Polska Ekstraklasa

07.05.2020 18:05

#RetroPN: Z pomocą prawa kompromis możliwy

Rozczarowanie, złość, bezsilność i poczucie krzywdy zamiast radości i dumy. Tak najkrócej można oddać stan ducha większości polskich kibiców, którzy zostali pozbawieni możliwości obejrzenia w telewizji publicznej wspaniałego zwycięstwa reprezentacji Polski nad Bułgarią. Dlaczego tak się stało? Dyskusji na temat obecności sportu w polskich mediach poświęcone było spotkanie, którego inicjatorem był szef Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki – Jacek Dębski. Zaproszenie ministra przyjęli m.in.: Andrzej Zarębski (Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji), Lew Rywin (szef Canal+), Andrzej Muras (prezes Wizji TV), Marian Kmita i Zygmunt Lenkiewicz (dyrektorzy redakcji sportowych TVP1 i TVP2), Andrzej Placzyński (UFA).

Ówczesny szef urzędu kultury fizycznej i sportu (fot. Włodzimierz Sierakowski / 400mm.pl)

Jeszcze do niedawna wydawało się wprost nieprawdopodobne, że telewizja publiczna może nie uczestniczyć w wydarzeniu takiej rangi, jak mecz reprezentacji Polski w eliminacjach mistrzostw Europy. Zmieniły się jednak czasy, urosła w siłę konkurencja. Przede wszystkim agresywnie zaczęły się rozwijać na polskim rynku stacje kodowane. Ważną częścią polityki Canal+ oraz Wizji TV było i jest prezentowanie najatrakcyjniejszych wydarzeń sportowych. Na zakup praw do ich przekazu nie skąpią pieniędzy. Telewizja publiczna została daleko w tyle za hojniejszymi i bardziej prężnymi konkurencyjnymi stacjami.

Jeszcze o lidze

Kibice piłkarscy już chyba zdążyli pogodzić się z faktem, że w TVP przynajmniej przez najbliższe pięć lat nie zobaczą meczów pierwszoligowych. Na ten okres prawa do transmisji zapewnił sobie Canal+. Jakoś nikt na Woronicza nie robił z tego tragedii. Andrzej Zarębski (KRRiTV) stwierdził, że relacje z meczów naszej ekstraklasy nie były dla TVP dobrym interesem. – Wskaźniki oglądalności wahały się w granicach 4-8 procent – uzasadniał Zarębski. Czy to rzeczywiście mało? Zważywszy na poziom tych transmisji (stosowano bardzo ubogie środki techniczne, rzadko decydowano się na relacje live, a jeśli już to tylko z drugiej połowy) i przede wszystkim porę nadawania (zazwyczaj w sobotę o godzinie 20, kiedy cała konkurencja kusiła premierami filmowymi), wydaje się, że był to wynik co najmniej dobry. Ale zostawmy te rozważania. Gra o ligę została przez TVP przegrana z kretesem. Teraz rzecz idzie o poważniejszą stawkę.

Problem nie tylko polski

Co z meczami reprezentacji? – Płacimy abonamenty i żądamy od TVP pokazywania meczów piłkarskiej drużyny narodowej – najogólniej brzmi stanowisko kibiców.

– Na razie nie ma w polskim prawie zapisów mówiących o zobowiązaniach TVP w tym zakresie wobec widzów – mówił Zarębski. – Uważam, że trzeba to nadrobić i sięgnąć do rozwiązań parlamentarnych. Wydanie rozporządzenia, które uwzględniałoby wykaz imprez nie podlegających wolnej sprzedaży, stało się dzisiaj koniecznością. Minister Jacek Dębski zauważył, że jest to problem nie tylko polski. Wcześniej w kilku krajach – Francji, Niemczech, Wielkiej Brytanii – prawa do relacji meczów reprezentacji były tematem obrad parlamentarnych. Tam uznano, że sport w wydaniu reprezentacyjnym jest dobrem kulturalnym całego społeczeństwa i powinien być pokazywany przez telewizje publiczne. 

Canal+ za ograniczeniami

Za pewnymi ograniczeniami dla telewizji kodowanych opowiedział się również Lew Rywin, szef Canal+: – Prawa do meczów reprezentacji niejako z urzędu powinny być zagwarantowane dla telewizji publicznej. Widzę jednak jeden problem. Jej monopol może być równoznaczny z tym, że bardzo drogie prawa, którymi dysponuje PZPN, TVP będzie mogła kupić praktycznie za bezcen. Trudno było uwierzyć w zapewnienia Zygmunta Lenkiewicza: – Nasz monopol nie będzie oznaczał strat dla PZPN. W ostatnim przetargu zwróciłem się do Zarządu PZPN z propozycją, aby przedstawił TVP najwyższą ofertę konkurencji. My zapłacimy więcej. W ostateczności nie wymagamy wyłączności do transmisji meczów reprezentacji, ale chcemy przynajmniej prawa pierwokupu. 

Wizja TV nie chce jednak oddawać bez walki praw do tak atrakcyjnego towaru, jak mecze reprezentacji. Mówi prezes tej stacji, Andrzej Muras: – Zamierzamy uruchomić kanał sportowy, poświęcony praktycznie wyłącznie polskiemu sportowi. Dlatego trudno mi sobie wyobrazić, abyśmy nie ubiegali się o najważniejsze i najciekawsze imprezy. Wiem, że trzeba znaleźć linię podziału. Jednak będzie o to trudno.

Z twierdzeniem, że o kompromis będzie trudno, zgodził się minister Jacek Dębski. Zwłaszcza on musi dbać o sport w wymiarze masowym i jego popularyzowanie w medium najbardziej dostępnym. Z drugiej strony, jako pragmatyk doskonale wie, że stacje kodowane są w stanie zapłacić nieporównywalnie większe niż TVP pieniądze i z tego względu są lepszym kontrahentem. I tak, Wizja TV na uzyskanie wyłączności do transmisji atrakcyjnych imprez w pierwszym roku działalności może przeznaczyć 20 milionów dolarów. Zdaniem Zygmunta Lenkiewicza, TVP dysponuje budżetem pięciokrotnie mniejszym. 

Najbliższa przyszłość

Najbliższy wyjazdowy mecz w eliminacjach Euro 2000 reprezentacja Polski rozegra 27 marca z Anglią. Bezpośrednią transmisję przewiduje Canal+. W tym zakresie raczej nic się już nie zmieni. – Moja oferta dla TVP do retransmisji meczu Anglia – Polska jest nadal aktualna – mówił Lew Rywin. – Gdy dojdziemy do porozumienia, TVP pokaże mecz tego samego dnia o godzinie 22. Natomiast jeśli nie wejdą w życie żadne prawne uregulowania, to ciężkie czasy zapowiadają się dla telewizji publicznej i skazanych na nią kibiców sportowych. – Ostatnią wielką imprezą piłkarską, do której dysponujemy prawami są mistrzostwa Europy w 2000 roku – przyznał Zygmunt Lenkiewicz. – Prawa do MŚ 2002 i ME 2004 wykupił Niemiec Leo Kirch i zamierza je sprzedać z dużym zyskiem prawdopodobnie stacjom kodowanym. Igrzyska olimpijskie do 2008 roku będzie można oglądać tylko w TVP. 

Na koniec jednak trochę optymizmu. – Mam nadzieję, że małymi kroczkami dojdziemy do porozumienia z TVP – stwierdził Lew Rywin. – Nic dodać, nic ująć – zakończył Andrzej Muras. 

Tomasz LIPIŃSKI

TEKST UKAZAŁ SIĘ W TYGODNIKU „PIŁKA NOŻNA” (NR 40/1998)

Możliwość komentowania została wyłączona.