Nowy Jork wczoraj. Kosmiczna odyseja

ZBIGNIEW MUCHA

Clive Toye w 2003 roku został włączony do National Soccer Hall of Fame w Stanach Zjednoczonych. W uznaniu zasług, jakie poniósł na rzecz rozwoju dyscypliny. Ten urodzony w Anglii były dziennikarz, szef sportu w „Daily Express” przybył do Ameryki w 1967 roku jako 35-latek i najpierw objął funkcję menedżera generalnego w Baltimore Bays. 

W 1969 roku North American Soccer League – pierwsza zawodowa piłkarska liga w Stanach Zjednoczonych, była już właściwie martwa i to po zaledwie roku istnienia. Ludzie kochali koszykówkę, futbol amerykański, baseball, względnie hokej, ale nie soccer. Próba „otumanienia” ich serc i umysłów spełzła na niczym. To wtedy, wraz z komisarzem ligi Philem Woosnamem, Toye wpadł na – wydawało się – szaleńczy pomysł uzdrowienia trupa. 

– Liga praktycznie nie żyła – wspominał w „The Guardian”. – Razem z Philem staraliśmy się utrzymać ją przy życiu i sprawić, by się rozwijała. Uznaliśmy, że potrzebne są dwie rzeczy: Puchar Świata i… Pele. 

Jak porwać Króla?

Stany Zjednoczone organizację mundialu otrzymały dopiero w 1994 roku, więc wizjonerski pomysł z zaproszeniem Pelego do ligi ćwierć wieku wcześniej wydawał się oderwany od rzeczywistości. Król futbolu miał dopiero 29 lat i szykował się do zdobycia swojego trzeciego mistrzostwa świata. Pomysł jednak zakiełkował, rósł i nie dawał się wyplenić.

– Powiedz im, że zwariowali. Nie zagram nigdzie poza Santosem – odparł Pele, słysząc od doradcy, profesora Julio Mazzei, o propozycji Amerykanów. Takich rzeczy nie mówi się jednak właśnie Amerykanom, bo dla nich nie ma rzeczy niemożliwych. A tym bardziej nie mówi się Clive’owi Toye owi, który już zaczął działać.

Po pierwsze, najpierw założono klub godny przyszłej gwiazdy. Klub, którego generalnym dyrektorem został Toye, ale właścicielami było dwóch braci, Amerykanów tureckiego pochodzenia – Ahmet i Nesuhi Ertegun. Pierwszy to współzałożyciel wytwórni fonograficznej Atlantic Records. Znakomicie usytuowany w świecie biznesu nie miał problemów z nakłonieniem Steve’a Rossa, prezesa Warner Communications należącej do koncernu Warner Bros., do zainwestowania w nowy projekt. A to już byli bardzo poważni gracze z jeszcze poważniejszymi pieniędzmi i otwartymi głowami. Był rok 1971. Klub zgłoszono do rozgrywek podupadającej na zdrowiu coraz bardziej NASL, a pierwszym zakontraktowanym piłkarzem był Anglik Gordon Bradley, który został grającym trenerem. Potrzeba było jeszcze zastrzyku z adrenaliną.

Akurat na towarzyski mecz na Yankee Stadium w nowojorskim Bronksie przyjechał wielki Santos. To była świetna okazja dla Toye’a (nawiasem mówiąc pomysłodawcy nazwy klubu; Anglik w zamyśle postanowił „przebić” baseballowy New York Mets zwany Metropolitami, więc wymyślił Cosmopolitów, upraszczając w końcu nazewnictwo do samego Cosmosu), by zrobić drugie podejście do dzieła życia.

(…)

CAŁY TEKST MOŻNA ZNALEŹĆ W NOWYM (35/2019) NUMERZE TYGODNIKA „PIŁKA NOŻNA”