Polska Ekstraklasa

03.10.2015 08:10

Kolejny problem polskiej piłki: Brak arbitrów

W naszym kraju powstaje coraz więcej klubów piłkarskich, szkółek i akademii. Środowisko piłkarskie rośnie w siłę, jednak jest jeden fach, który powoli wymiera – arbiter.

W rozgrywkach organizowanych przez Mazowiecki Związek Piłki Nożnej brakuje weekendowo kilkudziesięciu sędziów, czasami nawet około stu. Często w meczach żaków, orlików czy młodzików trenerzy zainteresowanych drużyn chwytają za gwizdek i sami są rozjemcami spotkań.

– Mamy spore kłopoty przez to, że bardzo rozrosły się rozgrywki, w których gra po siedmiu i dziewięciu zawodników – mówi przewodniczący warszawskiego Wydziału Sędziowskiego Jarosław Chmiel. – To są mecze, na które tygodniowo potrzebujemy około 150 sędziów. Na chwilę obecną mamy w całej kadrze 249 arbitrów z licencją, z czego podczas weekendu możemy skorzystać średnio ze 180. Pamiętajmy, że sędziowanie w niższych ligach to nic więcej jak tylko hobby i okazja do zarobienia kilku dodatkowych złotych. Na ostatni weekend brakowało około 30 sędziów, ale trzeba zwrócić uwagę na to, że niektórzy sędziują po pięć-sześć spotkań podczas weekendu – opisuje.

NIE MA SĘDZIEGO – CO WTEDY?

Większość klubów, które uczestniczą w rozgrywkach dziecięcych w Polsce ma ten sam problem, kiedy dochodzi do meczu ligowego – związek nie przydzielił na spotkanie arbitra. Jak są rozwiązywane takie sytuacje? – Mecz musi się odbyć, bo taki jest zapis w regulaminie. Zazwyczaj trenerzy obu zespołów dzielą się obowiązkami i to oni decydują o przebiegu spotkania. Czasami kluby są już na to przygotowane i proponują jakąś osobę z klubu (zawodnika seniorskiej drużyny, rodzica), która nie ma uprawnień, ale pozwala opiekunom zająć się spokojnie swoimi grupami – odpowiada nasz rozmówca. – Taki lotny sędzia ma okazję przekonać się, jak ciężki to jest zawód. Ostatnio miałem telefon od jednego z trenerów, który prosił o przysyłanie arbitra na każdy mecz, bo został tak potraktowany przez kibiców i rodziców, że ma już tego serdecznie dosyć.

Po spotkaniach w ligach młodzieżowych i dziecięcych nie brakuje telefonów oraz pism do wydziałów sędziowskich, że sędzia nie potrafi wykonywać odpowiednio pracy. – Cały czas pracujemy nad podniesieniem poziomu umiejętności naszych arbitrów. W zimę organizujemy szkolenia, w trakcie rozgrywek obserwujemy sędziów na meczach mistrzowskich i wskazujemy mocne strony oraz obszary do poprawy. Mamy też takich, co przychodzą i kończą kursy, a potem nie trafiają na boisko, bo czują, że sędziowanie to nie jest zajęcie dla nich. Brakuje nam po prostu ludzi – komentuje. – Niestety, wielu trenerom i rodzicom najbardziej w tych meczach (dziecięcych – przyp. red.) chodzi o wynik, a przecież nie to jest najważniejsze. Mieliśmy w ostatnim roku kilka przypadków, że młodzi sędziowie odłożyli gwizdek po kilku czy kilkunastu meczach, bo nie potrafili sobie poradzić z ubliżaniem i upokarzaniem przez tzw. KOR – Komitet Oszalałych Rodziców.

Wojewódzkie związki reagują na braki wyszkolonych osób do prowadzenia spotkań. Na przykład MZPN zorganizował w 2013 roku darmowy kurs dla klubów z Mazowsza, które mogły przysłać na szkolenie jedną osobę. Jedynym warunkiem było ukończenie 16. roku życia. – Łącznie zgłosiło nam się 25 osób z całego Mazowsza, a do dzisiaj sędziuje jeden… Szkoda słów. Przecież kluby mogłyby na tym zaoszczędzić spore fundusze, ponieważ nie trzeba by było zwracać za dojazdy, no ale cóż… – żali się przewodniczący. – Każda drużyna przystępująca do rozgrywek dziecięcych powinna mieć przygotowaną osobę do prowadzenia spotkań. To powinien być jeden z warunków dopuszczenia do gry – mówi. Jako ciekawostkę dodamy, że związki również obniżyły ceny kursów sędziowskich i to powoli zaczyna przynosić efekty. – Na najbliższy kurs sędziowski mamy już 12 zgłoszonych, a do jego rozpoczęcia jeszcze kilka miesięcy. Myślę, że przekroczymy setkę. To byłby bardzo dobry i pożądany wynik – cieszy się.

PIENIĄDZE NIE TAKIE ZŁE

Polski Związek Piłki Nożnej pod koniec 2014 roku zdecydował się na podniesienie pensji arbitrom wszystkich szczebli rozgrywkowych. I tak sędzia główny III ligi zarobi 335 zł za mecz, IV ligi – 180 zł, ligi okręgowej – 135 zł, klasy „A” – 100 zł, klasy „B” i „C” – 85 zł, a rozgrywek młodzieżowych od 110 zł za najwyższą ligę wojewódzką U-19 do 40 zł za mecz najmłodszych orlików i żaków (wszystkie kwoty podane jako wartość brutto). Oczywiście do każdej z nich trzeba doliczyć jeszcze zwrot kosztów dojazdu. – Nawet ci co sędziują tylko najniższe ligi mogą wyciągnąć niezłą dniówkę, jeśli poprowadzą trzy mecze. Wiadomo, że lepiej poruszać się po boisku niż ciężko pracować fizycznie, a pieniądze prawie te same. Tylko, że tu dochodzi jeszcze fitness – mówi z uśmiechem Chmiel. – Mamy naprawdę zróżnicowanych arbitrów. Od studentów, którzy w jeden weekend potrafią objechać 5-6 spotkań, do takich, co pojadą tylko posędziować dla przyjemności 1-2 mecze.

Dlaczego zatem młodzi ludzie nie decydują się na ten sposób zarabiania pieniędzy? – Do zawodu sędziego trzeba mieć predyspozycje charakterologiczne i mentalne. Nie raz i nie dwa jest tak, że młody zdolny chłopak kończy kurs i przestaje sędziować, bo dostanie parę „grubszych i chudszych” i go nie ma. Jeszcze dzień wcześniej idealnie znał wszystkie przepisy, a przyszło do meczu i się po prostu pogubił – odpowiada nasz rozmówca.

W środowisku piłkarskim często słychać opinie, że dla przeciętnego Kowalskiego droga do wielkiej piłki jest zamknięta, bo nie ma znajomości i nigdzie nie zaistnieje. – Sędziowanie to jedna z wielu furtek do wielkiego futbolu, także dla tych, co nie poradzili sobie jako piłkarze. Szkoda, że wielu chłopaków o tym zapomina… – komentuje przewodniczący. – MZPN współpracuje z jedną z warszawskich szkół, gdzie uczniowie przeszli kurs sędziowski. Tylko jeden z nich jest dzisiaj sędzią… Jeśli nasz target nie bierze się za gwizdek, coś jest nie tak. Dla mnie to jest niezrozumiałe – kończy.

Problem z niedoborem sędziów rośnie i z każdym kolejnym rokiem, kiedy dochodzą nowe drużyny, brakuje coraz więcej arbitrów. Czy zatem niedługo może zabraknąć następców dla Szymona Marciniaka, Pawła Raczkowskiego i wielu innych?

Władze związków zapraszają na kursy wszystkie osoby, które są chętne sprawdzić się w roli sędziego. Mowa tu nie tylko o mężczyznach, którzy ukończyli 16 lat, ale także o kobietach, bo i rozgrywki pań z każdym rokiem się rozrastają i spotkań jest coraz więcej.

Paweł GOŁASZEWSKI

Możliwość komentowania została wyłączona.