Dariusz Marzec dla PN: Mówmy głośno, że liga jest dobra
Ekstraklasa SA od 1 lipca ma nowego prezesa. O dekadę młodszego od
poprzednika, ze sportowym życiorysem i już doświadczonego w sportowym
biznesie. Czy okaże się przygotowany do podwojenia frekwencji na
polskich stadionach – a takie ambitne zadanie wyznaczył sobie Dariusz Marzec na obecną kadencję – przekonamy się za trzy lata.
– Jakim był pan koszykarzem? –
Byłem rozgrywającym. Zanim jednak do tego doszło, trenowałem piłkę
nożną. Przez trzy lata grałem jako prawoskrzydłowy, naprawdę dobrze
biegałem, stąd wybór pozycji, ale w pewnym momencie straciłem zapał. Nie
wiem nawet z jakiego powodu, bo do dziś o wiele bardziej lubię oglądać
futbol niż basket – wspomina Marzec w rozmowie z „PN”. – Moją rola na
boisku koszykarskim było myślenie, prowadzenie gry, przez moment byłem
nawet kapitanem. W sumie przez trzy lata znajdowałem się w kadrze
pierwszego zespołu Stali Stalowa Wola, pograłem przeciw takim zawodnikom
jak Dariusz Parzeński, który później został rekordzistą pod względem
liczby występów w naszej ekstraklasie. Wtedy wydawało mi się, że jest to
moja droga. Im jednak więcej trenowałem, mocniej dostrzegałem różnicę
między sobą a najlepszymi zawodowcami. Pewnie dalej bym się rozwijał i
spokojnie mógł grać w pierwszej lidze, a nawet w ekstraklasie, ale
racjonalnie oceniłem szanse i poszedłem w biznes.
– Od razu, bez edukacji? –
To było połączenie jednego z drugim. Wybrałem uczelnię ekonomiczną. W
biznesie, który polega na konkurowaniu, wcześniejsze doświadczenia z
hali bardzo mi się przydały. Intuicyjnie czułem, że to moja ścieżka,
chciałem dzięki uczelni wyjechać przede wszystkim na zagraniczne
stypendium. I wyjechałem do Niemiec. To była realizacja pierwszego
marzenia. Późniejsze, związane z pracą w wielkiej zagranicznej
korporacji, i awansami co dwa, trzy lata, spełniłem również zgodnie z
założeniami. W Monsterze nawet nie zauważałem, że pracuję, tak mnie to
kręciło, tak to lubiłem. Tylko żona widziała, jak bardzo potrafię
zagalopować się w pracy.
– W Monsterze miał pan
kontakt ze sportem. I to przez duże S.
– Kiedy wychodziłem z
Loreal Polska, miałem dwie, trzy propozycje pracy. Tam moje obowiązki byłe
stricte sprzedażowe, natomiast w Monsterze chodziło o coś zupełnie innego – o
zbudowanie brandu, a bonusem był fakt, że mogłem zajmować się sponsoringiem
sportu. Przez trzy lata udało się wykonać naprawdę świetną robotę, jeśli idzie
o rozpoznawalność marki. To wówczas po raz pierwszy poczułem siłę mediów społecznościowych.
W najmłodszej grupie nasz produkt był rozpoznawalny dzięki globalnym filmom,
które można było znaleźć w sieci. Dla rozpropagowania marki wśród starszych
trzeba było znaleźć brudny sport motorowy, popularny w Polsce. Oprócz żużla nic
się nie nadawało, a przecież mieliśmy już wtedy najlepszą ligę na świcie.
Zaproponowałem jedyne logiczne rozwiązanie, czyli zrobienie promocyjnej
lokomotywy marki z Tomka Golloba. Później skaperowaliśmy kilku innych ważnych
zawodników z cyklu Speedway Grand Prix.
– Zdaje się, że to
cecha wspólna ostatnich szefów Ekstraklasy SA i PZPN – kibicowanie Gollobowi.
– Kibicuje się
najlepszym, to naturalne. To bardzo utalentowany sportowiec, już powoli
kończący karierę, ale nadal świetny. Widziałem z bliska jak pracuje, nad
detalami i kondycją, i była to wielka przyjemność. W Monsterze pracowaliśmy też
z Krzysztofem Hołwoczycem, który również ma świetnie poukładane w głowie.
Znakomicie wymyślił sobie przecież Rajd Dakar, dopasował własne uzdolnienia do
wymagań. Trafił w punkt w rajdach terenowych. I bardzo fajnie – miejmy sportów
narodowych, albo tylko takich, w których się liczymy, coraz więcej. I jak
najwięcej zawodników na światowym poziomie. Bo to rozszerzy zainteresowanie
sportem, rodzice przestaną masowo wypisywać zwolnienia z WF, każdy znajdzie coś
dla siebie. A sport jest jedną z najlepszym metod wychowawczych.
– Zna się pan na
futbolu?
– Od piątego roku żucia
jestem obecny na piłkarskim stadionie, ostatnio byłem testowany przez jednego z
dziennikarzy na znajomość zawodników z tamtych lat i całkiem dobrze mi poszło.
OK, wiem, że w Polsce skala jest od zera do… selekcjonera, za którego chce
uchodzić większość spośród 38 milionów rodaków. Zatem spokojnie w tej skali się
mieszczę.
– Mietka Ożoga pan
pamięta?
– O, to dla mojej Stali
Stalowa Wola postać wręcz kultowa, więc nie mógłbym nie pamiętać. Z Tomkiem
Kiełbowiczem przegadałem w ostatnich miesiącach godziny na korytarzach Legii na
temat zawodników z naszego regionu, których potencjał był większy niż udało się
zaprezentować na ogólnopolskiej arenie.
– Szef ESA nie musi
znać się na piłce. Powinien za to znać biznes piłkarski. Jest pan już specem od
zarządzania futbolem?
– Dużą wiedzę i
przegląd sytuacji zdobyłem w Legii. Na początkowym etapie kandydowania dla
wielu ludzi z zewnątrz było to problemem. Natomiast fakt, że przeszedłem przez
tak wielki klub i zobaczyłem jak to jest zbudowane od środka i funkcjonuje,
odbieram jako swój olbrzymi atut. Teza, że nie muszę znać się na piłce czy
szerzej na sporcie – jest nietrafna. Piastując funkcję prezesa trzeba czuć
specyfikę futbolu, bo dobre zarządzanie bez tego się nie obejdzie. To musi być
miks znajomości sportowych niuansów i biznesu. Przecież pracując w klubie, w
poniedziałek po przegranym meczu, kiedy jest czas na wewnętrzną żałobę, nie
warto cisnąć nadmiernie nikogo i wdrażać nowych projektów. To że od 5 roku
życia jestem obecny na stadionach i w halach, a oglądałem też z bliska – jako
fan – Bundesligę i Premier League, daje mi odpowiednie spojrzenie również na
kibica. A właśnie na kibica, czyli naszego klienta, musimy teraz w Polsce
spojrzeć w sposób szczególny. Klient w każdej dziedzinie biznesu jest zresztą w
centrum uwagi, bo płaci nasze rachunki. Na trybunach stadionów zasiadają
natomiast ci, którzy płacą pensje zarządów, trenerów i w jakiejś części
zawodników. Warto więc zadbać o nich, aby inwestowali więcej w swoją pasję.
– Czym konkretnie
zajmował się pan w Legii?
– Moja rola jako
dyrektora wykonawczego polegała na koordynowaniu całości sprzedaży i
marketingu. Tak intensywnej funkcji, a pracowałem od 20 października do 20
maja, nie miałem nigdy wcześniej. Odbywałem po kilka spotkań dziennie:
sprzedawałem, kupowałem, zarządzałem, negocjowałem. Właściwie wszystkie
biznesowe role przetrenowałem pracując w Legii.
– Z sukcesami?
– Właśnie kończy się
proces stawiania sieci Wi-Fi na stadionie. Bardzo intensywnie zajmowałem się
tym projektem, który wyewoluował do stworzenia specjalnej aplikacji mobilnej.
Wkrótce pojawią się usługi dla kibica, który chce popatrzeć nie tylko na
widowisko, ale i mieć w tym czasie kontakt ze światem. Praca w Monsterze
uświadomiła mi, że młodzi ludzie mają inne potrzeby i inaczej komunikują się ze
światem niż generacja 30+. Młodzież może się nudzić podczas przerwy, udzielania
pomocy medycznej, czy nawet wtedy, gdy przeprowadzana jest zmiana. Ludzie
starsi nie zdają sobie nawet sprawy, że to może być powód do zniecierpliwienia
nastolatków, tymczasem najbardziej popularne wideo oglądane w internecie w tej
grupie wiekowej nie trwa dłużej niż trzy minuty. A przecież za chwilę roczniki,
o których mówimy, będą dominowały jako klientela klubów piłkarskich. Dlatego
podkreślam wagę projektu z Wi-Fi dla Legii, który zapowiadał się na taki, w
który trzeba będzie sporo zainwestować, a na koniec dnia podniosłem ze
znakomitym zespołem o około półtora procenta budżet klubu. Jak na osiem
miesięcy pracy – to naprawdę niemało. Jeszcze kilka lat temu to było nie do
pomyślenia, że polski klub znajdzie się w gronie europejskich pionierów,
tymczasem to właśnie stało się faktem. Pod tym względem Legia jest na pułapie
Ajaksu Amsterdam.
– Kiedy zaczął pan
aspirować do roli szefa ESA? Dzięki promotorowi Maciejowi Wandzelowi, szefowi
Rady Nadzorczej ESA?
– Gdybym rok temu
usłyszał, że w moim CV pojawi się ścieżka w Legii i zostanę prezesem Ekstraklasy,
to potraktowałbym te słowa z przymrużeniem oka. Równo rok temu poszedłem na
stadion Legii i zacząłem rozmawiać o pozyskiwaniu przy Łazienkowskiej klientów
biznesowych dla firmy, którą założyłem. Niedługo później dostałem propozycję,
abym dołączył do klubowego menedżerskiego zespołu i swoje niestandardowe
myślenie w tym obszarze wykorzystał dla rozwoju Legii. Równo dwa miesiące po
zakupie karnetu VIP na mecze wówczas mistrza Polski, dostałem ofertę pracy przy
Łazienkowskiej.
– Opłacalna inwestycja,
nie da się ukryć.
– Z perspektywy czasu
okazało się, że co najmniej niezła. Nie myślałem o takiej ścieżce rozwojowej,
tymczasem okazało się, że mogę ponownie połączyć żyłkę sportową z biznesową.
Jako student nie postrzegałem sportu jako oazy efektywności, mówiąc delikatnie.
Za to już w ubiegłym roku zauważyłem, że moje doświadczenia zawodowe świetnie
pasują do współczesnego futbolu. A nawet, że mogę dostarczać wartość do
zespołu. To z pewnością zwróciło uwagę Macieja, z którym na co dzień nie miałem
za dużo do czynienia. Widywaliśmy się z prezesem Wandzelem głównie na meczach,
ale ja miałem tam do odegrania swoją rolę z klientami. Czasami rozmawialiśmy
więc po skończonych spotkaniach. Byłem niezależny, moja kreatywność i pomysły
nie były tłumione, nie musiałem tego akceptować na wszystkich ścieżkach. I to
wtedy dowiedziałem się o poszukiwaniach nowego szefa ESA. A jeszcze szybciej –
że moje CV pokrywa się z oczekiwaniami Rady Nadzorczej dosłownie w każdym
punkcie: od kariery sportowej, przez biznes, doświadczenia w zagranicznych
korporacjach, kontakty reklamowo-mediowe.
– Kiedy dokładnie
okazało się, że wszystko tak idealnie się spina?
– W marcu, albo w
kwietniu, w każdym razie w okolicy Wielkanocy. A kiedy Maciej przekonał się do
mojej osoby, odbyłem spotkania ze wszystkimi innymi członkami Rady Nadzorczej.
– Najtrudniejsze było
ze Zbigniewem Bońkiem?
Nie. Prezesa Bońka
poznałem dopiero wówczas, kiedy prezentowałem program, bezpośrednio przed
wyborem nowego prezesa. Za to osobną prezentację miałem na Lechu, w Poznaniu byłem
z dłuższą wizytą. Bo jako główny konkurent Legii, ten klub jako pierwszy musiał
wiedzieć, czy skalibrujemy swoje oczekiwania i kierunki. Rozmawialiśmy szczerze
i otwarcie, o moim legijnym rodowodzie. Przekonałem, że moje doświadczenie
zdobyte przy Łazienkowskiej, może pomóc także Lechowi. Nie jest przecież sztuką
być mocnym klubem w słabej lidze. Sztuką jest podnieść siłę całej ligi.
– Jest pan mądrzejszy,
jeśli idzie o znajomość bolączek i oczekiwań naszego futbolu, po spotkaniach z
klubami, które miały miejsce od początku lipca?
– O ile z członkami
rady nadzorczej rozmawiałem, prezentowałem program, o tyle w klubach głównie
słuchałem. Chciałem skonfrontować opinię o lidze dwóch, czy nawet trzech
prędkości z rzeczywistością. Przekonałem się, że nasz futbol jest mało
ustandaryzowany. I ma duże rezerwy. Bo niewiele klubów ma długofalową
strategię, co powoduje barierę między nimi a biznesem. Sponsorzy chcą słyszeć
język celów, strategii i ambicji. Ten element trzeba poprawić, aby przyciągnąć
w roli inwestorów, czy współudziałowców nie tylko pasjonatów futbolu. Pasjonaci
już bowiem są w środowisku, pewnie zresztą wszyscy.
– Jak ocenia pan bilans
otwarcia?
– Obecny moment jest
ważny dla spółki. Zakończyły się negocjacje kontraktu mediowego, zaczyna się
więc zupełnie inny etap. Skoro przychody z praw mediowych są zagospodarowane i
stabilne na kilka lat do przodu, absolutnym priorytetem jest zajęcie się
organizacją widowiska i wywindowaniem elementów sportowych na wyższy poziom.
Musimy przekierować koncentrację pracy zespołu na kluby. Moim celem
strategicznym jest podniesienie frekwencji. Jeśli patrzę na Niemcy, gdzie
średnio 42 tysiące ludzi jest na każdym meczu, na dodatek przy 90-procentowym
wypełnieniu stadionów, to autentycznie zazdroszczę. U nas statystyki są o wiele
skromniejsze – 38 procent i lekko ponad osiem tysięcy widzów średnio na meczu.
A przecież Polska jest tylko dwa razy mniejsza od zachodniego sąsiada, a zatem
również duża.
– Nie jest jednak tak
zasobna jak Niemcy.
– Po 25 latach bardzo
Europę dogoniliśmy, a ceny biletów w Polsce są adekwatne do naszych zarobków,
znacznie niższe niż na zachodzie. Dlatego nie tu szukałbym problemu. Frekwencja
to mój cel podstawowy, ale aby ją podnieść, musi wzrosnąć poziom widowisk,
atrakcyjność dnia meczowego na wszystkich stadionach, i ogólnie pojęta
komunikacja. Teraz jest czas na zagospodarowanie właśnie tych obszarów.
– A ja myślałem, że
priorytetem będzie znalezienie sponsora tytularnego.
– Musimy wybrać liderów
poszczególnych projektów, również tego, który będzie kontynuował pracę nad
pozyskaniem sponsora strategicznego. Przeprowadziliśmy rozmowy z wszystkimi
potencjalnymi partnerami, a jest tylko kilkanaście firm w Polsce, które mają
roczne budżety marketingowe mogące udźwignąć wartość naszego największego
pakietu sponsorskiego. Będziemy do nich wracać, bo to nie jest sprzedaż worka
ziemniaków. W różnych momentach trzeba będzie mocniej pedałować w różnych
kierunkach. Teraz – do sponsora tytularnego. Tyle że w połowie roku budżety są
rozdane, co nie ułatwia zadania.
– Monster wchodzi w
rachubę – po starej znajomości?
– Nie, bo ma inną
strategię marketingową. Piłka nie jest sportem ani brudnym, ani motorowym.
– Bierze pan zatem pod
uwagę rozwiązania pośrednie – kilku sponsorów głównych zamiast jednego
tytularnego? Najgłośniej mówiło się o Santanderze, ale do sfinalizowania rozmów
nie doszło.
– Musimy mieć kilka
dróg. Dlatego nie wykluczymy podziału pakietu na kilka mniejszych. Musimy
dostosować oczekiwania do realiów rynku.
– Dlaczego kibiców jest
tak mało na stadionach?
– Hodowaliśmy sobie
braki frekwencyjne przez lata, nie rozwijaliśmy ludzi masowo poprzez sport. A
wiadomo, że ci, którzy liznęli sportu, pozostaną wierni klubom, z których
wychodzili. Nie wspierając przez 25 lat pracy z młodzieżą, nie wychowywaliśmy
kibiców. Musimy się na powrót tego nauczyć, najlepiej w wymiarze lokalnym.
Przekazujemy bowiem dzieciom złe wzorce. Nie tylko oglądając domowe mecze
swojej drużyny przed telewizorem z butelką piwa w rękach, ale także nie chodząc
na wybory. Zresztą nie oszukujmy się – afera korupcyjna, wcześniejsze częste
incydenty na trybunach i wokół stadionów, także negatywnie odbiły się na
frekwencji. Więc w sumie nie mamy wyboru – musimy się nad tym pochylić.
– Przez 3 lata kadencji
chce pan wykonać organiczną pracę u podstaw, która na dodatek przyniesie
efekty? O ile chciałby pan podnieść frekwencję w tym okresie?
– Dwukrotnie. Jeśli
zapełnienie stadionów wzrosłoby do 80, a nawet 75 procent po trzech latach,
byłbym już zadowolony. Tyle że to nie tylko mój problem, tylko ogólnospołeczny,
bo stadiony zostały wybudowane albo z pieniędzy samorządowych albo z funduszy
Unii Europejskiej. Trzeba więc nie tylko na forum Ekstraklasy postarać się
wypracować skuteczną koncepcję, ale również w miastach, aby stadiony się
zapełniały.
– Jest pan przekonany, że
prezes ESA może cokolwiek zrobić z poziomem sportowym ligi?
– Nic nie zmienię,
jeśli nic nie będę robił. Jeśli jednak będziemy jako spółka współpracować z
PZPN w kwestii wymogów licencyjnych dotyczących profesjonalnych akademii
piłkarskich, jeśli będziemy je rozsądnie certyfikować, to polska piłka powinna
zacząć się rozwijać i podnosić poziom. A że efekty przyjdą po mojej kadencji?
Mam tego świadomość. Przecież ja też nie zrobię w Ekstraklasie rewolucji,
ponieważ nie ma takiej potrzeby. Poprzedni zarząd postawił finanse spółki na
innym, lepszym niż wcześniej poziomie. Teraz z nc + razem możemy się skupić na
podniesieniu jakości pokazywania Ekstraklasy w różnych wymiarach, a nie
rozmawiać o cenie za prawa. Długofalowe myślenie jest konieczne w polskim futbolu.
I wyjście do klubów, zwłaszcza tych, gdzie jest mało pracowników. Dla takich
trzeba przygotować gotowe rozwiązania, łatwe do zaimplementowania. Kluby muszą
czuć wsparcie spółki na co dzień, ale będziemy wykorzystywali też pomysły ludzi
z klubów. Bo tam nie brakuje potencjału intelektualnego.
– Za 3 lata nadal
będzie obowiązywała formuła ESA 37 w rozgrywkach najwyższej ligi?
– Kierunek, w którym
poszła liga jest dobry. Meczów jest na tyle dużo, że więcej nie potrzeba. Tylko
jakość dnia meczowego trzeba podnieść. Gdyby jednak okazało się, że coraz
więcej klubów pierwszoligowych ma stabilną sytuację i są sensownie zarządzane,
z dobrymi akademiami, wtedy można by pójść w stronę powiększenia ligi.
– Ma pan świadomość, że
polska liga jest świetnie opakowana, dzięki ekstraklasowej spółce Live Park,
ale produkt jest słabiutki?
Zupełnie nie kupuję
takiego postawienia sprawy. Przecież w ubiegłym sezonie padało w ekstraklasie
2,67 gola na mecz. W spotkaniu Śląsk – Legia w pierwszej kolejce nowego sezonu
aż 75 procent wszystkich
podań z obu stron było celnych. Dlatego będę się upierał, że produkt jest
atrakcyjny, bo to nie jest nieciekawa liga. Fakty, statystyki przemawiają na
korzyść poziomu naszej ekstraklasy. Tylko za mało ludzi o tym wie. Dlatego
warto mówić o tym głośno!
WYWIAD UKAZAŁ SIĘ W NAJNOWSZYM NUMERZE TYGODNIKA „PIŁKA NOŻNA”
W ostatnim czasie doszło do przeciągania liny pomiędzy właścicielem i prezesem Pogoni Szczecin, Alexem Haditaghim, a trenerem Oscarem Garcią, który chciał opuścić Portowców i objąć Dinamo Zagrzeb. Szczeciński klub postawił na swoim i zatrzymał hiszpańskiego szkoleniowca. W dalszym ciągu ma on jednak wyrażać chęć zakończenia pracy w Pogoni.
Reguła w kręgu zainteresowań Realu? Nie ma takiego tematu
Niemieckie media poinformowały, że młodym gwiazdorem Zagłębia Lubin interesuje się Real Madryt. Z naszych informacji wynika jednak, że takiego tematu nie ma.
Patryk Makuch zasłużył na powołanie do reprezentacji Polski?
Patryk Makuch w obecnej formie musi być rozpatrywany w kontekście kadry. Napastnik sam o sobie mówi, że jest w formie życia, co potwierdzają jego liczby.