23.10.2020 14:17

Hiszpańskie smaki

Rzadko zdarza się, by Czytelnicy-miłośnicy futbolu otrzymali traktującą o ich pasji książkę stricte naukową. Przed tygodniem trochę się tu ponatrząsałem z ludzi spoza środowiska piszących i rozprawiających o piłce, jednak teraz muszę poczynić istotne zastrzeżenie: nie miałem na myśli profesjonalnych naukowców. Napisana zgodnie z zasadami uniwersyteckiej sztuki pozycja o futbolu to rzecz tak wyjątkowa, że z definicji warta uwagi.

Książka Filipa Kubiaczyka „Historia, nacjonalizm i tożsamość. Rzecz o piłce nożnej w Hiszpanii.” to dla fanów hiszpańskiego futbolu, takich jak ja – ale nie tylko dla nich – lektura obowiązkowa. Autor, profesor UAM w Poznaniu, znany wcześniej z pozycji dotyczących historii Hiszpanii oraz jej imperium, tym razem pochylił się nad fenomenem tamtejszej kopanej, gdyż, jego zdaniem, odzwierciedla ona wszystkie problemy polityczne, z jakimi zmaga się ten kraj. Wywód obejmuje reprezentację Hiszpanii, kluby: FC Barcelona, Real Madryt, Espanyol Barcelona i Athletic Bilbao, stadionowy rasizm oraz Puchar Króla, nazwany już w podtytule rozdziału „piłkarską detronizacją Burbonów”. Takich śmiałych a błyskotliwych stwierdzeń, werbalizujących i puentujących to wszystko, co każdy pasjonat hiszpańskiej piłki niby wie, ale nie zawsze potrafi nazwać, jest w tej książce mnóstwo. To jej pierwszy walor: porządkuje materiał, definiuje pojęcia. Po lekturze książki Kubiaczyka każda dyskusja o hiszpańskiej piłce będzie brzmiała inaczej, lepiej.

Dzieło Kubiaczyka to także skarbnica faktów i ciekawostek. Nie każdy wie na przykład, że Athletic Bilbao u zarania swych dziejów zatrudniał bez skrępowania obcokrajowców, w tym przypadku Anglików, a przestał dopiero, gdy stali się oni zbyt drodzy, by dopiero potem zrobić ideologię ze stawiania wyłącznie na Basków. Za to dziś w barach w Bilbao wiszą tabliczki z napisem: „Bóg stworzył tylko jeden perfekcyjny zespół, a pozostałe wypełnił obcokrajowcami”. Strony poświęcone futbolowi w Kraju Basków są zresztą, mam wrażenie, najlepsze z całej książki.

Nie będą tu jej streszczał, wyjmował kolejnych smaczków, niech każdy, dla kogo futbol nie zaczyna się w pierwszej i nie kończy w ostatniej minucie meczu zaszyje się z książką Kubiaczyka w jakimś cichym miejscu i spokojnie ją sobie przeczyta, absolutnie nie pomijając czasami znakomitych przypisów.

Pozwolę sobie tylko wyjaśnić i Czytelnikom, i Autorowi, pewien fenomen. Taki mianowicie, że, wprawdzie w różnych proporcjach, ale i wśród fanów Barcy, i wśród kibiców Espanyolu znajdują się zwolennicy niepodległości Katalonii oraz jej pozostania w Hiszpanii, że między fanami Athleiku można znaleźć ludzi o różnych politycznych poglądach, itp. Otóż, jak zresztą Kubiaczyk zauważa, kibicem danego klubu zostaje się w dzieciństwie, a potem na ogół już się tego nie zmienia. Zaś ośmiolatek nie ma przecież jeszcze pojęcia, czy w przyszłości opowie się za secesją Katalonii, czy za jej związkiem z krajem. A potem budzi się pewnego dnia jako fan Espanyolu – independentysta i nie może z tym już niczego zrobić: nie zmieni ani zapatrywań, ani klubu. Niech będzie mi wolno postawić pewną tezę: futbol sam w sobie, choć związany z polityką, jest dla większości Hiszpanów ważniejszy od niej, co zresztą sam wielokrotnie stwierdziłem, oglądając ich zachowania oraz z nimi rozmawiając. Na stronie 363 mojej książki „Sevilla. Dzieci Monchiego. Opowieść o 20 finałach.”, która właśnie się ukazała nakładem wydawnictwa SQN, piszę: „w Hiszpanii kibice piłkarscy raczej uspokajają, niż eskalują konflikty, futbol jednoczy obywateli tego kraju jak może nic innego”. Muszę kiedyś tę rzecz z F. Kubiaczykiem przedyskutować.

LESZEK ORŁOWSKI

TEKST UKAZAŁ SIĘ W TYGODNIKU „PIŁKA NOŻNA” (nr 41/2020)

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 17/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie La Liga

30.04.2026 21:16

Jurgen Klopp przejmie Real Madryt? Decyzja zapadła!

Jurgen Klopp już od dłuższego czasu jest łączony z pracą w roli trenera Realu Madryt. W tej sprawie pojawiły się przełomowe wieści.

Juergen Klopp Manager of Liverpool during his speech to the fans after the Premier League match Liverpool vs Wolverhampton Wanderers at Anfield, Liverpool, United Kingdom, 19th May 2024

(Photo by Craig Thomas/News Images) in , on 5/19/2024. (Photo by Craig Thomas/News Images/Sipa USA)
2024.05.19 Liverpool
Pilka nozna , liga angielska
FC Liverpool - Wolverhampton Wanderers
Foto Craig Thomas/News Images/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie La Liga

30.04.2026 18:58

Real Madryt pozyskał gracza Atletico Madryt! Transfer dopięty

Real Madryt i Atletico Madryt to już od lat dwa największe kluby w stolicy Hiszpanii. Teraz przeprowadziły ciekawy transfer między sobą.

Real Madrid CF's Kylian Mbappe and Vinicius Junior celebrate goal during Champions League 2025/2026 Round 7 match. January 20,2026. (ALTERPHOTOS/Tomas Garrido)
2026.01.20 Madryt
pilka nozna liga mistrzow
Real Madryt - AS Monaco

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie La Liga

30.04.2026 12:25

„To jest para, która najbardziej interesuje Real Madryt”. Przełomowe informacje ws. przyszłości na ławce trenerskiej Realu Madryt

Na pięć kolejek przed końcem sezonu La Ligi karuzela z nazwiskami potencjalnych nowych trenerów Realu Madryt kręci się w najlepsze. Najnowsze informacje w tej sprawie przekazał Joaquin Maroto, dziennikarz, który ma bezpośrednie dojście do Florentino Pereza.

Corazon Classic soccer match Real Madrid legends vs Borussia Dortmund legends at Santiago Bernabeu stadium in Madrid, Spain 07 June 2025 Toni Kroos and Raul Gonzalez 900/Cordon Press PUBLICATIONxNOTxINxFRAxESP 900/CordonxPress LOF - Corazon Classic soccer match Real Madrid legends vs Boruss
2025.06.07 Madryt
pilka nozna , mecz towarzyski , mecz legend
Legendy: Real Madryt - Borussia Dortmund
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie La Liga

29.04.2026 20:24

Barcelona poszukuje następcy Lewandowskiego. Oto jeden z kandydatów

Niejasna przyszłość kapitana reprezentacji Polski w stolicy Katalonii sprawia, że działacze FC Barcelony aktywnie poszukują dziewiątek, które mogłby dołączyć do zespołu Hansiego Flicka tego lata.

London, England, 12th April 2026. Joao Pedro of Chelsea and Abdukodir Khusanov of Manchester City challenge for the ball during the Chelsea vs Manchester City Premier League match at Stamford Bridge, London. Picture credit should read: Paul Terry / Sportimage EDITORIAL USE ONLY. No use with unauthorised audio, video, data, fixture lists, club/league logos or live services. Online in-match use limited to 120 images, no video emulation. No use in betting, games or single club/league/player publications. SPI_025_PT_Chelsea_Man_City SPI-4683-0025
2026.04.12 Londyn
pilka nozna , liga angielska
Chelsea Londyn - Manchester City
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie La Liga

28.04.2026 16:50

Wielki powrót do Realu Madryt coraz bliżej! To może być hit tego lata!

Królewscy poszukują nowego szkoleniowca. Florentino ma sięgnąć po swojego starego znajomego i według mediów, Jose Mourinho jest coraz bliżej przyjścia na Santiago Bernabeu.

Kylian Mbappe Awarded With Golden Boot 2024-2025 Florentino Perez, President of Real Madrid, speaks during the ceremony of Golden Boot 2024-2025 award to Kylian Mbappe at Estadio Santiago Bernabeu on October 31, 2025 in Madrid, Spain. Madrid Estadio Santiago Bernabeu Madrid Spain Copyright: xAlbertoxGardinx AGardin_20251031_Mbappe_Golden_0700
2025.10.31 Madryt
pilka nozna , Zloty But , nagroda, ceremonia, wreczenie
Kylian Mbappe otrzymal nagrode Zlotego Buta
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Najnowsze

Matty Cash of Aston Villa applauds the fans after the final whistle during the Premier League match Nottingham Forest vs Aston Villa at City Ground, Nottingham, United Kingdom on 12 April 2026

(Photo by Maynard Manyowa/News Images) in Nottingham, United Kingdom on 4/12/2026. (Photo by Maynard Manyowa/News Images/Sipa USA)
2026.04.12 Nottingham
pilka nozna liga angielska
Nottingham Forest - Aston Villa
Foto News Images/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Tak Anglicy ocenili Casha po półfinale LE. „Solidny, ale nie spektakularny”

Nottingham Forest pokonało Aston Villę 1:0 w pierwszym meczu ich starcia w półfinale Ligi Europy. Jak spisał się Matty Cash?

Liga Europy

Orły fruną do Lipska. Ambitny Szachtar nie sprostał w Krakowie Crystal Palace

Liga Konferencji

FIORENTINA, ITALY, APRIL 16: GOAL 1-0, Ismaila Sarr of Crystal Palace goal celebration after scoring a goal to put Crystal Palace 1-0 ahead during the UEFA Conference league Quarter Final 2nd Leg match between ACF Fiorentina v Crystal Palace FC at Artemio Franchi Stadium, Fiorentina, Italy, on April 16. (Photo by Daniel Weir) (Photo by Daniel Weir/Sports Press Photo/Sipa USA)
2026.04.16 Florencja
pilka nozna liga konferencji europy
ACF Fiorentina - Crystal Palace

Foto SPP/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Crystal Palace bliżej finału Ligi Konferencji. Orły pokonały Szachtar Donieck [WIDEO]

Liga Konferencji

Nottingham Forest v Aston Villa, UEFA Europa League Morgan Gibbs-White Of Nottingham Forest in action during the Nottingham Forest v Aston Villa UEFA Europa League Semi-Final 1st leg match at the City Ground, West Bridgford, England on 30 April 2026 Credit: Lee Keuneke/Every Second Media Editorial use only. All images are copyright Every Second Media Limited. No images may be reproduced without prior permission. Copyright: xIMAGO/EveryxSecondxMediax ESM-1958-0035 LeexKeunekex/xEveryxSecondxMediax
2026.04.30 Nottingham
pilka nozna , Liga Europy
Nottingham Forest - Aston Villa
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Matty Cash i spółka nie dali rady! Aston Villa gorsza od Nottingham Forest

Liga Europy

Petarda w Krakowie! Piękny gol w półfinale Ligi Konferencji [WIDEO]

Liga Konferencji

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski