrońca, w tym spotkaniu kapitan biało-czerwonych Stanisław Oślizło: – Na murawę Brazylijczycy wybiegali pojedynczo, a ostatni uczynił to oczywiście Pele. Do dziś pamiętam jak spiker niemal śpiewając wydobył z gardła okrzyk: Eeedson Aaarantes doo Naascimento – Peeeleee. Przesympatyczny człowiek i prawdziwy dżentelmen – z uznaniem klepał nas po plecach po udanych zagraniach. Pele był niezbyt wysoki, lecz niesamowicie skoczny. Żeby odebrać mu piłkę należało go wyprzedzić, w pojedynkach koncentrować się na piłce i nie dać się zwieść balansowi ciała. W repertuarze miał mnóstwo niekonwencjonalnych zwodów.

Podczas mistrzostw świata, które w 1974 roku odbyły się w RFN Pele nazwał Jana Tomaszewskiego najlepszym bramkarzem świata, a kilka miesięcy później 27 kwietnia 1975 obaj wystąpili w jednej drużynie w Brukseli na benefisie belgijskiego piłkarza Paula Van Himsta. Tomek tak wspominał spotkanie z królem: – Znajdował się u schyłku kariery, lecz nadal imponował nienaganną sylwetką: ani grama tłuszczu, wspaniale zbudowany. Pomyślałem sobie wtedy, że tak powinien wyglądać wzorzec idealnego piłkarza.

Edson Arantes do Nascimeto kończył karierę w Cosmosie Nowy Jork, a w maju 1976 roku dla uczczenia 200. rocznicy niepodległości Stanów Zjednoczonych zorganizowano w tym kraju turniej piłkarski z udziałem reprezentacji Włoch, Anglii i Brazylii. Z powodu tego, że USA miało za slaby skład, to poproszono o wsparcie zawodników grających w tamtejszych klubach. Obok Pelego z Cosmosu również między innymi powołano grającego w Chicago Sting polskiego napastnika Janusza Kowalika, który tak zapamiętał tamte dwa tygodnie spędzone z Królem Futbolu: – Na boisku wszystko rozumiał instynktownie, znakomicie czytał grę, podawał co do milimetra. Świetnie grał też bez piłki. Natomiast po meczach nikomu nie dawał odczuć, że jest kimś ważniejszym. Sympatyczny, fantastyczny, a zarazem bardzo skromny człowiek.

W 1977 roku Pele zakończył karierę piłkarską, ale nie przestał grać i to nie tylko piłkę. W lipcu 1981 roku miał na świecie premierę amerykański film fabularny pt: „Ucieczka do zwycięstwa”, w którym zagrał piłkarza, a jego partnerami byli nie tylko słynni aktorzy Sylvester Stallone czy Michael Caine, ale także znakomity polski piłkarz Kazimierz Deyna.

Zresztą Pele jeszcze przez wiele utrzymywał się w znakomitej formie piłkarskiej. 31 października 1990 roku z okazji jego pięćdziesiątych urodzin zorganizowano w Mediolanie okolicznościowy mecz. Pele wyszedł w pierwszym składzie ówczesnej reprezentacji Brazylii obok piłkarzy młodszych od siebie o 20 czy 30 lat. Wśród nich byli między innymi Cafu, Bismarck czy Leonardo. W przeciwnej drużynie gwiazd zagrali Marco van Basten, Christo Stoiczkow, Carlo Ancelotti, Enzo Francescoli i wiele innych gwiazd będących u szczytu formy. Pele zszedł owacyjnie żegnany pod koniec połowy meczu.

Pod koniec marca 2014 Pele jako ambasador zbliżającego się mundialu w Brazylii jeszcze raz odwiedził Polskę. Na konferencji prasowej w Warszawie miałem go okazję zobaczyć na żywo. Otoczony swoimi asystentami i ochroniarzami chętnie odpowiadał na pytania. Konferencja odbyła się w sali na stadionie Legii, był to jego powrót na ulicę Łazienkowską, bo na starym obiekcie warszawskiego klubu był na trybunach wraz z kolegami z Santosu 22 maja 1960 roku podczas meczu ligowego Legia – Wisła Kraków.

Zbigniew Mroziński

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 14/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie Świat

13.04.2026 09:58

Kto będzie następcą Mircei Lucescu w reprezentacji Rumunii? Wszystko wydaje się jasne

Reprezentacja Rumunii od kilku dni nie ma trenera po śmierci Mircei Lucescu. Tamtejsza federacja poszukuje nowego selekcjonera, a rumuńskie media informują, że kandydat jest już bardzo blisko podpisania kontraktu.

Fotbalistii romani la startul meciului de fotbal dintre Turcia si Romania, semifinala barajului pentru Campionatul Mondial 2026, desfasurata pe Stadionul Besiktas Park, joi 26 martie 2026. Istanbul *** Romanian football players at the start of the football match between Turkey and Romania, 2026 World Cup play-off semi-final, at Besiktas Park Stadium, Thursday, March 26, 2026 Istanbul Copyright: xRazvanxPasarica/SPORTxPICTURESx
2026.03.26 Stambul
pilka nozna , eliminacje , kwalifikacje do mistrzostw swiata
Turcja - Rumunia
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

13.04.2026 08:01

Szymon Marciniak poprowadzi ważny mecz na mundialu? Polak faworytem

Szymon Marciniak został powołany na mundial, gdzie będzie pracował w roli sędziego głównego. Arbiter z Polska może poprowadzić ważne spotkanie w fazie grupowej.

2026.03.07 Lodz Pilka Nozna PKO BP Ekstraklasa Sezon 2025/2026 Widzew Lodz - Lech Poznan Nz Szymon Marciniak Foto:Artur Kraszewski / PressFocus

2026.03.07 Lodz Football PKO BP Ekstraklasa 2025/2026 Widzew Lodz - Lech Poznan Szymon Marciniak Credit:Artur Kraszewski / PressFocus

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

12.04.2026 21:56

Media: Będzie dodatkowy baraż o mundial?! Co z Polakami?

Pod znakiem zapytania wciąż pozostaje występ Iranu na mistrzostwach świata. Według mediów, FIFA ma już wstępny plan jak wyłonić nowego uczestnika mundialu.

2026.03.26 Warszawa
Pilka nozna Kwalifikacje Mistrzostw Swiata 2026
Polska - Albania
N/z bramka gol radosc na 2-0 Piotr Zielinski
Foto Pawel Andrachiewicz / PressFocus

2026.03.26 Warszawa
Football - FIFA World Cup 2026 Qualifying round
Poland - Albania
bramka gol radosc na 2-0 Piotr Zielinski
Credit: Pawel Andrachiewicz / PressFocus

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

12.04.2026 19:19

PSG nie chce stracić trenera. Szykuje dla niego ogromne pieniądze

PSG chce zatrzymać swojego trenera na dłużej. Luis Enrique jest o krok od podpisania nowego, lukratywnego kontraktu.

Paris Saint-Germain Manager Luis Enrique from the side line during the UEFA Champions League match between Chelsea and Paris Saint-Germain at Stamford Bridge on March 17, 2026 in London, England. - Photo : Pedro Soares / SPP / SPP / Psnewz / SIPA /00323794_0064//Credit:PSNEWZ/SIPA/2603180011
2026.03.17 Londyn
pilka nozna liga mistrzow
Chelsea Londyn - PSG

Foto PSNEWZ/SIPA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

10.04.2026 20:58

Jest decyzja. Wiadomo kto będzie prowadził reprezentację Włoch

Jeszcze niedawno byli na szczycie Europy. Dziś pogrążeni są w kryzysie, jakiego nie widziano od lat.

Italy team before penalities during the final soccer match for the qualification for the 2026 World Cup between Bosnia Herzegovina and Italy at the Stadion Bilino Polje in Zenica, Bosnia Erzegovina. - March 31 , 2026. Sport - Soccer . (Photo by Fabio Ferrari/LaPresse) (Photo by Fabio Ferrari/LaPresse/Sipa USA)
2026.03.31 Zenica
pilka nozna , eliminacje , kwalifikacje do Mistrzostw Swiata 2026 , baraze
Bosnia i Hercegowina - Wlochy
Foto LaPresse/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Najnowsze

2026.04.10 Plock Pilka Nozna PKO BP Ekstraklasa Sezon 2025/2026 Wisla Plock - Lechia Gdansk Nz Tomas Bobcek Foto:Artur Kraszewski / pressfocus

2026.04.10 Plock footbball PKO BP Ekstraklasa 2025/2026 Wisla Plock - Lechia Gdansk Tomas Bobcek Credit: Artur Kraszewski / pressfocus

Walka o koronę króla strzelców Ekstraklasy nabiera rumieńców. Peleton ściga liderów [KLASYFIKACJA]

Tabela w PKO Bank Polski Ekstraklasie jest bardzo płaska i każda kolejka zmienia w niej bardzo mocno sytuację. Walka o czołowe lokaty i utrzymanie zapowiada się emocjonująco do ostatniej kolejki, a wiele wskazuje na to, że podobnie będzie w rywalizacji o koronę króla strzelców.

Ekstraklasa

Jan Bednarek seen during Liga Portugal game between Casa Pia AC and FC Porto Maciej Rogowski/ Ball Raw Images Rio Maior Estadio Municipal Rio Maior Portugal Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_casapia_fcporto_2526-28
2026.02.02 Rio Maior
pilka nozna liga portugalska
Casa Pia AC - FC Porto
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Kibice FC Porto wyśpiewali życzenia urodzinowe Janowi Bednarkowi [WIDEO]

Inne ligi

Kto będzie następcą Mircei Lucescu w reprezentacji Rumunii? Wszystko wydaje się jasne

Świat

SC Braga v FC Porto - Liga Portugal Betclic BRAGA, PORTUGAL - MARCH 22: Oskar Pietuszewski of FC Porto runs with the ball during the Liga Portugal Betclic 2025 26 match between SC Braga and FC Porto at Estadio Municipal de Braga on March 22, 2026 in Braga, Portugal.Photo by Rodrigo Moreira/RSM Press via Photo Players Images/Magara press Braga Estadio Municipal de Braga Braga Portugal Copyright: xRodrigoxMoreirax
2026.03.22 Braga
pilka nozna liga portugalska
SC Braga - FC Porto
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Portugalczycy ocenili występ polskiego trio z Porto w meczu z Estorilem

Inne ligi

Szymon Marciniak poprowadzi ważny mecz na mundialu? Polak faworytem

Świat

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski