23.10.2020 14:17

Hiszpańskie smaki

Rzadko zdarza się, by Czytelnicy-miłośnicy futbolu otrzymali traktującą o ich pasji książkę stricte naukową. Przed tygodniem trochę się tu ponatrząsałem z ludzi spoza środowiska piszących i rozprawiających o piłce, jednak teraz muszę poczynić istotne zastrzeżenie: nie miałem na myśli profesjonalnych naukowców. Napisana zgodnie z zasadami uniwersyteckiej sztuki pozycja o futbolu to rzecz tak wyjątkowa, że z definicji warta uwagi.

Książka Filipa Kubiaczyka „Historia, nacjonalizm i tożsamość. Rzecz o piłce nożnej w Hiszpanii.” to dla fanów hiszpańskiego futbolu, takich jak ja – ale nie tylko dla nich – lektura obowiązkowa. Autor, profesor UAM w Poznaniu, znany wcześniej z pozycji dotyczących historii Hiszpanii oraz jej imperium, tym razem pochylił się nad fenomenem tamtejszej kopanej, gdyż, jego zdaniem, odzwierciedla ona wszystkie problemy polityczne, z jakimi zmaga się ten kraj. Wywód obejmuje reprezentację Hiszpanii, kluby: FC Barcelona, Real Madryt, Espanyol Barcelona i Athletic Bilbao, stadionowy rasizm oraz Puchar Króla, nazwany już w podtytule rozdziału „piłkarską detronizacją Burbonów”. Takich śmiałych a błyskotliwych stwierdzeń, werbalizujących i puentujących to wszystko, co każdy pasjonat hiszpańskiej piłki niby wie, ale nie zawsze potrafi nazwać, jest w tej książce mnóstwo. To jej pierwszy walor: porządkuje materiał, definiuje pojęcia. Po lekturze książki Kubiaczyka każda dyskusja o hiszpańskiej piłce będzie brzmiała inaczej, lepiej.

Dzieło Kubiaczyka to także skarbnica faktów i ciekawostek. Nie każdy wie na przykład, że Athletic Bilbao u zarania swych dziejów zatrudniał bez skrępowania obcokrajowców, w tym przypadku Anglików, a przestał dopiero, gdy stali się oni zbyt drodzy, by dopiero potem zrobić ideologię ze stawiania wyłącznie na Basków. Za to dziś w barach w Bilbao wiszą tabliczki z napisem: „Bóg stworzył tylko jeden perfekcyjny zespół, a pozostałe wypełnił obcokrajowcami”. Strony poświęcone futbolowi w Kraju Basków są zresztą, mam wrażenie, najlepsze z całej książki.

Nie będą tu jej streszczał, wyjmował kolejnych smaczków, niech każdy, dla kogo futbol nie zaczyna się w pierwszej i nie kończy w ostatniej minucie meczu zaszyje się z książką Kubiaczyka w jakimś cichym miejscu i spokojnie ją sobie przeczyta, absolutnie nie pomijając czasami znakomitych przypisów.

Pozwolę sobie tylko wyjaśnić i Czytelnikom, i Autorowi, pewien fenomen. Taki mianowicie, że, wprawdzie w różnych proporcjach, ale i wśród fanów Barcy, i wśród kibiców Espanyolu znajdują się zwolennicy niepodległości Katalonii oraz jej pozostania w Hiszpanii, że między fanami Athleiku można znaleźć ludzi o różnych politycznych poglądach, itp. Otóż, jak zresztą Kubiaczyk zauważa, kibicem danego klubu zostaje się w dzieciństwie, a potem na ogół już się tego nie zmienia. Zaś ośmiolatek nie ma przecież jeszcze pojęcia, czy w przyszłości opowie się za secesją Katalonii, czy za jej związkiem z krajem. A potem budzi się pewnego dnia jako fan Espanyolu – independentysta i nie może z tym już niczego zrobić: nie zmieni ani zapatrywań, ani klubu. Niech będzie mi wolno postawić pewną tezę: futbol sam w sobie, choć związany z polityką, jest dla większości Hiszpanów ważniejszy od niej, co zresztą sam wielokrotnie stwierdziłem, oglądając ich zachowania oraz z nimi rozmawiając. Na stronie 363 mojej książki „Sevilla. Dzieci Monchiego. Opowieść o 20 finałach.”, która właśnie się ukazała nakładem wydawnictwa SQN, piszę: „w Hiszpanii kibice piłkarscy raczej uspokajają, niż eskalują konflikty, futbol jednoczy obywateli tego kraju jak może nic innego”. Muszę kiedyś tę rzecz z F. Kubiaczykiem przedyskutować.

LESZEK ORŁOWSKI

TEKST UKAZAŁ SIĘ W TYGODNIKU „PIŁKA NOŻNA” (nr 41/2020)

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 25/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie La Liga

28.06.2026 19:25

Były piłkarz Barcelony opuszcza Hiszpanię! Zasili portugalskiego giganta

Clement Lenglet nie będzie dłużej graczem Atletico Madryt. Były zawodnik FC Barcelony wyjeżdża z Hiszpanii i uda się do Lizbony. Francuz podpisze trzyletni kontrakt z Benfiką.

Real Madrid CF vs. Athletic Bilbao on the 33th matchday of the 2025 26 Spanish First Division 25 April 2026 Estadio Civitas Metropolitano, Madrid, Spain La Liga Football, Atletico de Madrid versus Athletic Bilbao: Clement Lenglet with the ball Madrid Madrid Spain *** Real Madrid CF vs Athletic Bilbao on the 33th matchday of the 2025 26 Spanish First Division 25 April 2026 Estadio Civitas Metropolitano, Madrid, Spain La Liga Football, Atletico de Madrid versus Athletic Bilbao Clement Lenglet with the ball Madrid Madrid Madrid Spain Copyright: xAlejandroxMatiasx
2026.04.25 Madryt
pilka nozna , liga hiszpanska
Atletico Madryt - Athletic Bilbao
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie La Liga

28.06.2026 13:35

Robert Lewandowski coraz bliżej nowego klubu! „Oferta leży na stole”

To będzie hit! Robert Lewandowski ma już na stole oficjalną propozycję kontraktową od swojego potencjalnie nowego pracodawcy.

Robert LEWANDOWSKI of Barcelona celebrates his goal during the Spanish championship LaLiga football match between FC Barcelona and Real Sociedad on 28 September 2025 at Estadi Olimpic Lluis Companys in Barcelona, Spain (Photo by /Sipa USA)
2025.09.28 Barcelona
pilka nozna liga hiszpanska
FC Barcelona - Real Sociedad San Sebastian
Foto IPA/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie La Liga

27.06.2026 22:07

Sensacja! Real Madryt kupuje słynnego napastnika

Real Madryt z hitowym transferem nowego środkowego napastnika? Są na to naprawdę duże szanse!

Kylian MBAPPE of Real Madrid celebrates his goal during the Spanish championship LaLiga football match between Real Madrid CF and Villarreal CF on 4 October 2025 at Santiago Bernabeu stadium in Madrid, Spain (Photo by /Sipa USA)
2025.10.04 Madryt
pilka nozna liga hiszpanska
Real Madryt - Villarreal CF
Foto IPA/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie La Liga

26.06.2026 20:46

Oficjalnie: Pomocnik odchodzi z Realu

Real Madryt przechodzi przebudowę przed startem nowego sezonu. Klub poinformował o rozstaniu z jednym z zawodników.

Real Madrid CFÕs Eder Militao, Franco Mastantuono, Fede Valverde, Arda Guler, Dani Ceballos, Alvaro Carreras, Aurelien Tchouameni, Thibaut Courtois, Dean Huijsen, Vinicius Junior and Kylian Mbappe during La Liga match. October 4, 2025. (ALTERPHOTOS/Jorge Ropero) - Photo : Jorge Ropero / Alterphotos / Psnewz / SIPA /00315315_0028//Credit:PSNEWZ/SIPA/2510042206
2025.10.04 Madryt
pilka nozna liga hiszpanska
Real Madryt - Villarreal CF
Foto PSNEWZ/SIPA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie La Liga

26.06.2026 16:50

Marc-Andre ter Stegen coraz bliżej nowego klubu!

Marc-Andre ter Stegen ponownie opuści FC Barcelonę i również jak ostatnio, na zasadzie wypożyczenia.

Marc Andre Ter Stegen seen during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-027
2026.01.11 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Najnowsze

USA: Fussball FIFA World Cup, WM, Weltmeisterschaft, Fussball 2026, Sechzehntelfinale, Round of 32, Sudafrika vs Kanada, South Africa vs Canada, SoFi Stadium Inglewood, Los Angeles County, Kalifornien: Thapelo Maseko Sudafrika 12 Richie Laryea Kanada 22 Derek Cornelius Kanada 13 *** USA Soccer FIFA World Cup 2026, Round of 32, South Africa vs. Canada, SoFi Stadium, Inglewood, Los Angeles County, California Thapelo Maseko South Africa 12, Richie Laryea Canada 22, Derek Cornelius Canada 13 Copyright: xJOERANxSTEINSIEKx
2026.06.28 Inglewood
pilka nozna mistrzostwa swiata
Republika Poludniowej Afryki - Kanada
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Kanada z awansem po ciężkostrawnym meczu. Gol w ostatnich minutach!

O meczu RPA z Kanadą najlepiej jak najprędzej zapomnieć. Nudne i mało widowiskowe spotkanie zakończyło się awansem Kanady do następnego etapu.

Mistrzostwa Świata 2026

Kolejne zmiany w pionie sportowym Radomiaka! Odejście potwierdzone

Ekstraklasa

(260625) -- MONTERREY, June 25, 2026 (Xinhua) -- South Korea's head coach Hoon Myung-bo reacts during a group A match between South Africa and South Korea at the 2026 FIFA World Cup at Estadio Monterrey in Monterrey, Mexico, on June 24, 2026. (Photo by Lucio Tavora/Xinhua)

2026.06.25 Monterrey
pilka nozna mistrzostwa swiata
Republika Poludniowej Afryki - Korea Poludniowa
Foto Lucio Tavora/Xinhua/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Oficjalnie: Kolejny selekcjoner rezygnuje po nieudanym mundialu!

Mistrzostwa Świata 2026

2026.03.25 Warszawa
pilka nozna Zgrupowanie reprezentacji Polski trening przed meczem barazowym Polska - Albania 2025/2026
Zgrupowanie reprezentacji Polski trening przed meczem barazowym Polska - Albania
N/z Robert Lewandowski
Foto Weronika Morciszek / PressFocus

2026.03.25 Warszawa
Football - Zgrupowanie reprezentacji Polski trening przed meczem barazowym Polska - Albania season 2025/2026
Zgrupowanie reprezentacji Polski trening przed meczem barazowym Polska - Albania
Robert Lewandowski
Credit: Weronika Morciszek / PressFocus

Wiadomo, kiedy Lewandowski może zadebiutować w nowym klubie

Świat

IPA84809447 - Robert LEWANDOWSKI of Barcelona during the Spanish championship LaLiga football match between FC Barcelona and Real Betis Balompie on 17 May 2026 at Camp Nou stadium in Barcelona, Spain (Photo by /Sipa USA)
2026.05.17 Barcelona
pilka nozna liga hiszpanska
FC Barcelona - Real Betis Sewilla: ostatni mecz Roberta Lewandowskiego w barwach FC Barcelony
Foto IPA/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Wszystko jasne! Robert Lewandowski ma nowy klub!

Świat

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski