10.02.2020 16:15

Pozycja na boisku a zajęcie po karierze

Najtrudniejsza decyzja w życiu piłkarza zazwyczaj nie dotyczy stricte sportu. Znalezienie zajęcia po zakończeniu kariery sportowej jest bardziej wymagające niż jakiekolwiek zadanie na boisku.

Kariery Piotra Stokowca i Michała Probierza potwierdzają, że trenerami najczęściej zostają byli pomocnicy (FOT. JAKUB GRUCA/400mm.pl)

KONRAD WITKOWSKI

Teoretycznie sprawa wydaje się dość prosta: piłkarze występujący bliżej własnej bramki powinni przejawiać smykałkę do zawodu trenera, z kolei przedstawiciele formacji ofensywnych, z założenia osoby bardziej przebojowe i błyskotliwe, nadawać się do roli ekspertów telewizyjnych. Czy tego typu domniemania znajdują potwierdzenie w praktyce?

CHLEB Z NIEJEDNEGO PIECA

Wzięliśmy pod uwagę 60 polskich piłkarzy grających przynajmniej na poziomie Ekstraklasy. Przede wszystkim takich, którzy po murawie biegali w latach 90. i na początku XXI wieku, a więc dziś będących u szczytu kariery po karierze. W oczy rzuca się przede wszystkim interdyscyplinarność tego towarzystwa: niewielu jest zawodników, którzy po zawieszeniu butów na kołku poświęcili się jednej profesji (tę zawodową wierność można przypisać głównie trenerom). Na przykład Grzegorz Mielcarski zanim został ekspertem telewizyjnym, próbował sił na stanowisku dyrektora sportowego Wisły Kraków. Marek Citko ostatnimi czasy opowiada o piłce na antenach TVP, ale w przeszłości był politykiem (zasiadał w Sejmiku Województwa Podlaskiego), zdarzyło mu się także przez chwilę kierować pionem sportowym we wspomnianej Wiśle. Różne pomysły na siebie miał Krzysztof Przytuła – obecny dyrektor sportowy ŁKS zdobywał doświadczenie również w roli trenera oraz komentatora. Wyjątkowo wszechstronny jest Tomasz Frankowski, który wspólnie z Mirosławem Szymkowiakiem i Markiem Koniecznym założył w Krakowie Akademię Piłkarską 21, trenował napastników w reprezentacji prowadzonej przez Franciszka Smudę, zaś od pewnego czasu realizuje się jako polityk. W maju ubiegłego roku czterokrotny król strzelców Ekstraklasy uzyskał mandat posła do Parlamentu Europejskiego. Najświeższy przykład wielostronności działania po karierze stanowi Wojciech Kowalewski, który szkolił bramkarzy, pojawiał się w studiach telewizyjnych, a kilka miesięcy temu niespodziewanie został prezesem Stomilu Olsztyn.

Generalnie rzecz biorąc, najistotniejsze są indywidualne predyspozycje człowieka. Istnieją jednak pewne korelacje między rolą pełnioną na boisku a fachem wykonywanym po zakończeniu kariery. W naszych realiach bezsprzecznie najczęściej trenerami zostają pomocnicy. Jerzy Brzęczek, Ryszard Tarasiewicz, Piotr Stokowiec, Jan Urban, Michał Probierz, Radosław Sobolewski, Marcin Brosz, Aleksandar Vuković (co prawda to Serb, ale przez większość kariery piłkarskiej i całą dotychczasową trenerską związany z Polską), Dariusz Gęsior, Piotr Nowak czy Kazimierz Moskal – przykłady można mnożyć. W tej zależności nie ma przypadku: w końcu pozycja na murawie w największym stopniu właśnie od pomocników wymaga umiejętności szybkiego myślenia, analizowania oraz antycypowania wydarzeń. Tego typu cechy, wsparte nabywaną na kursach wiedzą teoretyczną, stanowią później podstawę pracy szkoleniowej. Nie jest też zaskoczeniem, że drudzy w kolejce do trenerskich posad są obrońcy (choćby Waldemar Fornalik, Dariusz Żuraw, Maciej Stolarczyk czy Dariusz Kubicki), którzy nie muszą być aż tak kreatywni, jak ich koledzy z drugiej linii, ale na boisku mają okazję widzieć jeszcze więcej. Najrzadziej szkoleniowcami zostają bramkarze i napastnicy. Pierwsi, jeśli już trenują, to raczej wyłącznie swoich następców, a nie całe drużyny. Drudzy, na murawie bazujący głównie na intuicji oraz szybkości, zdecydowanie lepiej odnajdują się w roli ekspertów telewizyjnych (Artur Wichniarek, Marcin Żewłakow, Maciej Żurawski, Andrzej Juskowiak czy Dariusz Dziekanowski), a także polityków, co potwierdzają przykłady Citki, Frankowskiego i Romana Koseckiego.

Byli pomocnicy przeważają nie tylko wśród trenerów, ale też w grupie dyrektorów sportowych (Dariusz Sztylka, Antoni Łukasiewicz, Przytuła). Choć tu dominacja nie jest aż tak wyraźna, bowiem niemal równie liczną reprezentację w dyrektorskich gabinetach mają defensorzy (Marek Jóźwiak, Michał Żewłakow, Tomasz Rząsa, swego czasu Arkadiusz Głowacki). Byłych bramkarzy oraz napastników brakuje także w gronie ludzi odpowiedzialnych za transfery. Być może w jakimś stopniu wynika to z faktu, że przedstawiciele tych pozycji to z reguły indywidualiści, podczas gdy codzienna praca w klubie wymaga umiejętności gry zespołowej.

Eksperci telewizyjni to grupa najliczniejsza (obok trenerów) i jednocześnie najbardziej zróżnicowana. Przeważają w niej napastnicy, lecz także obrońcy mają sporo do powiedzenia. Defensywę na szklanym ekranie reprezentują między innymi Marcin Baszczyński, Tomasz Hajto, Paweł Golański, Tomasz Łapiński, Dariusz Wdowczyk, Kazimierz Węgrzyn czy Piotr Czachowski. Stacji telewizyjnych, transmisji meczów oraz programów publicystycznych przybywa, zatem grono medialnych autorytetów złożonych z byłych zawodników będzie się systematycznie powiększać.

LEPIEJ NA SWOIM

Niewielu piłkarzy grających na względnie wysokim poziomie po karierze decyduje się na pracę w akademiach dużych polskich klubów (jednym z nielicznych jest Dariusz Dudka, zajmujący się w Lechu Poznań planowaniem karier młodych zawodników). Znacznie popularniejszym pomysłem jest zakładanie własnych szkółek, na co zdecydowali się choćby Piotr Reiss, Andrzej Niedzielan z Arkadiuszem Radomskim czy Przemysław Kaźmierczak (wspólnie z Golańskim oraz Krzysztofem Nykielem). Sławomir Peszko z otwarciem akademii pod swoim patronatem nawet nie czekał do końca kariery.

Gdyby kierować się wyłącznie pozycją na boisku i przytoczonymi powyżej przykładami, należałoby przypuszczać, że za kilka lat Grzegorz Krychowiak zostanie trenerem, Piotr Zieliński dyrektorem sportowym, Kamil Glik oraz Arkadiusz Milik ekspertami telewizyjnymi, zaś Łukasz Fabiański i Wojciech Szczęsny poświęcą czas na szkolenie bramkarzy. To jednak tylko domysły, które mogą okazać się mrzonkami. Za to w przypadku kilku obecnych reprezentantów Polski wizja przyszłości jest znacznie klarowniejsza. O trenerskich predyspozycjach Łukasza Piszczka mówi się od dawna, a sam zawodnik Borussii Dortmund z czasem chyba coraz bardziej przekonuje się do tego pomysłu. Kamil Grosicki od kilku lat jest współwłaścicielem szkółki piłkarskiej w Szczecinie. Robert Lewandowski wspominał o stworzeniu w Warszawie swojej akademii – jeśli ten zamiar zrealizuje, już samą magią nazwiska prawdopodobnie zmiażdży konkurencję, nie tylko na stołecznym rynku.

ARTYKUŁ UKAZAŁ SIĘ RÓWNIEŻ W TYGODNIKU „PIŁKA NOŻNA”

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 42/2026

Zobacz numer

Polska Ekstraklasa

24.10.2026 22:55

SKRÓT MECZU: Wisła Kraków 2:1 Raków Częstochowa

Wisła Kraków pokonała Raków Częstochowa w spotkaniu rozgrywanym w ramach 12. kolejki PKO Bank Polski Ekstraklasy. Zobacz skrót najciekawszych wydarzeń tego starcia!

Czytaj więcej

Polska Ekstraklasa

24.10.2026 22:55

Oto aktualna tabela po sobotnich meczach Ekstraklasy

Piast Gliwice ograł Cracovię, Korona Kielce GKS Katowice, Pogoń Szczecin wygrała z Radomiakiem Radom po szalonym meczu, a Wisła Kraków wyrwała zwycięstwo w ostatniej akcji meczu z Rakowem Częstochowa. Sprawdź, jak wygląda aktualna tabela rozgrywek!

2026.05.15 Lodz Pilka Nozna PKO Ekstraklasa Sezon 2025/2026 Korona Kielce - Widzew Lodz N/z Baner Foto Dawid Figura/PressFocus 2026.05.15 Lodz Football Polish Ekstraklasa Season 2025/2026 Korona Kielce - Widzew Lodz Baner Credit: Dawid Figura/PressFocus

Czytaj więcej

Polska Ekstraklasa

24.10.2026 22:32

Historia wprost z filmowego scenariusza! Tak Duda dał zwycięstwo Wiśle [WIDEO]

Biała Gwiazda pokonała Raków Częstochowa 2:1, a bramkę na wagę 3 punktów dla gospodarzy zdobył Kacper Duda po ponad 100 minutach rywalizacji. Obejrzyj nagranie z tego trafienia!

2026.10.24 Krakow
Pilka nozna , PKO BP Ekstraklasa sezon 2026/27
Wisla Krakow - Rakow Czestochowa
N/z Pilkarze Wisly, Kacper Duda, radosc po bramce na 2-1, gol, bramka
Foto Krzysztof Porebski / PressFocus

2026.10.24 Krakow
Football Polish top league , 2026/2027 season
Wisla Krakow - Rakow Czestochowa
Pilkarze Wisly, Kacper Duda, radosc po bramce na 2-1, gol, bramka
Credit: Krzysztof Porebski / PressFocus

Czytaj więcej

Polska Ekstraklasa

24.10.2026 22:27

Carver wściekły na dyrektora Pogoni. „Dolał benzyny do ognia”

W końcówce spotkania Pogoni Szczecin z Radomiakiem doszło do masowej konfrontacji pomiędzy zawodnikami i członkami sztabów szkoleniowych obu ekip. John Carver na konferencji prasowej odniósł się do zachowania dyrektora generalnego Portowców, Tana Keslera.

2026.10.19 Plock Pilka nozna PKO BP Ekstraklasa sezon 2026/2027 Wisla Plock - Radomiak Radom N/z John Carver Foto Piotr Matusewicz / PressFocus

2026.10.19 Plock
Football Polish PKO BP Ekstraklasa season 2026/2027
Wisla Plock - Radomiak Radom
John Carver
Credit: Piotr Matusewicz / PressFocus

Czytaj więcej

Polska Ekstraklasa

24.10.2026 22:20

Oni znowu to zrobili! Wisła rzutem na taśmę pokonuje Raków przy Reymonta [WIDEO]

Wisła Kraków po raz kolejny udowodniła, że na własnym stadionie czuje się jak ryba w wodzie. Biała Gwiazda znów zdołała odwrócić losy spotkania w ostatniej chwili spotkania.

2026.09.18 Krakow
Pilka nozna , PKO BP Ekstraklasa sezon 2026/27
Wisla Krakow - Slask Wroclaw
N/z Pilkarze Wisly, radosc po meczu, Alan Uryga, Angel Rodado
Foto Krzysztof Porebski / PressFocus

2026.09.18 Krakow
Football Polish top league , 2026/2027 season
Wisla Krakow - Slask Wroclaw
Pilkarze Wisly, radosc po meczu, Alan Uryga, Angel Rodado
Credit: Krzysztof Porebski / PressFocus

Czytaj więcej

Najnowsze

SKRÓT MECZU: Wisła Kraków 2:1 Raków Częstochowa

Wisła Kraków pokonała Raków Częstochowa w spotkaniu rozgrywanym w ramach 12. kolejki PKO Bank Polski Ekstraklasy. Zobacz skrót najciekawszych wydarzeń tego starcia!

Ekstraklasa

Oto aktualna tabela po sobotnich meczach Ekstraklasy

Ekstraklasa

Historia wprost z filmowego scenariusza! Tak Duda dał zwycięstwo Wiśle [WIDEO]

Ekstraklasa

Carver wściekły na dyrektora Pogoni. „Dolał benzyny do ognia”

Ekstraklasa

Oni znowu to zrobili! Wisła rzutem na taśmę pokonuje Raków przy Reymonta [WIDEO]

Ekstraklasa

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski