13.03.2023 11:46

Futbol uwikłany w poliykę

Dr hab. Filip Kubiaczyk, profesor UAM w Poznaniu, to miłośnik i znawca Hiszpanii oraz jej futbolu. W 2020 roku opublikował książkę pod tytułem „Historia, nacjonalizm i tożsamość. Rzecz o piłce nożnej w Hiszpanii”, a w 2022 jej kontynuację „Historia, polityka i media. Rzecz o piłce nożnej w Hiszpanii 2″. Podobnie jak wcześniejsza publikacja, także ta jest dziełem fundamentalnym dla każdego, kto chciałby zrozumieć czym jest hiszpański futbol.

A jest zjawiskiem wyjątkowym w skali świata. Nigdzie indziej piłka nożna nie pozostaje tak bardzo uwikłana w politykę jak właśnie w Hiszpanii. Tam prawie każdy klub, a nie tylko FC Barcelona, to „mes que un club”, czy „mas”, jak słowo „więcej” brzmi po kastylijsku. Wiele bowiem z nich wyraża ambicje grup społecznych i narodowościowych. Futbol jest zastępczym polem bitew, okazją do manifestacji o charakterze pozasportowym. Nie tylko zresztą obywatele komunikują się z państwem poprzez futbol, także państwo hiszpańskie z obywatelami, jak przy okazji meczu reprezentacji z Kosowem, nieuznawanym przez Hiszpanię broniącą się przed wewnętrznymi separatyzmami. W TV nie odegrano hymnu Kosowa, nie pokazano flagi, skrót nazwy pisano małymi literami – „kos” z obawy, że „Kosowianie (…) mogą okazać się koniem trojańskim, który uruchomi niepodległościowe aspiracje Katalończyków i Basków”.

Nie będę tu streszczał książki Kubiaczyka. Opowiem tylko o kilku rzeczach, których sam się z niej dowiedziałem, a wydawało mi się, że wiem niemało.

Nie miałem na przykład jasności w temacie relacji między Krajem Basków a Navarrą, niby doń nie należącą, ale będącą jednak polem rekrutacji piłkarzy do Athleticu Bilbao zatrudniającego tylko Basków. Otóż pytanie czy Navarra to kraj Basków jest właściwe tylko z punktu widzenia Baska. Z punktu widzenia Navarczyka trafne jest inne: czy Kraj Basków to część Navarry? W dalekiej przeszłości dzisiejsze prowincje Bizkaia oraz Guipozkoa istotnie bowiem należały do niepodległego Księstwa Navarry i w Pampelunie się o tym pamięta.

Po drugie: dlaczego federacja hiszpańska jako stadion narodowy forsuje La Cartuję w Sewilli, a nie, jeśli już, obiekt któregoś z tamtejszych klubów: Sevilli bądź Betisu? Jeśli chodzi o sam wybór miasta, Sewilla została „piłkarską stolicą Hiszpanii”, gdyż jest stolicą Andaluzji, prowincji o kulturze i zwyczajach niemal tak swoistych jak Katalonia czy Kraj Basków, ale której obywatele na ogół demonstrują podwójny patriotyzm: andaluzyjski i hiszpański. Natomiast co do drugiej kwestii, to władzom RFEF przeszkadzają radykalne grupy kibiców Sevilli – lewicowe i solidaryzujące się z Katalonią oraz Betisu – prawicowe, potępiające secesjonistów. Wybór któregoś z tych obiektów na mecze La Roji byłby więc wyborem politycznym, La Cartuja jest neutralna.

Co do specyfiki Barcelony to po prostu zacytuję autora: „w tym połączeniu lokalności i planetarności zawiera się jestestwo i esencja tego klubu. Barca jest skazana na funkcjonowanie w tych dwóch wymiarach i nigdy nie powinna wyrzekać się tego pierwszego, bo to właśnie z katalońskiego kontekstu wynika jej światowe znaczenie. Nie odwrotnie”. Prawda, że doskonale powiedziane?

Na koniec jeszcze jeden cytat wykładający kawa na ławę: „(W Hiszpanii) nie ma apolitycznych meczów piłkarskich, polityczne są nazwy drużyn, ulokowanie stadionów, stroje piłkarskie, goście zasiadający na trybunach, wyniki meczów, podyktowane i niepodyktowane rzuty karne, żółte i czerwone kartki, anulowane i uznane gole”. Trzeba o tym wiedzieć, oglądając mecze La Liga. Tylko ta wiedza pozwala zrozumieć temperaturę i kontekst hiszpańskich sporów o futbol.

LESZEK ORŁOWSKI

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 6/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie Świat

16.02.2026 08:53

Hulk trafia z połowy boiska! Kandydat do Nagrody Puskasa [WIDEO]

Hulk znany jest ze swojego atomowego uderzenia. Brazylijczyk ostatnio popisał się kolejnym fenomenalnym strzałem z bardzo dużego dystansu.

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

14.02.2026 20:56

Cristiano Ronaldo z kolejnym golem! Coraz bliżej 1000. bramki [WIDEO]

Al-Nassr wygrało 2:0 z Al-Fateh w Saudi Pro League. Pierwszego gola w tym meczu strzelił Cristiano Ronaldo, który łącznie uzbierał już 962 bramki w swojej karierze.

Cristiano Ronaldo seen during Friendly game between Al-Nassr Football Club and Rio Ave FC Maciej Rogowski Algarve Estadio Algarve Portugal Copyright: xMaciejxRogowskix alnassrrioave2526-317
2025.08.07 Algarve
pilka nozna sparing mecz towarzyski
Al-Nassr FC - Rio Ave FC
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

14.02.2026 18:58

Ernest Muci z golem w hicie! Ależ to zrobił [WIDEO]

Trabzonspor mierzy się z Fenerbahce w hicie weekendu tureckiej elity. Po pierwszej połowie jest remis 2:2, a worek z bramkami pięknym strzałem rozwiązał były gracz Legii Warszawa, Ernest Muci.

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

14.02.2026 15:12

Świderski znów zagra w MLS?! Ma stamtąd oferty

Karol Świderski otrzymał interesujące oferty z MLS. Nie zapowiada się jednak, by 29-letni napastnik zmienił klub jeszcze zimą.

FERENCVAROS - PANATHINAIKOS Karol Swiderski of Panathinaikos during the league phase of UEFA Europa league football match between Ferencvarosi TC and Panathinaikos FC. Groupama Arena, Ferencvaros Arena, Budapest, Hungary, January 22, 2026. Photo by Branislav Racko Copyright: xx 080A7096
2026.01.22 Budapeszt
pilka nozna , Liga Europy
Ferencvaros Budapeszt - Panathinaikos Ateny
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

13.02.2026 08:18

Tam w kolejnych latach będzie pracował Carlo Ancelotti. Pozostało dopełnić formalności

Przyszłość Carlo Ancelottiego zostanie niebawem oficjalnie wyjaśniona. Nieoficjalnie już została.

Brazil v Paraguay - FIFA World Cup, WM, Weltmeisterschaft, Fussball 2026 Qualifier SAO PAULO, BRAZIL - JUNE 10: Carlo Ancelotti, Head Coach of Brazil looks on prior to the FIFA World Cup 2026 Qualifier match between Brazil and Paraguay at Neo Quimica Arena on June 10, 2025, in Sao Paulo, Brazil. Photo by Wanderson Oliveira/PxImages Sao Paulo Neo Quimica Arena Sao Paulo Brazil Copyright: xWandersonxOliveirax
2025.06.10 Sao Paulo
pilka nozna , eliminacje , kwalifikacje do Mistrzostw Swiata 2026
Brazylia - Paragwaj
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Najnowsze

Trainingsauftakt RB Leipzig / Bundesliga Leipzig, 14.07.2025, Trainingszentrum Cottaweg, Fussball Bundesliga , RB Leipzig - Trainingsstart fur die Saison 2025 / 26 , Im Bild: Jurgen Klopp Head of Global Soccer, Red Bull an den Mikrofonen der Medien , *** Training kick-off RB Leipzig Bundesliga Leipzig, 14 07 2025, Training Center Cottaweg, Fussball Bundesliga , RB Leipzig training start for the 2025 season 26 , In the picture Jurgen Klopp Head of Global Soccer, Red Bull at the microphones of the media ,
2025.07.14 Lipsk
pilka nozna , liga niemiecka
RB Lipsk - trening
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Ciekawe doniesienia z otoczenia Kloppa. „Te oferty wciąż napływają”

W 2024 r. Jurgen Klopp zdecydował się zakończyć karierę trenerską. Mimo to, Niemiec w dalszym ciągu otrzymywał oferty od największych rywali Liverpoolu FC.

Premier League

Podział punktów i kolejna kontrowersja! Remis w Niecieczy na zakończenie kolejki [WIDEO]

Ekstraklasa

Piszczek wciąż bez zwycięstwa. Odra znów nie pokonała GKS-u

1 Liga

Barca żądna rewanżu [LIVE]

La Liga

Ahead of the Emirates FA Cup 4th round match Arsenal vs Wigan Athletic at Emirates, London, United Kingdom on 15 February 2026

(Photo by Harvey Murphy/News Images) in London, United Kingdom on 2/15/2026. (Photo by Harvey Murphy/News Images/Sipa USA)
2026.02.15 Londyn
pilka nozna Puchar Anglii
Arsenal Londyn - Wigan Athletic

Foto News Images/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Mamy hit! Oto pary 1/8 finału FA Cup!

Premier League

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski