23.10.2020 14:17

Hiszpańskie smaki

Rzadko zdarza się, by Czytelnicy-miłośnicy futbolu otrzymali traktującą o ich pasji książkę stricte naukową. Przed tygodniem trochę się tu ponatrząsałem z ludzi spoza środowiska piszących i rozprawiających o piłce, jednak teraz muszę poczynić istotne zastrzeżenie: nie miałem na myśli profesjonalnych naukowców. Napisana zgodnie z zasadami uniwersyteckiej sztuki pozycja o futbolu to rzecz tak wyjątkowa, że z definicji warta uwagi.

Książka Filipa Kubiaczyka „Historia, nacjonalizm i tożsamość. Rzecz o piłce nożnej w Hiszpanii.” to dla fanów hiszpańskiego futbolu, takich jak ja – ale nie tylko dla nich – lektura obowiązkowa. Autor, profesor UAM w Poznaniu, znany wcześniej z pozycji dotyczących historii Hiszpanii oraz jej imperium, tym razem pochylił się nad fenomenem tamtejszej kopanej, gdyż, jego zdaniem, odzwierciedla ona wszystkie problemy polityczne, z jakimi zmaga się ten kraj. Wywód obejmuje reprezentację Hiszpanii, kluby: FC Barcelona, Real Madryt, Espanyol Barcelona i Athletic Bilbao, stadionowy rasizm oraz Puchar Króla, nazwany już w podtytule rozdziału „piłkarską detronizacją Burbonów”. Takich śmiałych a błyskotliwych stwierdzeń, werbalizujących i puentujących to wszystko, co każdy pasjonat hiszpańskiej piłki niby wie, ale nie zawsze potrafi nazwać, jest w tej książce mnóstwo. To jej pierwszy walor: porządkuje materiał, definiuje pojęcia. Po lekturze książki Kubiaczyka każda dyskusja o hiszpańskiej piłce będzie brzmiała inaczej, lepiej.

Dzieło Kubiaczyka to także skarbnica faktów i ciekawostek. Nie każdy wie na przykład, że Athletic Bilbao u zarania swych dziejów zatrudniał bez skrępowania obcokrajowców, w tym przypadku Anglików, a przestał dopiero, gdy stali się oni zbyt drodzy, by dopiero potem zrobić ideologię ze stawiania wyłącznie na Basków. Za to dziś w barach w Bilbao wiszą tabliczki z napisem: „Bóg stworzył tylko jeden perfekcyjny zespół, a pozostałe wypełnił obcokrajowcami”. Strony poświęcone futbolowi w Kraju Basków są zresztą, mam wrażenie, najlepsze z całej książki.

Nie będą tu jej streszczał, wyjmował kolejnych smaczków, niech każdy, dla kogo futbol nie zaczyna się w pierwszej i nie kończy w ostatniej minucie meczu zaszyje się z książką Kubiaczyka w jakimś cichym miejscu i spokojnie ją sobie przeczyta, absolutnie nie pomijając czasami znakomitych przypisów.

Pozwolę sobie tylko wyjaśnić i Czytelnikom, i Autorowi, pewien fenomen. Taki mianowicie, że, wprawdzie w różnych proporcjach, ale i wśród fanów Barcy, i wśród kibiców Espanyolu znajdują się zwolennicy niepodległości Katalonii oraz jej pozostania w Hiszpanii, że między fanami Athleiku można znaleźć ludzi o różnych politycznych poglądach, itp. Otóż, jak zresztą Kubiaczyk zauważa, kibicem danego klubu zostaje się w dzieciństwie, a potem na ogół już się tego nie zmienia. Zaś ośmiolatek nie ma przecież jeszcze pojęcia, czy w przyszłości opowie się za secesją Katalonii, czy za jej związkiem z krajem. A potem budzi się pewnego dnia jako fan Espanyolu – independentysta i nie może z tym już niczego zrobić: nie zmieni ani zapatrywań, ani klubu. Niech będzie mi wolno postawić pewną tezę: futbol sam w sobie, choć związany z polityką, jest dla większości Hiszpanów ważniejszy od niej, co zresztą sam wielokrotnie stwierdziłem, oglądając ich zachowania oraz z nimi rozmawiając. Na stronie 363 mojej książki „Sevilla. Dzieci Monchiego. Opowieść o 20 finałach.”, która właśnie się ukazała nakładem wydawnictwa SQN, piszę: „w Hiszpanii kibice piłkarscy raczej uspokajają, niż eskalują konflikty, futbol jednoczy obywateli tego kraju jak może nic innego”. Muszę kiedyś tę rzecz z F. Kubiaczykiem przedyskutować.

LESZEK ORŁOWSKI

TEKST UKAZAŁ SIĘ W TYGODNIKU „PIŁKA NOŻNA” (nr 41/2020)

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 45/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie La Liga

11.11.2026 12:18

Brazylijczyk najprawdopodobniej opuści Real. „Wiele klubów ustawi się w kolejce”

Coraz więcej wskazuje na to, że Endrick zdecyduje się zimą zmienić otoczenie. Real Madryt nie powinien robić mu z tym problemów.

IPA89918330 - Endrick of Real Madrid during the Spanish championship LaLiga football match between Real Madrid CF and Sevilla FC on 18 October 2026 at Santiago Bernabeu stadium in Madrid, Spain (Photo by Dennis Agyeman/DPPI/IPA Sport 2/ipa-agency.net/Sipa USA)
2026.10.18 Madryt
pilka nozna liga hiszpanska
Real Madryt - Sevilla FC
Foto IPA/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie La Liga

10.11.2026 13:42

Kolejny odlot Viniciusa? Nagranie z Dubaju podbija internet

Vinicius ponownie znalazł się w centrum zainteresowania, ale tym razem nie za sprawą boiskowych popisów. W mediach społecznościowych viralem stało się nagranie z Dubaju.

Vinicius Jr seen during UEFA Champions League 2026 2027 league phase game between teams of AEK Athens and Real Madrid Kazimierz Koper / Ball Raw Images Athens ALLWYN Arena Grecce Copyright: xKazimierzxKoperx KAZ_AEKvREL-040
2026.11.04 Ateny
pilka nozna liga mistrzow
AEK Ateny - Real Madryt

Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie La Liga

09.11.2026 18:34

Raul wraca na ławkę trenerską! Legenda nowym trenerem Realu Oviedo

Raul wraca na ławkę trenerską! Legenda Realu Madryt została oficjalnie przedstawiona jako nowy szkoleniowiec Realu Oviedo.

ESP: LaLiga Hypermotion Real Oviedo v Granada CF Tribute to Santi Cazorla, former Real Oviedo player during LaLiga Hypermotion between Real Oviedo v Granada CF played at Carlos Tartiere Stadium in Oviedo on August 15, 2026 in Spain Oviedo Asturias Spain Futbol *** ESP LaLiga Hypermotion: Real Oviedo vs. Granada CF Tribute to Santi Cazorla, former Real Oviedo player, during the LaLiga Hypermotion match between Real Oviedo and Granada CF played at Carlos Tartiere Stadium in Oviedo on August 15, 2026, in Oviedo, Asturias, Spain Soccer Copyright: xNachoxVelax/xAgenciaxLOFx
2026.08.15 Oviedo
pilka nozna , 2. liga hiszpanska
Real Oviedo - Granada CF
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie La Liga

09.11.2026 17:53

Golden Boy 2026 wybrany! Pau Cubarsi z prestiżową nagrodą

Pau Cubarsi został laureatem prestiżowej nagrody Golden Boy, przyznawanej najlepszemu młodemu piłkarzowi w Europie.

ESP: LaLiga EA Sports FC Barcelona, Barca v Deportivo Alaves Pau Cubarsi of FC Barcelona during LaLiga EA Sports between FC Barcelona v Deportivo Alaves played at Spotify Camp Nou Stadium in Barcelona on October 31, 2026 in Spain Spain Futbol *** ESP LaLiga EA Sports: FC Barcelona vs. Deportivo Alavés. Pau Cubarsi of FC Barcelona during the LaLiga EA Sports match between FC Barcelona and Deportivo Alavés, played at Spotify Camp Nou Stadium in Barcelona on October 31, 2026, in Spain. Spanish Soccer Copyright: xAgenciaxLOFx
2026.10.31 Barcelona
pilka nozna , Liga hiszpanska
FC Barcelona - Deportivo Alaves
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie La Liga

09.11.2026 13:05

De Jong zachwycił w meczu z Atletico. Flick znalazł mu nową pozycję

FC Barcelona pokonała na wyjeździe Atletico Madryt 2:1, a jedną z najważniejszych postaci spotkania był Frenkie de Jong. Holender rozpoczął mecz na ławce rezerwowych, ale po przerwie pojawił się na boisku w nietypowej roli. Hansi Flick ustawił go na prawej obronie, a później przesunął do środka pola. Pomysł okazał się strzałem w dziesiątkę.

Atletico de Madrid v FC Barcelona, Barca - La Liga EA Sports 2026 27 November 08, 2026, Riyadh Air Metropolitano Stadium, Madrid, Spain: Frenkie De Jong celebrates the victory with Rafinha during La Liga EA Sports match between Atletico de Madrid and FC Barcelona at Riyadh Air Metropolitano Stadium on November 08, 2026 in Madrid, Spain. Madrid Riyadh Air Metropolitano Stadium Madrid Spain *** Atlético de Madrid vs. FC Barcelona, La Liga EA Sports 2026, November 8, 2026, Riyadh Air Metropolitano Stadium, Madrid, Spain Frenkie de Jong celebrates the victory with Rafinha during the La Liga EA Sports match between Atlético Madrid and FC Barcelona at Riyadh Air Metropolitano Stadium on November 8, 2026, in Madrid, Spain Madrid Riyadh Air Metropolitano Stadium Madrid Spain Copyright: xAlejandroxMatiasxAcostax
2026.11.08 Madryt
pilka nozna liga hiszpanska
Atletico Madryt - FC Barcelona
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Najnowsze

Przewidywany skład młodzieżowej reprezentacji Polski na mecz z Norwegią. Na kogo postawi Jerzy Brzęczek?

Już dziś o godzinie 17.30 młodzieżowa reprezentacja Polski zagra towarzyski mecz z Norwegią. Oto możliwy skład, w jakim Biało-Czerwoni rozpoczną dzisiejsze starcie.

Uncategorized

Oskar Kubiak of Slavia Praha and Noni Madueke of Arsenal seen in action during UEFA Championship League 2026-2027 football match between Slavia Praha and Arsenal at Fortuna Arena. Final score: Slavia Praha 1 : 2 Arsenal. (Photo by Tomas Tkacik / SOPA Images/Sipa USA)
2026.11.04 Praga
pilka nozna liga mistrzow
SK Slavia Praga - Arsenal Londyn

Foto SOPA Images/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Jan Urban postawi na debiutanta? Oto, kto może zagrać zamiast Frankowskiego

Liga Narodów Reprezentacja Polski

2026.10.02 Warszawa
Pilka nozna Liga Narodow
Polska - Rumunia
N/z Robert Lewandowski Gol bramka radosc
Foto Tomasz Folta / PressFocus

2026.10.02 Warszawa
Football UEFA Nation League
Poland - Romania
Robert Lewandowski Gol bramka radosc
Credit: Tomasz Folta / PressFocus

Robert Lewandowski z nowym rekordem? Rumuni nie byliby zadowoleni

Liga Narodów Reprezentacja Polski

2026-11-12 Italy v France - UEFA Nations League 2026/27 Group A1 MD5 MILAN, ITALY - NOVEMBER 12: Davide Frattesi of Italy, Adrien Rabiot of France during the UEFA Nations League 2026/27 Group A1 MD5 match between Italy and France at Stadio San Siro on November 12, 2026 in Milan, Italy. Photo by Nderim Kaceli/BSR Agency Milan Italy Content not available for redistribution in The Netherlands directly or indirectly through any third parties. Copyright: xBSRxAgencyx
2026.11.12 Mediolan
pilka nozna , Liga Narodow UEFA
Wlochy - Francja
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Bella Italia! Włochy górą w hitowym starciu z Francją

Liga Narodów

Spain - Czech Republic - UEFA Nations League 2026/27 OVIEDO, SPAIN - OCTOBER 3: Luis de la Fuente, Head Coach of Spain looks on prior to the UEFA Nations League 2026/27 group phase match between Spain and Czech Republic at the Carlos Tartiere Stadium on October 3, 2026 in Oviedo, Spain. Photo by Diego Simon/Photo Players Images/Magara Press Oviedo Carlos Tartiere Espana Copyright: xDiegoxSimonx
2026.10.03 Oviedo
pilka nozna liga narodow
Hiszpania - Czechy
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Skromne zwycięstwo Hiszpanii z Czechami. Mistrzowie świata z kompletem wygranych

Liga Narodów

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski