19.08.2022 11:04

40-ta rocznica debiutu Bońka w Juve

Było jak w piekarniku, tak jak to potrafi być w środku lata na Sycylii i na dodatek niemal w środku dnia, bo o godzinie 16.30 – wtedy upał nigdy nie odpuszcza. Catania sprawdzała odporność na wysokie temperatury Juventusu i jego dwóch nowych cudzoziemców: Francuza i Polaka. 18 sierpnia mija 40 lat od debiutu Zbigniewa Bońka. Czyli dzisiaj.

To był błogosławiony czas dla calcio. Zarazem jakby cudownie podarowany. Dzięki temu, że na turnieju w Hiszpanii drużyna Enzo Bearzota dokonała jednej z najbardziej zdumiewających metamorfoz w historii futbolu, Serie A mogła zaprezentować się w szatach ligi mistrzów świata.

Miliony zamiast miliardów

Nieudacznicy i ostatnie ofermy po fazie grupowej zostali godnymi nieśmiertelnej chwały bohaterami narodowymi po pokonaniu południowoamerykańskiej drogi przez mękę i meczu numer 7. Towarzyszyły temu tak silne i skrajne emocje, że samo wspomnienie tamtych wydarzeń pozwala wczuć się w nie na nowo. Choć reprezentacja Włoch w sumie czterokrotnie wygrywała mundial, mistrzem Europy zostawała dwukrotnie to żaden tytuł nie jest tak opiewany jak zdobyty na Santiago Bernabeu. Kolejnych na to dowodów dostarczyła przypadająca niedawno okrągła rocznica zwycięstwa 3:1 nad RFN.

Z tej okazji dwa największe dzienniki sportowe pokusiły się o reedycję numerów z poniedziałku 12 lipca 1982 roku. Bez poprawek i graficznych unowocześnień na miarę XXI wieku, w wersji czarno-białej, z widoczną ceną 400 lirów za egzemplarz, choć teraz dodawanych za darmo do numerów za 1,5 euro. „La Gazzetta dello Sport” świętowała tytułem „Campioni del mondo!” i zdjęciem selekcjonera na rękach mistrzów, a „Corriere dello Sport” uwiecznił Paolo Rossiego przyjmującego gratulacje od prezydenta Sandro Pertiniego pod napisem „Eroici!”

Mistrzostwa mistrzostwami, święto świętem, ale już szykowano się do ligowej codzienności. Na drugiej stronie rzymskiego dziennika zacytowano słowa Giovanniego Trapattoniego, jak zezwolił sześciu mistrzom z Juventusu oraz dwóm stranierim, którzy uczestniczyli w turnieju tylko o dzień krócej, na dłuższy urlop. Wszyscy mieli się stawić w klubowym ośrodku Villar Perosa najlepiej 31 lipca, nie później niż 1 sierpnia, zamiast 28 lipca.

To, co mówił Trapattoni miało swoją wagę i nie podlegało dyskusji. Uchodził za trenera sukcesu, za gwiazdę tego samego formatu, co jego piłkarze. Niewielu kolegów po fachu mogło się z nim równać. W wieku 43 lat był już legendą. Do Juventusu trafił w 1976 roku i od razu zdobył scudetto. Do sezonu 1982-83, który był jego siódmym z rzędu, powiększył dorobek o kolejne trzy tytuły. Niedosyt pozostawał tylko po występach w europejskich pucharach. Jeden Puchar UEFA nie zaspokajał apetytu Starej Damy oraz braci Gianniego i Umberto Agnellich. Po to, żeby najeść się w Europie do syta, ściągnięto polsko-francusko duet. Dwóch na raz, bo nowe przepisy na to już pozwalały.

Serie A zyskiwało na wartości nie tylko dzięki złotu wykopanemu w Hiszpanii, ale także dzięki możliwości zatrudniania przez każdy klub dwóch cudzoziemców. Był jeden, mogło grać dwóch. Romę reprezentowali więc Brazylijczyk Paolo Roberto Falcao i Austriak Herbert Prohaska, Fiorentina postawiła na Danielów z Argentyny: Bertoniego i Passarellę, w Interze wiele obiecywali sobie po Niemcu Hansim Muellerze i Brazylijczyku Juarym, którzy jednak zawiedli, choć Muellerowi zdarzały się od czasu do czasu spektakularne występy. Ten drugi zabłysnął dopiero w 1987 roku. W zapamiętanym najbardziej z piętki Algierczyka Rabaha Madjera finale Pucharu Mistrzów to gol byłego zawodnika Interu zapewnił FC Porto zwycięstwo nad Bayernem Monachium 2:1. Milanem i jego piłkarzami mało kto zaprzątał sobie głowę, bo dopiero co z 14. miejsca zleciał do Serie B.

Juventus kupił Bońka i początkowo planował utrzymanie Liama Brady’ego. Jednak kiedy okazało się, że Platini nie przedłuży kontraktu z Saint Etienne i nie za miliardy, tylko miliony lirów można go sprowadzić do Turynu, to należało taką okazję wykorzystać. W ten sposób do Polaka wartego 2 miliardy 300 milionów dołączył Francuz za 260 milionów, a Irlandczyka sprzedano do Sampdorii, gdzie jednak więcej szumu wywołał inny transfer. Żaden inny cudzoziemiec nie kosztował więcej, ba – Boniek z Platinim byli warci mniej niż nawet nie piłkarz, co kandydat na piłkarza. Krocie poszły na niepełnoletniego napastnika Bolonii, który nazywał się Roberto Mancini.

Na pół galowo

Nic nie wiadomo, żeby Boniek w nowym miejscu pracy nie stawił się o czasie, zatem od debiutu dzieliło go 17 dni. Upływały mu na monotonnej pracy, jeden dzień nie różnił się od drugiego: posiłki, dwa treningi, między nimi odpoczynek. Trapattoni zalecał w wolnym czasie sen, niektórzy piłkarze najlepiej regenerowali się jednak przy grze w karty. Polak świetnego kompana znalazł w Paolo Rossim. Maszerował do pokoju króla strzelców i rżnęli w popularne scopone. Przyjemne udało mu się połączyć z pożytecznym: dzięki tym kontaktom szybciej poznał język włoski.

Początek ligowego sezonu zaplanowano jak zawsze na mniej więcej połowę września. Na pierwszy ogień szła Coppa Italia, która – jako że to był czas zmian we włoskim futbolu – otrzymała nową formułę. 48 drużyn z Serie A, B i C zostało podzielonych na 8 grup, a w nich każdy grał z każdym bez rewanżów, w sumie 5 meczów rozgrywanych od 18 sierpnia do 5 września. Do dalszej fazy przechodziły dwa zespoły z każdej grupy. Juventus trafił do grupy 6 z Catanią, Genoą, Milanem, Padovą oraz Pescarą i nie miał prawa narzekać na losowanie, bo żaden z rywali nie występował w najwyższej klasie. Całą edycję inaugurował mecz Catania – Juventus. Drugoligowiec kontra obrońca tytułu mistrzowskiego.

Bianconeri polecieli na Sycylię na pół galowo. Z mistrzów świata zabrakło Claudio Gentile, Marco Tardellego i Paolo Rossiego. W bramce stał Dino Zoff, tyły zabezpieczali Gaetano Scirea i Antonio Cabrini. Jednak największą uwagę przykuwali debiutujący stranieri. Na Stadio Cibali gorąc i ponad 30-tysięczny ścisk, bo przyjazd naszpikowanej gwiazdami drużyny był nie lada gratką dla Sycylijczyków, a i ich Catania miała swoje ambicje i nie zamierzała poddawać się przed meczem. Dowodził nią z ławki Gianni di Marzio, neapolitańczyk, znany i ceniony trener z południa, z czasem działacz związany z Palermo. Po godzinach ojciec popularnego dziennikarza telewizyjnego, jak mało kto znającego tajniki mercato, Gianluki di Marzio.

W cytowaniu nazwisk gospodarzy z protokołu meczowego raczej sensu brak, bo niewiele one mówią współczesnemu odbiorcy. Był jednak wyjątek. W defensywie występował Ranieri. Tak, ten Claudio Ranieri. Wtedy 31-letni zawodnik i znajdujący się już u schyłku kariery, której większość spędził w Catanzaro. W Catanii zaliczał debiut, trzymał się bliżej prawej strony obrony i siłą rzeczy z nim często pojedynkował się Boniek. Wtedy przeciwnicy, z czasem najbardziej zbliżył ich Rzym. Ranieri jest rodzonym synem Wiecznego Miasta, a Zibi – adoptowanym.

Jeszcze nie bello di notte

Nieco ponad dwuminutowy skrót meczu sprzed czterdziestu lat ławo odnaleźć na YouTubie. Trawa wypalona słońcem, przez środek pól karnych przebiegający piaszczysty pasek. Wokół bieżnia, z tartanem nie mająca wiele wspólnego. Wzdłuż bocznych linii boiska siedzący ludzie, zaraz za bramkami fotoreporterzy i pewnie przypadkowi gapie.

Rozpoczął Juventus. Na Roberto Bettegę szturmem ruszyli gospodarze i ku uciesze kibiców z łatwością skradli piłkę. Po chwili akcja przeniosła się w narożnik boiska na połowie turyńczyków. Faul, dośrodkowanie z rzutu wolnego i nim upłynęła minuta gry, nim Boniek i Platini zaliczyli pierwszy kontakt z piłką, Catania prowadziła. Giorgio Mastropasqua, wychowanek Juve, główką pokonał Zoffa. Z czasem entuzjazm gospodarzy musiał przygasnąć, ale na wyrównanie trzeba było czekać do 52. minuty. Rajd przeprowadził Giuseppe Furino, po jego dośrodkowaniu i efektownym uderzeniu głową Bettegi piłka odbiła się od poprzeczki, następnie z dobitką zdążył Domenico Marocchino. Podobnie jak Mastropasqua, wychowanek, z tym że miał szczęście występowania przez cztery sezony w biało-czarnych barwach i zdobycia dwóch mistrzostw kraju oraz dziewięciu bramek. Boniek z siódemką na plecach słusznie w pierwszej kolejności podbiegł z gratulacjami do Bettegi, od którego zresztą w następnym sezonie przejął numer 11. Pierwszy jego mecz przeszedł bez większego echa. Platiniemu również niespecjalnie wyszedł. Cztery dni później Francuz wpisał się do statystyk pierwszym golem. Zibi też zdążył trafić jeszcze w fazie grupowej Pucharu Włoch: 5 września 1982 w wyjazdowym meczu z Padovą.

Na tych rozgrywkach również skończył się premierowy sezon obu stranierich. Sezon, który miał bardziej posmak dziegciu niż miodu. Bo i przegrana walka o mistrzostwo na rzecz Romy i przede wszystkim przegrany finał Pucharu Europy z Hamburgerem SV po golu Felixa Magatha. W dwumeczowym finale krajowego pucharu również wystąpiły poważne problemy. Verona przyjechała do Turynu z zaliczką 2:0 i 22 czerwca 1983 roku Juventus potrzebował dogrywki, a w niej bramki Platiniego, żeby odprawić rywala z kwitkiem i osłodzić sobie wcześniejsze rozczarowania.

Boniek na miano późniejszego przydomka bello di notte zagrał tylko raz: z Aston Villą w Birmingham, przyczyniając się golem do wygranej i w konsekwencji do awansu do półfinału Pucharu Mistrzów. Z Trapattonim miewał pod górkę, potrzebowali więcej czasu, żeby się dotrzeć i spić wspólnie ubitą śmietankę. W dwóch kolejnych sezonach przy znacznym udziale Polaka wpadły do gabloty cztery trofea, w tym trzy europejskie, na które Stara Dama zawsze była szczególnie łasa.

TOMASZ LIPIŃSKI

TEKST UKAZAŁ SIĘ W NAJNOWSZYM WYDANIU TYGODNIKA „PIŁKA NOŻNA” (33/2022)

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 44/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie Serie A

02.11.2026 19:15

Oficjalnie: Kosta Runjaić zwolniony

Potwierdziło się to, co wydawało się już pewne. Kosta Runjaić przestał pełnić obowiązki trenera Udinese.

UdineseÕs head coach Kosta Runjaic during the Serie A soccer match between Udinese and Roma at the Friuli Stadium in Udine, north east Italy - October 31, 2026. Sport - Soccer (Photo by Andrea Bressanutti/LaPresse/Sipa USA)
2026.10.31 Udine
pilka nozna liga wloska
Udinese Calcio - AS Roma
Foto LaPresse/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Serie A

01.11.2026 22:56

Spalletti może odetchnąć z ulgą. Juventus pokonał Napoli

W ostatnim czasie media spekulowały, że na ławce trenerskiej Starej Damy może dojść do roszady. Wygląda jednak na to, że Luciano Spalletti może złapać głęboki oddech.

Juventus FC v SS Lazio - Serie A Kerim Alajbegovic of Juventus FC in action during the Serie A football match between Juventus FC and SS Lazio. Turin Italy Copyright: xNicolòxCampox
2026.10.18 Turyn
pilka nozna , liga wloska
Juventus Turyn - SS Lazio Rzym
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Serie A

01.11.2026 20:42

Juventus Turyn – Napoli [LIVE]

Czytaj więcej

Ligi w Europie Serie A

01.11.2026 19:43

Kosta Runjaić opuści Udinese! Legenda gotowa go zastąpić

Wielka klęska przypieczętowała los niemieckiego szkoleniowca. Udinese szykuje hitową zmianę na stanowisku trenera.

Udinese’s head coach Kosta Runjaic during the Serie A soccer match between Udinese and Fiorentina at the Bluenergy Stadium in Udine, north east Italy - Sunday, May 25,2025 sport - soccer (Photo by Andrea Bressanutti/Lapresse) (Photo by Andrea Bressanutti/LaPresse/Sipa USA)
2025.05.25 Udine
pilka nozna liga wloska
Udinese Calcio - ACF Fiorentina
Foto LaPresse/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Serie A

01.11.2026 12:27

AC Milan coraz bliżej przedłużenia kontraktu z kluczowym piłkarzem. Będzie podwyżka

AC Milan pracuje nad prolongatą umowy jednego ze swoich najważniejszych zawodników. Jest coraz bliżej osiągnięcia celu.

Giuseppe Meazza Stadium Milan - 18/10/2026: Adrien Rabiot celebrate the goal with the team mates during the italian soccer Serie A match AC Milan Vs Atalanta BC at Giuseppe Meazza Stadium on 18/10/2026 in Milan. (Alessio Morgese / SPP) (Photo by Alessio Morgese / SPP/Sipa USA)
2026.10.18 Mediolan
pilka nozna liga wloska
AC Milan - Atalanta Bergamo
Foto Sports Press Photo/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Najnowsze

2023.07.09 Kielce
Pilka nozna PKO Ekstraklasa sezon 2023/2024
Prezentacja druzyny Korony Kielce
N/z Lukasz Jablonski
Foto Lukasz Sobala / PressFocus

2023.07.09 Kielce
Football Polish League PKO Ekstraklasa season 2023/2024
Prezentacja druzyny Korony Kielce
Lukasz Jablonski
Credit: Lukasz Sobala / PressFocus

Będzie wielki powrót do Korony Kielce? Media wskazują możliwą zmianę w klubie

Łukasz Jabłoński może niebawem ponownie zostać prezesem Korony Kielce – donosi portal wkielcach.info.

Ekstraklasa

2025.07.24 Ostrawa
Pilka nozna Liga Europy UEFA sezon 2025/26 II runda kwalifikacyjna
Banik Ostrawa - Legia Warszawa
N/z Edward Iordanescu
Foto Mateusz Sobczak / PressFocus

2025.07.24 Ostrava
Football UEFA Europa League 2025/26 season second qualifying round
Banik Ostrava - Legia Warsaw
Edward Iordanescu
Credit: Mateusz Sobczak / PressFocus

Były trener Legii nie wróci do Polski. „Zdementował pogłoski”

Ekstraklasa

Kłopoty zdrowotne gwiazdy Barcelony. Nie zagra w najbliższym meczu

La Liga

Strawberry Arena SOLNA, SWEDEN - SEPTEMBER 25: Patrik Walemark of Sweden in the EUFA Nations League match between Sweden and Romania at Strawberry Arena on September 25, 2026 in Solna, Sweden. (Peter Sonander/SPP) (Photo by Peter Sonander/SPP/Sipa USA)
2026.09.25 Solna
pilka nozna Liga Narodow UEFA
Szwecja - Rumunia

Foto SPP/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Poznaliśmy kadrę Szwecji na listopadowe mecze Ligi Narodów. Dwie znane twarze

Liga Narodów

Włoskie media zachwycone występem Piotra Zielińskiego. Jeden z najlepszych na boisku

Liga Mistrzów

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski