31.12.2022 11:25

Przesympatyczny człowiek i prawdziwy dżentelmen

Zastanawiałem się, kiedy pierwszy raz usłyszałem o Pele…To był czerwiec 1970 roku, gdy szykowałem się jako pierwszoklasista do pierwszych w życiu prawdziwych wakacji.

W Meksyku odbywał się akurat mundial, ale w Polsce za sprawą beznadziejnej decyzji komunistycznego przywódcy Władysława Gomułki nie było transmisji telewizyjnych z tego turnieju. Uznał on, że skoro reprezentacja Polski odpadła w eliminacjach, to po co oglądać inne drużyny. Starszy kolega, który wiedział o nim coś więcej, przyniósł pewnego dnia na podwórko piłkę, na której długopisem był wyryty napis Pele i powiedział nam, że ten Brazylijczyk najlepiej teraz gra w piłkę na świecie. Bo Mexico ’70 było turniejem Pelego, o czym dowiadywałem się jeszcze przed wyjazdem na wakacje z gazet („Express Wieczorny” i „Przegląd Sportowy”) oraz z krótkich migawek na czarno-białym ekranie telewizora marki Szafir.

Trzydzieści lat później pisałem tekst o Pele do tygodnika „Piłka Nożna”, gdy został przez redakcję wybrany najlepszym piłkarzem XX wieku. Artykuł zatytułowałem „Spotkania z królem”, bo jego bohaterami byli polscy piłkarze, którzy grali przeciw Pelemu albo z nim w jednym zespole, bo tacy też byli. Edmund Zientara, który wystąpił przeciw niemu 25 maja 1960 roku w Chorzowie, kiedy przygotowująca się do igrzysk olimpijskich w Rzymie reprezentacja Polski przegrała 2:5 z odbywającym europejskie tournée Santosem. Tak mi opowiadał wówczas nieżyjący już dziś, Zientara: – Mnie przypadła rola pilnowania Króla Futbolu. Nie muszę dodawać jak trudne było to zadanie. Do dziś pamiętam jedno zdarzenie. Chciałem wyprzedzić Pelego, by przejąć piłkę znajdująca się na ziemi, ale on przerzucił ją nad sobą do tyłu, a gdy przeleciała też nad moją głową, odwrócił się i strzelił. Był nieprzewidywalny dla kryjącego go rywala, inni mogą trenować latami, a i tak nie dojdą do tego, co on miał w genach.

W 1966 roku reprezentacja Polski poleciała na serię meczów do Ameryki Południowej. Dwukrotnie spotkała się między innymi z Brazylijczykami. 8 czerwca na Maracanie w Rio de Janeiro selekcjoner Canarinhos wystawił skład najsilniejszy z Pele na środku ataku. Szykujący się do finałów MŚ w Anglii dwukrotni mistrzowie świata wygrali 2:1. Tak wspominał tamto wydarzenie legendarny polski obrońca, w tym spotkaniu kapitan biało-czerwonych Stanisław Oślizło: – Na murawę Brazylijczycy wybiegali pojedynczo, a ostatni uczynił to oczywiście Pele. Do dziś pamiętam jak spiker niemal śpiewając wydobył z gardła okrzyk: Eeedson Aaarantes doo Naascimento – Peeeleee. Przesympatyczny człowiek i prawdziwy dżentelmen – z uznaniem klepał nas po plecach po udanych zagraniach. Pele był niezbyt wysoki, lecz niesamowicie skoczny. Żeby odebrać mu piłkę należało go wyprzedzić, w pojedynkach koncentrować się na piłce i nie dać się zwieść balansowi ciała. W repertuarze miał mnóstwo niekonwencjonalnych zwodów.

Podczas mistrzostw świata, które w 1974 roku odbyły się w RFN Pele nazwał Jana Tomaszewskiego najlepszym bramkarzem świata, a kilka miesięcy później 27 kwietnia 1975 obaj wystąpili w jednej drużynie w Brukseli na benefisie belgijskiego piłkarza Paula Van Himsta. Tomek tak wspominał spotkanie z królem: – Znajdował się u schyłku kariery, lecz nadal imponował nienaganną sylwetką: ani grama tłuszczu, wspaniale zbudowany. Pomyślałem sobie wtedy, że tak powinien wyglądać wzorzec idealnego piłkarza.

Edson Arantes do Nascimeto kończył karierę w Cosmosie Nowy Jork, a w maju 1976 roku dla uczczenia 200. rocznicy niepodległości Stanów Zjednoczonych zorganizowano w tym kraju turniej piłkarski z udziałem reprezentacji Włoch, Anglii i Brazylii. Z powodu tego, że USA miało za slaby skład, to poproszono o wsparcie zawodników grających w tamtejszych klubach. Obok Pelego z Cosmosu również między innymi powołano grającego w Chicago Sting polskiego napastnika Janusza Kowalika, który tak zapamiętał tamte dwa tygodnie spędzone z Królem Futbolu: – Na boisku wszystko rozumiał instynktownie, znakomicie czytał grę, podawał co do milimetra. Świetnie grał też bez piłki. Natomiast po meczach nikomu nie dawał odczuć, że jest kimś ważniejszym. Sympatyczny, fantastyczny, a zarazem bardzo skromny człowiek.

W 1977 roku Pele zakończył karierę piłkarską, ale nie przestał grać i to nie tylko piłkę. W lipcu 1981 roku miał na świecie premierę amerykański film fabularny pt: „Ucieczka do zwycięstwa”, w którym zagrał piłkarza, a jego partnerami byli nie tylko słynni aktorzy Sylvester Stallone czy Michael Caine, ale także znakomity polski piłkarz Kazimierz Deyna.

Zresztą Pele jeszcze przez wiele utrzymywał się w znakomitej formie piłkarskiej. 31 października 1990 roku z okazji jego pięćdziesiątych urodzin zorganizowano w Mediolanie okolicznościowy mecz. Pele wyszedł w pierwszym składzie ówczesnej reprezentacji Brazylii obok piłkarzy młodszych od siebie o 20 czy 30 lat. Wśród nich byli między innymi Cafu, Bismarck czy Leonardo. W przeciwnej drużynie gwiazd zagrali Marco van Basten, Christo Stoiczkow, Carlo Ancelotti, Enzo Francescoli i wiele innych gwiazd będących u szczytu formy. Pele zszedł owacyjnie żegnany pod koniec połowy meczu.

Pod koniec marca 2014 Pele jako ambasador zbliżającego się mundialu w Brazylii jeszcze raz odwiedził Polskę. Na konferencji prasowej w Warszawie miałem go okazję zobaczyć na żywo. Otoczony swoimi asystentami i ochroniarzami chętnie odpowiadał na pytania. Konferencja odbyła się w sali na stadionie Legii, był to jego powrót na ulicę Łazienkowską, bo na starym obiekcie warszawskiego klubu był na trybunach wraz z kolegami z Santosu 22 maja 1960 roku podczas meczu ligowego Legia – Wisła Kraków.

Zbigniew Mroziński

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 24/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie Świat

20.06.2026 14:30

Z Lechii Gdańsk do Sigmy Ołomuniec. Nowy rozdział w karierze Radosława Belli

Radosław Bella związał się z Sigmą Ołomuniec. Po raz pierwszy w karierze będzie pracował za granicą.

2025.06.17 Gdansk Pilka nozna PKO BP Ekstraklasa sezon 2025/2026 Trening Lechii Gdansk N/z Radoslaw Bella Foto Piotr Matusewicz / PressFocus

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

20.06.2026 14:04

Casemiro porozumiał się z nowym klubem. “Here we go!”

Casemiro osiągnął porozumienie w sprawie współpracy z nowym klubem. Nie będzie dłużej występował w Europie.

Casemiro of Brazil during the FIFA World Cup 2026 Group C match between Brazil and Morocco at New York New Jersey Stadium on June 13th,2026 (Photo by Riquelve Nata/Sports Press Photo) (Photo by Riquelve Nata/Sports Press Photo/Sipa USA)
2026.06.13 New Jersey
pilka nozna mistrzostwa swiata
Brazylia - Maroko
Foto SPP/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

20.06.2026 11:26

Oficjalnie! Ronaldinho wraca do futbolu, wybrał swój nowy klub

To nie pomyłka! Legenda brazylijskiego futbolu, Ronaldinho, znów będzie występować w klubowych rozgrywkach piłkarskich.

Football - 2012 / 2013 England v Brazil
International Friendly
Ronaldinho - Brazil 100th cap
PILKA NOZNA SPOTKANIE TOWARZYSKIE
ANGLIA - BRAZYLIA
FOTO COLORSPORT / PRESSFOCUS

POLAND ONLY!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

19.06.2026 09:00

Media: Klaruje się przyszłość Lewandowskiego. Wtedy ma podpisać kontrakt

Robert Lewandowski niedawno wybrał się do Chicago, aby porozmawiać o ewentualnym transferze do tamtejszego klubu. Jak informuje „Kanał Sportowy”, wiele wskazuje na to, że Amerykanom udało się dopiąć swego.

Robert LEWANDOWSKI of Barcelona celebrates his goal during the Spanish championship LaLiga football match between FC Barcelona and Villarreal CF on 28 February 2026 at Camp Nou stadium in Barcelona, Spain (Photo by /Sipa USA)
2026.02.28 Barcelona
pilka nozna liga hiszpanska
FC Barcelona - Villarreal CF

Foto IPA/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

16.06.2026 16:36

Lewandowski blisko nowego klubu. „Podpisze 2-3 letni kontrakt”

Wygląda na to, że Robert Lewandowski lada moment zakotwiczy w Chicago Fire. Polak wrócił do Europy i podejmie decyzję co dalej z jego karierą.

2026.06.03, Warszawa, mecz towarzyski Polska - Nigeria, Polska - Nigeria,
N/z Robert Lewandowski (POL)
Foto Tomasz Jastrzebowski / Foto Olimpik / PressFocus

***

2026.06.03, Warsaw, friendly match Poland vs Nigeria, Polska - Nigeria
Robert Lewandowski (POL)
Credit: Tomasz Jastrzebowski / Foto Olimpik / PressFocus

Czytaj więcej

Najnowsze

5th April 2026 London Stadium, London, England FA Cup Football, West Ham United versus Leeds United Mateus Fernandes of West Ham United on the ball KatiexChan
2026.04.05 Londyn
pilka nozna puchar anglii
West Ham United - Leeds United

Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Media: Portugalski pomocnik na celowniku Tottenhamu

Na celowniku Kogutów znalazł się Mateus Fernandes z West Hamu – donosi „The Athletic”.

Premier League

FIFA Fussball Weltmeisterschaft 2026, Gruppe E, Spiel 1, Deutschland vs. Curacao, 14.06.2026 im NRG Stadium in Houston, Texas Tor zum 6:1 durch Deniz Undav hier mit Toni R¸diger Aleksandar Pavlovic und Nico Schlotterbeck *** FIFA World Cup 2026, Group E, Match 1, Germany vs Curacao, 14 06 2026 at NRG Stadium in Houston, Texas Goal for 6 1 by Deniz Undav here with Toni R¸diger Aleksandar Pavlovic and Nico Schlotterbeck Copyright: xBahhoxKarax
2026.06.14 Houston
pilka nozna mistrzostwa swiata
Niemcy - Curacao
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Undav bohaterem! Niemcy wygrali i awansowali do fazy pucharowej

Mistrzostwa Świata 2026

FIFA Fussball Weltmeisterschaft 2026, Gruppe E, Spiel 2, Deutschland vs Elfenbeinkuste, 20.06.2026 im Toronto Stadium, Toronto Tor zum 0:1 durch Frank Kessie Manuel Neuer Deutschland *** 2026 FIFA World Cup, Group E, Match 2, Germany vs. Ivory Coast, June 20, 2026, at Toronto Stadium, Toronto. Goal Copyright: xBahhoxKarax
2026.06.20 Toronto
pilka nozna mistrzostwa swiata
Niemcy - Wybrzeze Kosci Sloniowej
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Neuer zapisał się w historii. Wyprzedził Llorisa

Mistrzostwa Świata 2026

Gwiazda odchodzi ze Stali! Zdecydował się wrócić do swojego kraju

1 Liga

2026.04.20 Gdansk Pilka nozna PKO BP Ekstraklasa sezon 2025/2026 Lechia Gdansk - Piast Gliwice N/z Camilo Mena Foto Piotr Matusewicz / PressFocus

2026.04.20 Gdansk
Football Polish PKO BP Ekstraklasa season 2025/2026
Lechia Gdansk - Piast Gliwice
Camilo Mena
Credit: Piotr Matusewicz / PressFocus

Media: Gwiazda Lechii trafi do Turcji? Czołowy klub zainteresowany

1 Liga

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski