23.10.2020 14:17

Hiszpańskie smaki

Rzadko zdarza się, by Czytelnicy-miłośnicy futbolu otrzymali traktującą o ich pasji książkę stricte naukową. Przed tygodniem trochę się tu ponatrząsałem z ludzi spoza środowiska piszących i rozprawiających o piłce, jednak teraz muszę poczynić istotne zastrzeżenie: nie miałem na myśli profesjonalnych naukowców. Napisana zgodnie z zasadami uniwersyteckiej sztuki pozycja o futbolu to rzecz tak wyjątkowa, że z definicji warta uwagi.

Książka Filipa Kubiaczyka „Historia, nacjonalizm i tożsamość. Rzecz o piłce nożnej w Hiszpanii.” to dla fanów hiszpańskiego futbolu, takich jak ja – ale nie tylko dla nich – lektura obowiązkowa. Autor, profesor UAM w Poznaniu, znany wcześniej z pozycji dotyczących historii Hiszpanii oraz jej imperium, tym razem pochylił się nad fenomenem tamtejszej kopanej, gdyż, jego zdaniem, odzwierciedla ona wszystkie problemy polityczne, z jakimi zmaga się ten kraj. Wywód obejmuje reprezentację Hiszpanii, kluby: FC Barcelona, Real Madryt, Espanyol Barcelona i Athletic Bilbao, stadionowy rasizm oraz Puchar Króla, nazwany już w podtytule rozdziału „piłkarską detronizacją Burbonów”. Takich śmiałych a błyskotliwych stwierdzeń, werbalizujących i puentujących to wszystko, co każdy pasjonat hiszpańskiej piłki niby wie, ale nie zawsze potrafi nazwać, jest w tej książce mnóstwo. To jej pierwszy walor: porządkuje materiał, definiuje pojęcia. Po lekturze książki Kubiaczyka każda dyskusja o hiszpańskiej piłce będzie brzmiała inaczej, lepiej.

Dzieło Kubiaczyka to także skarbnica faktów i ciekawostek. Nie każdy wie na przykład, że Athletic Bilbao u zarania swych dziejów zatrudniał bez skrępowania obcokrajowców, w tym przypadku Anglików, a przestał dopiero, gdy stali się oni zbyt drodzy, by dopiero potem zrobić ideologię ze stawiania wyłącznie na Basków. Za to dziś w barach w Bilbao wiszą tabliczki z napisem: „Bóg stworzył tylko jeden perfekcyjny zespół, a pozostałe wypełnił obcokrajowcami”. Strony poświęcone futbolowi w Kraju Basków są zresztą, mam wrażenie, najlepsze z całej książki.

Nie będą tu jej streszczał, wyjmował kolejnych smaczków, niech każdy, dla kogo futbol nie zaczyna się w pierwszej i nie kończy w ostatniej minucie meczu zaszyje się z książką Kubiaczyka w jakimś cichym miejscu i spokojnie ją sobie przeczyta, absolutnie nie pomijając czasami znakomitych przypisów.

Pozwolę sobie tylko wyjaśnić i Czytelnikom, i Autorowi, pewien fenomen. Taki mianowicie, że, wprawdzie w różnych proporcjach, ale i wśród fanów Barcy, i wśród kibiców Espanyolu znajdują się zwolennicy niepodległości Katalonii oraz jej pozostania w Hiszpanii, że między fanami Athleiku można znaleźć ludzi o różnych politycznych poglądach, itp. Otóż, jak zresztą Kubiaczyk zauważa, kibicem danego klubu zostaje się w dzieciństwie, a potem na ogół już się tego nie zmienia. Zaś ośmiolatek nie ma przecież jeszcze pojęcia, czy w przyszłości opowie się za secesją Katalonii, czy za jej związkiem z krajem. A potem budzi się pewnego dnia jako fan Espanyolu – independentysta i nie może z tym już niczego zrobić: nie zmieni ani zapatrywań, ani klubu. Niech będzie mi wolno postawić pewną tezę: futbol sam w sobie, choć związany z polityką, jest dla większości Hiszpanów ważniejszy od niej, co zresztą sam wielokrotnie stwierdziłem, oglądając ich zachowania oraz z nimi rozmawiając. Na stronie 363 mojej książki „Sevilla. Dzieci Monchiego. Opowieść o 20 finałach.”, która właśnie się ukazała nakładem wydawnictwa SQN, piszę: „w Hiszpanii kibice piłkarscy raczej uspokajają, niż eskalują konflikty, futbol jednoczy obywateli tego kraju jak może nic innego”. Muszę kiedyś tę rzecz z F. Kubiaczykiem przedyskutować.

LESZEK ORŁOWSKI

TEKST UKAZAŁ SIĘ W TYGODNIKU „PIŁKA NOŻNA” (nr 41/2020)

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 39/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie La Liga

03.10.2026 12:50

Barcelona sprzedaje gwiazdę! Transfer do giganta już zimą

Szokująca decyzja Barcelony! Wielka gwiazda wystawiona na sprzedaż.

IPA87623729 - Raphael DIAS BELLOLI (Raphinha) of Barcelona celebrate his goal with Lamine YAMAL of Barcelona during the Trofeo Joan Gamper 2026, Friendly football match between FC Barcelona and Al Ahly SC on 19 August 2026 at Spotify Camp Nou stadium in Barcelona, Spain (Photo by /Sipa USA)
2026.08.19 Barcelona
pilka nozna , sparing mecz towarzyski , trofeum puchar Joana Gampera
FC Barcelona - Al-Ahly Kair
Foto IPA/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie La Liga

02.10.2026 19:18

Gwiazda gotowa wrócić do Barcelony! Rozmowy trwają

Wielki powrót do La Liga? 27-latek robi wszystko, by znów zagrać w barwach FC Barcelony.

ESP: FC Barcelona, Barca - Racing Club de Santander. La Liga EA Sports. Matchday 6. Raphael Dias Belloli Raphinha of FC Barcelona celebrates his goal during the La Liga EA Sports match between FC Barcelona and Real Racing Club de Santander played at Spotify Camp Nou Stadium on 16 Sept 2026 in Barcelona, Spain. kpng Copyright: xSergioxRuizx/xPRESSINPHOTOx PS_2627_BAR_RAC_078
2026.09.16 Barcelona
pilka nozna liga hiszpanska
FC Barcelona - Racing Club de Santander
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie La Liga

02.10.2026 15:57

Michael Olise wyceniony! Tyle ma zapłacić Real Madryt

Wielki transfer na horyzoncie? Liverpool i Real Madryt poznali cenę Michaela Olise.

TOR zum 0:2 Michael Olise FC Bayern Muenchen FCB 17 Torjubel Gestik Geste 1. FC Heidenheim 1846 FCH vs FC Bayern Muenchen 21.12.2025 DFL REGULATIONS PROHIBIT ANY USE OF PHOTOGRAPHS AS IMAGE SEQUENCES AND/OR QUASI-VIDEO 1. FC Heidenheim 1846 FCH vs FC Bayern Muenchen *** GOAL to 0 2 Michael Olise FC Bayern Muenchen FCB 17 Goal celebration Gesture Gesture 1 FC Heidenheim 1846 FCH vs FC Bayern Muenchen 21 12 2025 DFL REGULATIONS PROHIBIT ANY USE OF PHOTOGRAPHS AS IMAGE SEQUENCES AND OR QUASI VIDEO 1 FC Heidenheim 1846 FCH vs FC Bayern Muenchen
2025.12.21 Heidenheim
pilka nozna , liga niemiecka
1. FC Heidenheim - FC Bayern Monachium
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie La Liga

02.10.2026 14:02

Media: Wiadomo, co ze zdrowiem Raphinhi! Kibice mogą spać spokojnie

Gwiazda FC Barcelony musiała opuścić zgrupowanie reprezentacje Brazylii po tym, jak doznała kontuzji uda. Wygląda na to, że napastnikowi jednak nic poważniejszego nie dolega.

RECORD DATE NOT STATED Raphinha of FC Barcelona, Barca during LaLiga EA Sports, between Sevilla FC v FC Barcelona played at Ramon Sanchez-Pizjuan Stadium in Sevilla on September 19, 2026 in Spain Sevilla vs FC Barcelona 900/Cordon Press PUBLICATIONxNOTxINxFRAxESP 900/CordonxPress LOF - Sevilla vs FC Barcelona
2026.09.19 Sewilla
pilka nozna liga hiszpanska
Sevilla FC - FC Barcelona
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie La Liga

02.10.2026 10:11

Atletico chce wykupić napastnika z Juventusu! To efekt znakomitej formy

Jonathan David może latem na stałe przenieść się do Atletico. Wypożyczony do końca sezonu napastnik od początku spisuje się bardzo dobrze na hiszpańskich boiskach.

RECORD DATE NOT STATED 20th September 2026 Riyadh Air Metropolitano, Madrid, Spain Spanish La Liga Football, Atletico Madrid versus Real Madrid Jonathan David of Atletico Madrid and Valverde of Real Madrid AdelinaxCobos
2026.09.21 Madryt
pilka nozna , liga hiszpanska
Atletico Madryt - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Najnowsze

Co za gol w sparingu Widzewa! Bergier wraca do formy? [WIDEO]

Sebastian Bergier strzelił fenomenalnego gola z dystansu w sparingu Widzewa ze Starem Starachowice. Mecz zakończył się wygraną Łodzian 6:0.

Ekstraklasa

Królewski ponownie zabrał głos ws. meczu z Legią. „Nie spodziewamy się reakcji”

Ekstraklasa

CZECHIA - ENGLAND Harry Kane of England and Bayern Munich celebrates a goal with his teammates during UEFA Nations League - League A - Group A3 - Matchday 2 - football match between Czechia and England. Fortuna Arena, Eden, Stadion, Prague, Czechia September 29, 2026. Photo by Branislav Racko Copyright: xx _BRR0045
2026.09.29 Praga
pilka nozna liga narodow UEFA
Czechy - Anglia
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Hitowe spotkanie w LN. Chorwacja – Anglia [LIVE]

Liga Narodów

Adrian Siemieniec zabrał głos po karze. „Przyjmuję ją z pokorą”

Ekstraklasa

De Zerbi sięgnie po byłego podopiecznego z Brighton? Skrzydłowy na radarze Spurs

Premier League

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski