Przejdź do treści
Znani, utytułowani i zapomniani (4): Stal Mielec

Polska Ekstraklasa

Znani, utytułowani i zapomniani (4): Stal Mielec

Przed nami kolejny odcinek wielkiej podróży w jaką PilkaNożna.pl zabiera swoich czytelników. Każdego tygodnia przypominamy o klubach, które na stałe zapisały się na kartach historii futbolu, jednak dzisiaj nie ma ich w gronie najlepszych. Mimo bogatej historii, wielkich sukcesów, borykają się z problemami i bardzo często grają w niższych ligach. Na warsztat wzięliśmy już takie firmy jak Sheffield Wednesday, Szombierki Bytom i Leeds United. Dzisiaj przyszedł czas na Stal Mielec.

Drużyna, która w sezonie 1972-73 wywalczyła mistrzostwo Polski

Znani, utytułowani i zapomniani (1): Sheffield Wednesday – KLIKNIJ!

Znani, utytułowani i zapomniani (2): Szombierki Bytom – KLIKNIJ!

Znani, utytułowani i zapomniani (3): Leeds United – KLIKNIJ!

Firma z tradycjami


Jeśli jest jakiś polski klub, którego osiągnięcia powinny być szczególnie mocno pielęgnowane w pamięci kibiców, to na pewno jest nim Stal Mielec. Drużyna, która w swojej historii wygrała dwa mistrzostwa kraju i reprezentowała Polskę w najlepszej ósemce rozgrywek Pucharu UEFA, a do tego wychowała wielu wspaniałych zawodników, dzisiaj pałęta się w III lidze (nominalnie czwartej) z niewielkimi szansami na promocję do wyższej klasy. Powód? Ogromne kłopoty finansowe, które doprowadziły na skraj przepaści, lub do grobu, kilka innych zasłużonych firm.

Piłkarski zespół Stal Mielec nie został założony w sposób klasyczny, ale był jedynie jedną z dwóch (obok siatkarskiej) sekcji klubu PZL Mielec. W skład drużyny weszli zawodnicy z różnych środowisk, m.in. robotnicy z Wytwórni Płatowców i gracze AZS Mielec i TG Sokół. Stal zdołała rozegrać jedynie kilka spotkań i na jej drodze stanęła historyczna zawierucha. Klub powstał bowiem na kilka miesięcy przed wrześniem 1939 roku, czyli czasem, w którym na nasz kraj napadli Niemcy i Rosjanie. Nie trzeba więc chyba się zbyt długo rozwodzić nad tym, że w czasie wojny mało kto myślał o graniu w piłkę, co zresztą podczas okupacji było zakazane stosownymi dekretami. Klub wrócił do życia w 1945 roku i jako RKS PZL „Zryw” Mielec przystąpił do rozgrywek B-klasy, a już trzy lata później awansował do wyższej ligi (A-klasa).

Krok po kroku

Jak więc widać, geneza powstania Stali nie należy do tych najbardziej bajkowych. Drużyna nie miała wsparcia wojska, milicji czy rozwijających się kopalń lub hut. Mimo tego, w Mielcu zaczęto budować zespół, który zaczął się piąć w górę po drabince hierarchii polskiego futbolu. Do Stali trafili tacy zawodnicy jak Tadeusz Grześka, Leszek Procak czy Henryk Czylok, a drużynie zaczęło powodzić się na tyle dobrze, że zaczęła ona wyjeżdżać na zgrupowania poza miasto, co w tamtych czasach wcale nie było taką oczywistością. Przełom nastąpił w 1954 roku, kiedy to Stal w końcu wydostała się z A-klasy i awansowała do ligi międzywojewódzkiej rzeszowsko-lubelskiej. Jakby tego było mało do Mielca trafił także Zimowy Puchar Miast, trofeum niezbyt prestiżowe, ale pokazujące, że klub szedł w dobrym kierunku.

Minął kolejny rok, a Stal wywalczył promocję do drugiej ligi, a po pięciu kolejnych do pierwszej. Jednym z ojców tego stałego progresu i postępu był reprezentant Polski i nieżyjący już trener Michał Matyas. To właśnie pod jego batutą zespół zaczął grać efektowny i co najważniejsze efektywny futbol. Matyas był na tyle cenionym fachowcem w tamtym okresie, że bardzo szybko podkupiła go Cracovia. Następne lata były dla kibiców Stali prawdziwą huśtawką nastrojów. Drużyna to uzyskiwała awans do I ligi, to znowu spadała, ale jej mecz niezmiennie przyciągały na trybuny rzesze kibiców. Co więcej, to właśnie z jej szeregów na szerokie futbolowe wody wypływali lub rozwijali swoje kariery tacy piłkarze jak Henryk Kasperczak, Grzegorz Lato, Zygmunt Kukla, Witold Karaś czy Marek Kosiński. Wtedy nikt jeszcze nie wiedział, że będą oni stanowił o sile przyszłych mistrzów Polski i zespołu narodowego.

Mistrzostwa i puchary

W latach 70. do władzy w Polsce doszedł Edward Gierek, a na muzycznych estradach rodziły się gwiazdy Queen czy Black Sabath. W polskiej lidze do głosu doszła z kolei Stal Mielec, w której składzie roiło się od gwiazd, a w ryzy wziął je jedyny zagraniczny trener w historii klubu Karolemu Kontha. To właśnie pod jego wodzą Stal zdobyła w sezonie 1972-73 swoje pierwsze mistrzostwo kraju i wywalczyła sobie przepustkę do europejskich pucharów. Był to złoty okres w historii klubu i całego polskiego futbolu (MŚ w 1974), który w sezonie 1975-76 zakończył się kolejny tytułem mistrzowskim. Warto również dodać, że w 1976 roku drużyna z Mielca awansowała do ćwierćfinału Pucharu UEFA, gdzie jednak nieznacznie przegrała z niemieckim Hamburgerem SV.

No i znowu. Po latach dobrych przyszedł czas huśtawki formy, lepszych i gorszych wyników zespołu. Z klubu zaczęli odchodzić kluczowi zawodnicy (Domarski, Kasperczak), ale w ich miejsce sprowadzano innych (Szarmach, Jałocha).

Droga do zatracenia

Nic co dobre nie może trwać wiecznie – jak głosi stare przysłowie i niestety w przypadku Stali zaczęło się ono sprawdzać w latach 80. Czas prosperity klubu był krótki i chociaż zapisał się on złotymi zgłoskami na kartach historii, to nie uchroniło go to przed powolnym upadkiem. Drużyna z każdym kolejnym sezonem traciła najlepszych graczy, a magia Stali nie przyciągała już klasowych następców. Nie było zresztą czym ich przyciągać ponieważ kasa klubu coraz częściej świeciła pustkami. Region, w którym położony jest Mielec zaczął przeżywać kryzys, a brak sponsora musiał w końcu odbić się na finansach klubu. Wydawało się, że po tak wielkich sukcesach Stal musi znaleźć kogoś, kto mógłby pełnić rolę jej mecenasa, ale niestety, tak się nie stało.

Stal próbowali ratować między innymi Grzegorz Lato, Franciszek Smuda czy Edward Socha, nikomu się nie udało. Co prawda, biało-niebiescy dryfowali przez długie lata pomiędzy pierwszą i drugą ligą, ale chyba nikt już nie miał wątpliwości, że sytuacja jest beznadziejna. W sezonie 1995-96 Stal po raz ostatni dostąpiła zaszczytu gry w najwyższej klasie rozgrywek, ale po zajęciu 17. miejsca w tabeli spadła do II ligi. Jeśli ktoś miał jeszcze jakąś nadzieję na powrót do lat dawnej chwały, to kolejne miesiące ostatecznie je rozwiały. Drużyna przegrywała mecz za meczem, długi rosły, a koleni piłkarze z dużą niechęcią patrzeli na możliwość gry w niewypłacalnym klubie. Doszło w końcu do najgorszego. 12 czerwca 1997 roku podczas Walnego Zgromadzenie Członków zarządu podjęto decyzję o wycofaniu drużyny z rozgrywek i jej ostatecznej likwidacji.

Co dalej?

W sezonie 1998-99 stowarzyszenie pod nazwą Mielecki Klub Piłkarski Stal utworzone przez byłych działaczy, przystąpiło do rozgrywek piątej ligi i po zaledwie jednym sezonie klub wywalczył awans do wyższej klasy. To był jednak było na tyle jeśli chodzi o sny o powrocie do prawdziwego futbolu. Trzon zespołu w kolejnych latach stanowili głównie młodzieżowcy, którzy nie gwarantowali jednak odpowiednich wyników. Kolejne zmiany trenerów, walka o przetrwanie i liczenie każdej złotówki – tak właśnie wyglądają obecne realia dwukrotnych mistrzów Polski i ćwierćfinalistów Pucharu UEFA. Przykro na to patrzeć.

Grzegorz GARBACIK
PilkaNożna.pl
foto: hej.mielec.pl

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 44/2026

Nr 44/2026

Polska Ekstraklasa

Leszek Ojrzyński po remisie z Lechem. „Pierwsza połowa? Wyglądaliśmy bardzo, bardzo słabo”

Zagłębie Lubin zremisowało na wyjeździe z Lechem Poznań 2:2, choć było blisko wywiezienia kompletu punktów. Po spotkaniu głos zabrał trener gości, Leszek Ojrzyński, który nie ukrywał rozczarowania postawą zespołu w pierwszej połowie.

2026.11.08 Poznan
Pilka nozna Ekstraklasa sezon 2026/2027
Lech Poznan - Zaglebie Lubin
N/z Trener Zaglebia Leszek Ojrzynski
Foto Pawel Jaskolka / PressFocus

2026.11.08 Poznan
Football Polish Ekstraklasa season 2026/2027
Lech Poznan - Zaglebie Lubin
Credit: Pawel Jaskolka / PressFocus
Czytaj więcej

Polska Ekstraklasa

Niels Frederiksen po remisie z Zagłębiem. „Na boisku była tylko jedna drużyna”

Lech Poznań zremisował 2:2 z Zagłębiem Lubin. Niels Frederiksen przyznał, że jego drużyna rozegrała niemal perfekcyjną pierwszą połowę, ale popełniła zbyt łatwe błędy w defensywie. Trener Kolejorza cieszył się jednak z uratowanego w końcówce punktu. Odniósł się również do sytuacji zdrowotnej Pablo Rodrigueza.

2026.11.05 Lizbona
pilka nozna liga europy sezon 2026/2027
Benfica - Lech Poznan
N/z Niels Frederiksen
Foto Przemyslaw Szyszka / PressFocus

2026.11.05 Lisbon
Football - UEFA Europa League season 2026/2027
Benfica - Lech Poznan
Niels Frederiksen
Credit: Przemyslaw Szyszka / PressFocus
Czytaj więcej

Polska Ekstraklasa

Podolski o nowej roli w Górniku. Ujawnił, ile klub zarobił na transferach

Lukas Podolski zakończył piłkarską karierę, ale nie zamierza rozstawać się z futbolem. Mistrz świata z 2014 roku jest obecnie większościowym właścicielem Górnika Zabrze i coraz mocniej angażuje się w funkcjonowanie klubu. W rozmowie z niemieckim Express.de opowiedział o nowych obowiązkach, planach i ambicjach związanych z Trójkolorowymi.

2026.10.27 Gliwice
Pilka nozna STS Puchar Polski 1/16 finalu sezon 2026/27
Piast Gliwice - Gornik Zabrze
N/z Lukas Podolski
Foto Mateusz Sobczak / PressFocus

2026.10.27 Gliwice
Football Polish Cup round of 32 2026/27 season
Piast Gliwice - Gornik Zabrze
Lukas Podolski
Credit: Mateusz Sobczak / PressFocus
Czytaj więcej

Polska Ekstraklasa

16-latek wśród najmłodszych debiutantów w historii Legii!

Franciszek Stępniewski po raz pierwszy wystąpił w pierwszej drużynie Legii Warszawa. Marek Papszun postawił na 16-latka w meczu z Rakowem Częstochowa, a ten znalazł się w gronie najmłodszych debiutantów w historii Wojskowych.

2026.11.08 Warszawa 
pilka nozna PKO Ekstraklasa sezon 2026/2027
Legia Warszawa - Rakow Czestochowa 
N/z Franciszek Stepniewski
Foto Weronika Morciszek / PressFocus

2026.11.08 Warszawa 
Football - Polish PKO Ekstraklasa season 2026/2027
Legia Warszawa - Rakow Czestochowa 
Franciszek Stepniewski
Credit: Weronika Morciszek / PressFocus
Czytaj więcej

Polska Ekstraklasa

SKRÓT MECZU: Lech Poznań 2:2 Zagłębie Lubin

Tak zakończyła się miniona kolejka Ekstraklasy! Kolejorz podzielił się punktami z zespołem Miedziowych.

SKRÓT MECZU: Lech Poznań 2:2 Zagłębie Lubin
Czytaj więcej