31.03.2021 10:22

Co słychać w reprezentacji Anglii?

Kiedy twoim największym problemem jest wybranie pomiędzy prawymi obrońcami Atletico Madryt, Manchesteru City i Liverpoolu, to znak, że dysponujesz utalentowaną kadrą. Zatem jeśli z czymś Gareth Southgate musi walczyć, to z oczekiwaniami, które wobec reprezentacji Anglii bardzo wzrosły.

Anglicy wygrali 5:0 ze słabym San Marino, ale i tak było czuć pewną ekscytację. Do gry wrócił Jessie Lingard, który pół roku temu wydawał się stracony nie tylko dla kadry, ale też dla Premier League. Fascynujący zdaje się być epizod Olliego Watkinsa z Aston Villi – Southgate wybrał go przed choćby Patrickiem Bamfordem z Leeds United. On jeszcze cztery lata temu grał w czwartej lidze, sezon 2014-15 spędził na wypożyczeniu na szóstym poziomie rozgrywkowym i w obecnych rozgrywkach dopiero debiutuje w Premier League – z niezłym skutkiem, bo trafił już dziesięciokrotnie do bramki rywali.

Element procesu

To jednak tylko margines ogólnej dyskusji o reprezentacji Anglii, przecież wygrana z San Marino jest formalnością, której najbardziej interesującym aspektem jest liczba strzelonych goli. – Dochodzimy do momentu, w którym drużyny z najniższego poziomu międzynarodowego powinny grać wyłącznie między sobą o to, by później włączyć się do rywalizacji z mocniejszymi. Teraz wygląda to absurdalnie – mówił Gary Lineker i była to najbardziej radykalna opinia związana z tym spotkaniem. Trudno się mu dziwić – Nick Pope, bramkarz Anglików, miał w tym meczu trzy podania i cztery kontakty z piłką, gospodarze oddali 31 strzałów, ich posiadanie piłki urosło do 84 procent, zabrakło im 52 podań do tysiąca zagrań. Trudno to nazwać nawet sparingiem.

Przerwa na mecze reprezentacji jest zresztą dla zespołu Southgate’a tylko elementem procesu, który ma doprowadzić go do mistrzostwa Europy, nieuchronnego celu wielce utalentowanej drużyny. Nie ma jeszcze mowy o „złotym pokoleniu”, jak to już zdarzało się przed laty, ale kłopoty bogactwa selekcjonera najlepiej pokazuje sytuacja na prawej obronie.

W meczu z San Marino zagrał od pierwszej minuty Reece James, a już w przerwie zastąpił go Kieran Trippier. Na trybunach znalazł się lekko kontuzjowany Kyle Walker, pewnie też szykowany do występu w jednym z kolejnych starć. Przed telewizorem spotkanie oglądał z kolei Trent Alexander-Arnold, największy nieobecny w kadrze na marcowe zgrupowanie. To ten wybór – a raczej pominięcie defensora Liverpoolu – spotkało się z krytyką, choć może to zbyt mocne określenie. Najbardziej zastanawiała ekspertów argumentacja Southgate’a, który wskazywał, że 22-latek nie jest po prostu sobą w tym ciężkim dla jego klubu sezonie. – Pozostali dobrze spisują się w swoich drużynach, a Trent będzie musiał pokazać w dalszej części rozgrywek wyższą formę, by nawiązać rywalizację – podkreślał selekcjoner.

Jego trudne decyzje dopiero czekają. W kadrze na marcowe zgrupowanie zabrakło przecież Jacka Grealisha, Harry’ego Winksa, Jordana Hendersona, Jadona Sancho, Tammy’ego Abrahama, a także niedawnych debiutantów, którzy coraz lepiej radzą sobie w klubach: Harveya Barnesa i Masona Greenwooda. Także w bramce rywalizacja zapowiada się interesująco, ponieważ uraz leczy Jordan Pickford. Wątpliwe jednak, by spotkania z San Marino oraz Albanią pomogły Southgate’owi w odpowiedzi na pytanie, czy do rotacji w bramce powinno dojść, tak naprawdę treningi mogą dać bardziej wartościowe wnioski.

Uniwersalność taktyczna

Na pewno celem Anglików jest wygrywanie, ale Southgate zwraca uwagę również na to, co udawało się jego drużynie w 2020 roku: dostarczać rozrywki – dwa bardzo dobre mecze z Belgią (2:1 i 0:2), wygrane z Walią, Islandią i Irlandią przynajmniej trzema bramkami. Nawet brak zwycięstwa w dwumeczu z Danią nie powinien boleć. – Naszą odpowiedzialnością jest także grać w atrakcyjny sposób. Chcieliśmy przecież odejść od czasu, gdy kibice na meczach reprezentacji nudzili się i puszczali papierowe samolociki na boisko. Może nie zawsze nam się to udawało, ale intencją zawsze było pobudzenie większych emocji. Nie każdy kibic piłkarski jest przecież kibicem jednego z wielkich klubów. Anglia pozostaje ważna dla ludzi, co czasem przykrywane jest przez machinę zwaną Premier League, z którą jednak nie rywalizujemy, a mamy współpracować – podkreślał Southgate.

Już jest pierwszym w historii selekcjonerem Anglików, który zarówno w tej roli, jak i będąc piłkarzem, zgromadził 50 meczów. Najważniejsze z perspektywy czwartej drużyny na świecie jest jednak to, jak stara się pokazać inną tożsamość. – Dostępność różnego rodzaju zawodników daje nam możliwość sprawdzenia wielu ustawień taktycznych. Jesteśmy drużyną, która może korzystać z tego, że uniwersalne umiejętności piłkarzy pozwolą nam dostosować się do warunków meczowych – tłumaczył Southgate.

Uniwersalność taktyczną widać po ostatnich spotkaniach reprezentacji Anglii. Przeciwko San Marino było to 1-4-3-3, z Islandią (4:0) w zasadzie Southgate odzwierciedlił system rywali i płynność zmian pozycji w 1-3-4-3 dała bardzo dobre efekty. Był to też proces nauki po tym, jak w przegranej z Belgią w Leuven (0:2) Anglicy dostali lekcję, choć głównie ze skuteczności. To jego zawodnicy stworzyli sobie więcej okazji, niż gospodarze.

– W nowoczesnym futbolu trzeba być przygotowanym do każdej zmiany, zwłaszcza gdy rywale prezentują coś innego pod względem taktycznym. Trzeba być na to przygotowanym i my zdecydowanie jesteśmy. Sam czuję, że jestem gotów zagrać na wielu pozycjach i chcę coraz więcej i coraz lepiej rozumieć różnice w rolach, jakie mógłbym spełniać – dodawał Mason Mount, kolejny z żołnierzy nowej fali Southgate’a. – W tej drużynie jest wielu świetnych zawodników, widzę to po nich w treningach. To mnie motywuje do rozwoju. Rywalizujemy ze sobą, ale w kadrze jesteśmy bardzo bliską grupą, jak rodzina – to składowa przepisu na sukces, zwłaszcza na turniejach, gdy spędza się dużo czasu razem.

Mount nie był na mistrzostwach świata, w zasadzie wtedy dopiero szykował się do zaistnienia w wyobraźni większości kibiców reprezentacji i to na drugim poziomie rozgrywkowym w Anglii. Jednak teraz przy coraz lepszych występach w Chelsea, której bywa nawet kapitanem, i w której utrzymał pozycję pomimo zmiany szkoleniowca, grał już jako dziesiątka, był skrzydłowym i środkowym pomocnikiem, przede wszystkim jednak ma nastawienie, które cechuje nowe pokolenie – dąży do rozwoju, jest otwarty na różne pomysły taktyczne i do tego wszystkiego prezentuje, grając w kadrze, luz, którego latami reprezentacji brakowało.

Rewolucja szkoleniowa

Anglia nade wszystko kojarzy się z tym, że nawet mając piłkarzy o wielkim potencjale technicznym i wyróżniających się kreatywnością, sprowadzała ich do archaicznego systemu. Na gola Michaela Owena z Argentyną po kapitalnym rajdzie przypadły w mistrzostwach świata z 1998 roku porażki z Rumunią i słabe, choć zakończone wygraną starcie z Tunezją. Cztery lata później Anglia remisowała ze Szwecją i Nigerią, a odpadła w ćwierćfinale z Brazylią, bo też nie potrafiono do końca wykorzystać jakości piłkarzy w sztywnej taktyce Svena-Goerana Erikssona. Rok 2006 to równie minimalistyczne podejście, które kosztowało odpadnięcie na tym samym etapie turnieju w rzutach karnych z Portugalią, w 2010 Anglia nawet nie wygrała grupy, w której rywalizowała ze Stanami Zjednoczonymi, Słowacją i Algierią, więc deklasacja w 1/8 finału z Niemcami (słynne 1:4) nie może być sprowadzona do nieuznanej bramki Franka Lamparda. W 2014 pod wodzą Roya Hodgsona Anglicy zdobyli tylko jeden punkt po bezbramkowym remisie z Kostaryką i zajęli ostatnie miejsce w grupie.

Wówczas już trwała rewolucja szkoleniowa, odbywająca się głównie w akademiach, ale też u podstaw edukacji trenerów – z naciskiem na futbol bardziej techniczny, kreatywny i taktyczny. Nie można jednak lekceważyć tego, jak istotne w tym wszystkim były pieniądze pompowane w tworzenie wspaniałych baz treningowych, kadry oraz zagraniczną wiedzę i umiejętności. Importowana myśl pozwoliła rozszerzyć metodykę szkolenia i nawiązać do najlepszych wzorców, podczas gdy sprowadzani młodzi piłkarze z całej Europy podnosili poziom rywalizacji. Oczywiście nadal pojawiał się problem, a raczej bariera przeskoku z etapu juniora do seniora na poziom Premier League, jednak fakt, że dziś Southgate mógłby wybrać pewnie ze trzy równej jakości jedenastki, pokazuje, że udało się go przezwyciężyć.

Zresztą Southgate już rozpalił kibiców tym, że na mistrzostwach świata w 2018 roku potrafił elastycznością i organizacją taktyczną zaprowadzić zespół do półfinału. Oczywiście wszystko wymaga kontekstu: zespół był skuteczniejszy i bardziej kreatywny ze stałych fragmentów niż z gry, do tego przegrał aż trzy spotkania, a półfinały i starcie o trzecie miejsce pokazały limity tamtej ekipy. Jednak wygrał tyle samo meczów, co poprzedni selekcjonerzy na trzech wcześniejszych międzynarodowych turniejach (trzy), jego zespół strzelił więcej bramek (12 do 11), a kwestia stylu zeszła na dalszy plan w futbolowej gorączce, którą rozpaliła reprezentacja. Znów śpiewano, że futbol wraca do domu, że Anglia będzie najlepszą drużyną na świecie, a porównaniom kadry do mistrzów z 1966 roku nie było końca.

Pewnie największą różnicą w porównaniu do poprzedników jest właśnie to, że Southgate również po MŚ 2018 potrafił wyciągnąć właściwe wnioski – był bardziej krytyczny wobec tego osiągnięcia, niż nawet to ujawniał. Jednak eksperymenty w kolejnych latach, nawet gdy kończyły się porażkami z Hiszpanią, Chorwacją czy Czechami, pokazały, że szuka kolejnych liderów. Nie chciał już opierać się wyłącznie na tym, że Harry Kane odnajdzie się w polu karnym przy jednym z licznych dośrodkowań. Zresztą nawet najlepszy zawodnik reprezentacji znacząco ewoluował w obecnym sezonie, potrafiąc dostosować się do bardziej reaktywnego stylu Tottenhamu i pokazując swoją wartość w rozegraniu. Obok Thomasa Muellera jest najczęściej asystującym zawodnikiem w czołowych pięciu ligach Europy.

Zestaw bohaterów Southgate’a jest znacznie szerszy. Wrócili po dłuższej przerwie Luke Shaw oraz John Stones, podobnie było z Lingardem, a przecież skok jakościowy wykonany przez Fodena, Mounta, Rashforda i wielu innych sprawia, że wyzwaniem dla sztabu Paulo Sousy będzie wytypowanie jedenastu piłkarzy rywala na środowy mecz na Wembley. Aż trzynastu z 26 zawodników powołanych przez Southgate’a jeszcze nie rozegrało dziesięciu meczów w drużynie narodowej, a tylko siedmiu ma więcej występów niż 30.

Teraz zadaniem selekcjonera jest szukanie równowagi między tym, co było dobre w mistrzostwach świata – po mundialu Anglikom udało się utrzymać czyste konto aż w piętnastu spotkaniach – i tym, co chciałby dodać. Zwłaszcza że celem reprezentacji musi być mistrzostwo Europy. Na razie największą zaletą Southgate’a jest to, co zrobił z kadrą wizerunkowo, przebijając kolejne mury. Strategia medialna i dostępność piłkarzy dla mediów jest jedną ze składowych sukcesu, kolejną – podejście samych zawodników. To kadra uśmiechu, gdzie nawet trudne momenty – wybryki Fodena i Greenwooda na Islandii – są przekuwane na lekcję dla całej grupy, po której istnieje ścieżka powrotu do reprezentacji. Dla kogoś to pozorne osiągnięcia, lecz selekcjoner widzi to inaczej. Nie da się tego porównać z tym, co wdrażali Allardyce, Hodgson, McClaren, a nawet Capello i Eriksson. Southgate wcale nie ma najwyższego odsetka zwycięstw (60 procent), nie zdobył jeszcze żadnego trofeum i latem może wiele ze swojej reputacji stracić. Na pewno jednak plebiscyty popularności za zasługi dla angielskiego futbolu wygrałby w cuglach.

MICHAŁ ZACHODNY

Dziennikarz Łączy Nas Piłka

TEKST UKAZAŁ SIĘ W NAJNOWSZYM WYDANIU TYGODNIKA „PIŁKA NOŻNA” (13/2021)

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 10/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie Świat

12.03.2026 22:41

Świetny mecz Krzysztofa Piątka w Katarze! Dwa gole i asysta Polaka

Krzysztof Piątek pokazał się ze świetnej strony tuż przed startem zgrupowania reprezentacji Polski. Napastnik zdobył dwa gole i asystował w meczu przeciwko Al Saillya.

2025.10.09 Chorzow
Pilka nozna mecz towarzyski
Polska - Nowa Zelandia
N/z Krzysztof Piatek
Foto Tomasz Folta / PressFocus

2025.10.09 Chorzow
Football Friendly Game
Poland - New Zeland
Krzysztof Piatek
Credit: Tomasz Folta / PressFocus

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

12.03.2026 18:49

Co z obecnością Iranu na MŚ? Prezydent USA zabrał głos

Po ubiegłotygodniowym ataku Izraela i USA na Iran, władze kraju znad Zatoki Perskiej poinformowały o bojkocie MŚ 2026. Decyzję Irańczyków ws. udziału w mundialu, skomentował prezydent USA, Donald Trump.

FIFA World Cup, WM, Weltmeisterschaft, Fussball 2026 Official Draw FIFA President Gianni Infantino and U.S. President Donald Trump during the FIFA World Cup 2026 official draw at John F. Kennedy Center for the Performing Arts on December 5, 2025 in Washington, DC. WASHINGTON DC United States Copyright: xWilliamxVolcovx
2025.12.05 Waszyngton
pilka nozna , mistrzostwa swiata 2026 , ceremonia losowania
Losowanie mistrzostw swiata 2026
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

12.03.2026 16:44

Finalissima w nowej lokalizacji! Messi i Yamal zagrają w innym kraju

Pod koniec marca odbędzie się "Finallisima", czyli mecz z udziałem reprezentacji Argentyny oraz Hiszpanii. Według mediów z Półwyspu Iberyjskiego, mecz zostanie przeniesiony do innej lokalizacji.

Argentina s forward Lionel Messi celebrates after scoring a goal against Bolivia during the South American qualification football match for the FIFA World Cup, WM, Weltmeisterschaft, Fussball 2026 at the Monumental stadium in Buenos Aires on October 12, 2024. BUENOS AIRES ARGENTINA *** Argentina s forward Lionel Messi celebrates after scoring a goal against Bolivia during the South American qualification football match for the FIFA World Cup 2026 at the Monumental stadium in Buenos Aires on October 12, 2024 BUENOS AIRES ARGENTINA Copyright: xALEJANDROxPAGNIx
2024.10.15 Buenos Aires
pilka nozna kwalifikacje mistrzostw swiata
Argentyna - Boliwia
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

10.03.2026 08:13

Skandaliczne sceny w Brazylii! 23 czerwone kartki w jednym meczu [WIDEO]

Pod koniec meczu Cruzeiro z Atletico Mineiro doszło do wielkiej awantury pomiędzy graczami obu ekip. Sędzia łącznie pokazał aż 23 czerwone kartki!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

09.03.2026 18:04

Last Dance Neymara? Jest na liście Ancelottiego

Neymar znów przyciąga uwagę piłkarskiego świata. Brazylijczyk wrócił po kontuzji, zdobył dwa gole w barwach Santosu i według medialnych doniesień może znaleźć się w kadrze Brazylii na nadchodzące Mistrzostwa Świata.

Santos, Brazil - November 28: Neymar Junior of Santos during the Brasileirao 2025 match between Santos and Sport Recife at Vila Belmiro on November 28, 2025 in Santos, Brazil. (Photo by William Oliveira/Eurasia Sport Images) (Photo by Eurasia Sport Images/Just Pictures/Sipa USA)
2025.11.28 Santos
pilka nozna liga brazylijska
Santos - Sport Recife
Foto Just Pictures/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Najnowsze

2025.10.25 Katowice
Pilka nozna PKO Ekstraklasa sezon 2025/2026
GKS Katowice - Korona Kielce
N/z Sebastian Krasny
Foto Mateusz Sobczak / PressFocus

2025.10.25 Katowice
Football Polish League PKO Ekstraklasa season 2025/2026
GKS Katowice - Korona Kielce
Sebastian Krasny
Credit: Mateusz Sobczak / PressFocus

Obsada sędziowska najbliższej kolejki Betclic 1. Ligi

Oto, kto posędziuje mecze w ramach 25. kolejki Betclic 1. Ligi, do inauguracji której dojdzie w piątek.

1 Liga

2026.03.08 Warszawa
pilka nozna PKO Ekstraklasa sezon 2025/2026
Legia Warszawa - Cracovia Krakow
N/z Rafal Adamski. Mileta Rajovic
Foto Weronika Morciszek / PressFocus

2026.03.08 Warszawa
Football - Polish PKO Ekstraklasa season 2025/2026
Legia Warszawa - Cracovia Krakow
Rafal Adamski. Mileta Rajovic
Credit: Weronika Morciszek / PressFocus

Legia Warszawa może to zrobić po raz pierwszy w tym sezonie

Bukmacherzy Ekstraklasa

To oni posędziują mecze w najbliższej kolejce PKO Bank Polski Ekstraklasy

Ekstraklasa

Atalanta obserwuje zawodnika Lecha Poznań. Jako jedna z wielu klubów

Ekstraklasa

Ranking UEFA po meczach Lecha i Rakowa. Cel coraz bardziej się oddala

Liga Konferencji

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski