Kozacy od Kozaka. Oto rewelacyjna kadra Słowacji

Wrocław, 15 listopada 2013 roku. Reprezentacja Słowacji, która dopiero co zakończyła nieudane dla siebie eliminacje mundialu, pokonuje Polskę 2:0 po golach Juraja Kucki i Roberta Maka. Dla Jana Kozaka, który pracę z drużyną narodową rozpoczął cztery i pół miesiąca wcześniej, było to dopiero drugie zwycięstwo w roli selekcjonera.

Mecz z reprezentacją Polski był dla Słowaków punktem zwrotnym: od tamtej pory nasi południowi sąsiedzi rozegrali dziewięć spotkań i tylko w dwóch z nich nie odnieśli zwycięstwa (kompromitujące 0:0 z Gibraltarem i porażka 0:1 z Rosją). Drużyna trenera Kozaka dobrze prezentowała się w meczach towarzyskich, ale z prawdziwym pokazem swoich możliwości poczekała do jesieni 2014 roku.

Listopad 2013 roku: Polska – Słowacja 0:2 (fot. Łukasz Skwiot)

Kozacki początek

Losowanie eliminacji mistrzostw Europy, które w 2016 roku odbędą się we Francji, nie było dla Słowacji specjalnie szczęśliwe. Repre, bo tak nazywany jest ten zespół, trafili do grupy C z aktualnymi mistrzami kontynentu Hiszpanami, silną Ukrainą, a także nieobliczalnymi Białorusią i Macedonią. Stawkę uzupełnił chłopiec do bicia – Luksemburg. Kalendarz gier również nie wydawał się korzystny: otwarcie eliminacji przypadło bowiem na mecz z Ukrainą w Kijowie, zaś w drugiej kolejce Słowacy mieli podjąć w Żylinie wielką Hiszpanię.

Zapewne nikt po drugiej stronie Tatr nie ubolewałby, gdyby ekipa Jana Kozaka uzbierała w tych meczach dwa lub trzy punkty. Tymczasem Słowacy zachwycili Europę. Na początek ograli Ukrainę 1:0 po kapitalnej bramce Maka, zaś miesiąc później sensacyjnie wygrali 2:1 z głównymi faworytami grupy, Hiszpanami.

Jeśli ktoś myślał, że znakomite rozpoczęcie eliminacji w wykonaniu Słowacji to dzieło przypadku, był w poważnym błędzie. Trzy dni po wiktorii nad La Roja, drużyna sięgnęła po kolejny komplet punktów, pokonując 3:1 Białoruś na wyjeździe. Dopełnienie złotej słowackiej jesieni nastąpiło w listopadowym spotkaniu w Skopje, gdzie nasi sąsiedzi ograli 2:0 reprezentację Macedonii.

Historyczna szansa

27 marca podopieczni Jana Kozaka powinni bez problemów wygrać przed własną publicznością z Luksemburgiem i umocnić się na pozycji lidera grupy C. Wówczas znajdą się w połowie drogi do mistrzostw Europy. Turnieju, w którym Słowacji jako samodzielnemu państwu nie było dane jeszcze zagrać.

Do tej pory Słowacy pięciokrotnie startowali w eliminacjach Euro. Ani razu nie zajęli w grupie miejsca wyższego niż trzecie, a podczas kwalifikacji do turnieju organizowanego w 2012 roku przez Polskę i Ukrainę, lepsze były od nich nie tylko reprezentacje Rosji i Irlandii, ale także kadra Armenii.

Nie oznacza to jednak, że 22 lata, które minęły od rozpadu Czechosłowacji, pozbawione były piłkarskich sukcesów. Słowacka drużyna narodowa była o krok od awansu na mundial w 2006 roku, jednak w barażach musiała uznać wyższość Hiszpanii. Upragniony debiut na mistrzostwach świata Słowacy zaliczyli jednak cztery lata później i trzeba przyznać, że weszli na futbolowe salony z przytupem. Na mundialu w Republice Południowej Afryki zremisowali 1:1 z Nową Zelandią, ulegli 0:2 Paragwajowi, a w ostatnim meczu fazy grupowej wygrali 3:2 z Włochami, wyrzucając obrońców trofeum za burtę turnieju. Przygodę ze światowym czempionatem reprezentacja Słowacji zakończyła na 1/8 finału, w którym przegrała 1:2 z późniejszymi srebrnymi medalistami, Holendrami.

Hamsik, Skrtel i cała reszta

Kim są ludzie, którzy sprawili, że ten niespełna sześciomilionowy kraj na nowo zakochał się w piłce nożnej? Pozycja niekwestionowanej gwiazdy reprezentacji Słowacji należy do Marka Hamsika. Ofensywny pomocnik włoskiego Napoli jest liderem zespołu i najbardziej doświadczonym graczem z aktualnej kadry – mimo dopiero 27 lat, ma na koncie już 75 występów i 14 goli w drużynie narodowej.

Hamsik zazwyczaj pełni rolę kapitana zespołu, ale w razie potrzeby zastępuje go drugi ze słowackich gwiazdorów, Martin Skrtel. Stoper Liverpoolu kieruje defensywą, którą zwykle tworzy wspólnie z Tomasem Hubocanem (Zenit Sankt Petersburg), Janem Duricą (Lokomotiw Moskwa) oraz Peterem Pekarikiem (Hertha Berlin). Między słupkami trener Kozak stawia na doświadczonego Matusa Kozacika, występującego na co dzień w czeskiej Viktorii Pilzno.

Tuż przed obrońcami gra duet środkowych pomocników, złożony najczęściej z Juraja Kucki (Genoa) i Viktora Pecovsky’ego (Żylina). O miejsca na skrzydłach rywalizuje tercet Miroslav Stoch, Vladimir Weiss oraz Robert Mak. Pozycję klasycznej dziesiątki zajmuje wspomniany Hamsik, zaś rola wysuniętego napastnika przypada najczęściej w udziale Adamowi Nemcowi z amerykańskiego New York City FC.

Rewelacyjnej postawy Słowacji w eliminacjach Euro 2016 nie byłoby, gdyby nie osoba selekcjonera Jana Kozaka. Kiedy ten wielokrotny reprezentant Czechosłowacji obejmował drużynę w połowie 2013 roku, Słowacy tułali się w szóstej dziesiątce rankingu FIFA. Aktualnie zajmują w tym zestawieniu 22. miejsce, tuż za Anglią, Chorwacją, czy Meksykiem.

Losy reprezentacji Słowacji powinny szczególnie interesować kibiców Legii Warszawa. Powołanie na eliminacyjny mecz z Luksemburgiem oraz towarzyskie starcie z Czechami otrzymał bowiem Ondrej Duda. Niewykluczone, że 20-letni pomocnik otrzyma szansę debiutu w spotkaniu o punkty, bowiem dotychczas zagrał w seniorskiej kadrze tylko raz – w meczu sparingowym przeciwko Finlandii w listopadzie ubiegłego roku. Ponadto wśród powołanych na nadchodzące mecze znalazł się były bramkarz Legii, Jan Mucha. 32-latek występuje obecnie w rosyjskim Arsenale Tuła.

Ondrej Duda to wielka nadzieja słowackiego futbolu

Po fenomenalnym początku eliminacji, cała Słowacja liczy na to, że 12 października wyjazdowym meczem z Luksemburgiem zespół Jana Kozaka przypieczętuje historyczny awans na Euro. A co później? Może Słowacy nawiążą do pięknej historii z 1976 roku, kiedy to legendarna reprezentacja Czechosłowacji sięgnęła w Jugosławii po mistrzostwo Europy? Niewykluczone, wszak aktualnych mistrzów kontynentu mają już na rozkładzie…

Konrad Witkowski