08.11.2012 07:26

Znani, utytułowani i zapomniani (3): Leeds United

Przed nami kolejny odcinek wielkiej podróży w jaką PilkaNożna.pl zabiera swoich czytelników. Każdego tygodnia przypominamy o klubach, które na stałe zapisały się na kartach historii futbolu, jednak dzisiaj nie ma ich w gronie najlepszych. Mimo bogatej historii, wielkich sukcesów, borykają się z problemami i bardzo często grają w niższych ligach. Na warsztat wzięliśmy już takie firmy jak Sheffield Wednesday i Szombierki Bytom. Dzisiaj przyszedł czas na Leeds United.

Huśtawka nastrojów

Popularne Pawie, to zespół całkowicie unikalny w historii angielskiego futbolu. Powstał on w 1919 roku na bazie klubu Leeds City FC utworzonego w 1904 roku i rozwiązanego za nielegalne opłacanie piłkarzy. Nie jest on więc najstarszą firmą na Wyspach, jednak jeśli chodzi o popularność i liczbę kibiców, może się równać z największymi w Anglii. Początki Leeds United nie były łatwe ponieważ futbol w kraju rozwijał się bardzo prężnie i powstało już kilka bardzo aktywnie działających ośrodków piłkarskich. Pawie mogły zaistnieć dzięki pożyczce w wysokości 35 tysięcy funtów, jakiej udzielił im Hilton Crowther, ówczesny menedżer Huddersfield Town. Zespół przystąpił do rozgrywek Midland Football League, a całą kwotę miał oddać po awansie do pierwszej dywizji. Jak się okazało, droga The Peacocks do elity nie była zbyt długa i wyboista, bo już w 1924 roku zagościli oni w gronie najlepszych drużyny w Anglii.

Od tego czasu kibice drużyny przeżywali prawdziwą huśtawkę nastrojów. Lata przedwojenne, okres samych działań na froncie i czas po II Wojnie Światowej upłynęły na Elland Road pod znakiem walki o zachowanie ligowego bytu, spadkach z First Division, awansach i tak w kółko. Brakowało stabilizacji, kolejni menedżerowie nie potrafili wycisnąć z zespołu absolutnego maksimum. Od roku 1924, czyli momentu, w którym Pawie po raz pierwszy zagościły w elicie, do roku 1964, drużyna spędziła 19 lat w drugiej lidze i 25 lata w pierwszej dywizji. Nie zdobyła w tym czasie ani jednego trofeum, nie licząc oczywiście zwycięstw w niższych rozgrywkach.

Złota era

Początek lat 60. wcale nie zwiastował tego, co miało wkrótce nastąpić. Leeds znajdowało się w bardzo złej kondycji finansowej. Nowy menedżer zespołu Don Revie dostał od władz klubu kredyt zaufania i przeprowadził Pawie przez ten niezwykle trudny okres. Warto bowiem wspomnieć, że w sezonie 1961-62 drużyna była o krok od spadku do trzeciej dywizji, co mogło oznaczać kompletną katastrofę, łącznie z ogłoszeniem niewypłacalności. Ravie wygrał jednak ostatni mecz rozgrywek i rzutem na taśmę uratował Leeds przed degradacją. 24 miesiące później zespół powrócił do elity i występował w niej przez blisko dwie kolejne dekady.

Co więcej, Ravie z chimerycznego, grającego nieprzyjemny dla oka futbol Leeds, stworzył zespół, w którym zakochała się Anglia. W dziesięciu pierwszych latach po awansie do najwyższej klasy rozgrywek Pawie ani razu nie zajęły w lidze miejsca niższego niż czwarte. W sezonie 1968-69 drużyna zdobyła swoje pierwszej mistrzostwo, a osiągnięcie to powtórzyła w sezonie 1973-74, wygrywając po drodze Puchar Anglii i przegrywając trzy finały tych rozgrywek. W barwach The Whites grali wtedy tacy zawodnicy jak Allan Clarke, Johnny Giles, Jack Charlton, Terry Cooper, Peter Lorimer czy kapitan Billy Bremner, którego pomnik stoi obecnie przed Elland Road. Wszyscy ci piłkarze poprowadzili Leeds do sukcesów na krajowym podwórku, ale także rywalizacja na europejskich arenach nie była im obca. W 1973 roku Pawie dotarły aż do finału Pucharu Zdobywców Pucharów, gdzie przegrały 0:1 z Milanem po bardzo kontrowersyjnej decyzji arbitra, a dwa lata później zagrały w paryskim finale Pucharu Europy, gdzie z kolei musieli uznać wyższość Bayernu Monachium.

Pawie w klatce i ich odrodzenie

Wydawało się, że sielanka Leeds pod wodzą Revie’ego będzie trwać jeszcze wiele lat, jednak w 1974 roku menedżer ten opuścił swój zespół. Nie został zwolniony, ani też nie postanowił zrobić sobie wolnego, ale otrzymał propozycję prowadzenia zespołu narodowego. Na Elland Road nikogo więc nie zdziwiło, że przyjął ten honor i odszedł z klubu. Co ciekawe, jego następcą został Brian Clough, który przez bardzo długi czas krytykował Ravie’ego i styl gry jego drużyny. Pod jego wodzą Leeds zaczęło grać fatalnie, więc nic dziwnego, że przetrwał na stanowisku zaledwie 44 dni.

Kolejni szkoleniowcy zespołu miotali się w decyzjach i chcieli budować Leeds według swojej własnej wizji. Z Elland Road pożegnało się wielu ważnych zawodników, a w ich miejsce zaczęto sprowadzać średniaków, którzy nie gwarantowali odpowiedniego poziomo. Po magii Ravie’ego bardzo szybko nie został nawet ślad, co w roku 1981 doprowadziło do spadku drużyny z ligi. Misji ratowania sytuacji podejmowali się m.in. legendarni piłkarze The Peacocks – Eddie Gray i Billy Bremner, jednak udało się to dopiero Howardowi Wilkinsonowi.

Angielski menedżer w sezonie 1989-90 wprowadził Leeds United do pierwszej dywizji i już w swoim debiutanckim roku w elicie doprowadził zespół do czwartego miejsca. Kibice, którzy pamiętali jeszcze sukcesy z lat 60. i 70. ponownie zaczęli marzyć o wielkim zespole i walce o najwyższe zaszczyty i mieli rację, bo już zaledwie rok później Pawie sięgnęły po swoje trzecie w historii i jak do tej pory ostatnie mistrzostwo kraju.

Czarne chmury na horyzoncie

Wilkinson nie wytrzymał jednak presji porównywania go do Ravie’ego. Prowadzony przez niego zespół w rok po zdobyci tytułu, z ledwością utrzymał się w lidze i bardzo szybko odpadł z Ligi Mistrzów. Leeds zaliczyło jeszcze co prawda finał Pucharu Ligi (przegrany), ale było widać jak na dłoni, że w klubie nie dzieje się dobrze. Sytuacji nie potrafił ustabilizować George Graham, a nieco więcej radość kibicom dał David O’Leary, który poważnie odmłodził kadrę Pawi i wprowadził do dorosłego futbolu wielu grających do dzisiaj zawodników. To właśnie pod jego batutą rozwinęły się kariery takich graczy jak Rio Ferdinand, Lee Bowyer, Alan Smith, Harry Kewell czy Jonathan Woodgate, a Leeds nigdy nie zajęło niższego niż piąte miejsca w tabeli Premier League. Drużyna osiągała także bardzo dobre wyniki w europejskich pucharach i wszystko wskazywało na to Pawie będą stanowić o sile angielskiej piłki przez następnych kilkanaście lat. Nic z tego.

Klub przeinwestował, brano olbrzymie kredyty, których następnie z powodu braku wpływów z tytułu gry w Lidze Mistrzów nie można było spłacić. Pod koniec 2003 roku gruchnęła wieść o zadłużeniu Leeds sięgającym blisko 130 milionów funtów. Nie pomogły kolejne zmiany w zarządzie i na fotelu prezesa. Zespół spadł z ligi i był zmuszony do wyprzedaży najlepszych zawodników. Do innych klubów odeszli wtedy m.in. Mark Viduka, James Milner, Dominic Matteo czy Paul Robinson, ale i to nie wystarczyło na ustabilizowanie sytuacji finansowej. Football Association ukarała więc Pawie ujemnymi punktami i w efekcie przyczyniała się do ich spadku do trzeciej dywizji. Leeds wróciło do Championship w 2010 roku, jednak o awansie do elity na Elland Road nikt nie myśli.

Ciekawostką jest fakt, że w 2009 roku Leeds United zostało wybrane najbardziej znienawidzonym klubem w Anglii. Kibice Pawi mogą się jednak pocieszyć tym, że w roku 2012, ten mało zaszczytny tytuł przypadł ich największemu rywalowi – Manchesterowi United.

Grzegorz GARBACIK

PilkaNożna.pl
foto: leedsunited.com

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 35/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie Premier League

06.09.2026 17:04

Urbański bohaterem! Nieznaczny triumf Górnika

Górnik Zabrze znów zwycięski! Tym razem pokonał Cracovię.

2026.09.06 Krakow
Pilka nozna , PKO BP Ekstraklasa sezon 2026/27
Cracovia Krakow - Gornik Zabrze
N/z Mateusz Klich, Maksym Chlan Khlan
Foto Krzysztof Porebski / PressFocus

2026.09.06 Krakow
Football Polish top league , 2026/2027 season
Cracovia Krakow - Gornik Zabrze
Mateusz Klich, Maksym Chlan Khlan
Credit: Krzysztof Porebski / PressFocus

Czytaj więcej

Ligi w Europie Premier League

05.09.2026 21:09

Beniaminek wziął szturmem Premier League! Kolejny udany występ

Hull City znów urwało punkty faworytowi! Beniaminek notuje świetne wejście w sezon angielskiej ekstraklasy.

Hull City v Aston Villa, Premier League Oli McBurnie of Hull City looks on during the Hull City v Aston Villa Premier League match at the MKM Stadium, Hull, England on 5 September 2026 Credit: Ryan Crockett/Every Second Media Editorial use only. All images are copyright Every Second Media Limited. No images may be reproduced without prior permission. All rights reserved. Premier League and Football League images are subject to licensing agreements with Football DataCo Limited. see https://www.football-dataco.com Copyright: xIMAGO/EveryxSecondxMediax ESM-2139-0057 RyanxCrockettx/xEveryxSecondxMediax
2026.09.05 Kingston
pilka nozna liga angielska
Hull City - Aston Villa
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Premier League

05.09.2026 18:13

Manchester City wygrywa, ale z problemami! Gianluigi Donnarumma bohaterem

Manchester City wciąż z kompletem punktów po trzech meczach Premier League! Tym razem pokonali ekipę Coventry City.

23rd August 2026 Etihad Stadium, Manchester, Lancashire, England Premier League Football, Manchester City versus AFC Bournemouth Manchester City goalkeeper Gianluigi Donnarumma celebrates the equalising goal for 1-1 acted by Marc Guehi after 86 minutes DavidxBlunsden
2026.08.23 Manchester
pilka nozna , liga angielska
Manchester City - AFC Bournemouth
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Premier League

05.09.2026 15:34

Kluczowa zmiana w strukturze dyrektorskiej Liverpoolu

Liverpool ogłosił odejście kluczowego członka struktury dyrektorskiej. Zanosiło się na nie od dawna.

General View inside the stadium before the Pre-Season Friendly match at Anfield, Liverpool
09/08/2026
2026.08.09 Liverpool
Pilka nozna sparing mecz towarzyski
FC Liverpool - AS Monaco
Foto Chris Nutton/Focus Images/MB Media/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Premier League

04.09.2026 21:23

Dwie bramki Isaka po dwóch asystach Gakpo! Fantastyczne otwarcie Liverpoolu [WIDEO]

Dwie bramki w trzy minuty i Liverpool od 9. minuty prowadzi z Ipswich 2:0. Zobacz nagrania z obu bramek autorstwa Isaka.

Paris Saint-Germain v Liverpool, UEFA Champions League Substitutes Liverpool forward Cody Gakpo 18 Liverpool forward Alexander Isak 9 Liverpool defender Andrew Robertson 26 Liverpool midfielder Curtis Jones 17 come on during the Paris Saint-Germain v Liverpool UEFA Champions League Quarter-Final, 1st Leg match at Parc de Princes, Paris, France on 8 April 2026 Credit: Ian Stephen/Every Second Media Editorial use only. All images are copyright Every Second Media Limited. No images may be reproduced without prior permission. Copyright: xIMAGO/EveryxSecondxMediax ESM-1895-0090 IanxStephenx/xEveryxSecondxMediax
2026.04.08 Paryz
pilka nozna , Liga Mistrzow
Paris Saint-Germain - FC Liverpool
PSG
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Najnowsze

Urbański bohaterem! Nieznaczny triumf Górnika

Górnik Zabrze znów zwycięski! Tym razem pokonał Cracovię.

Premier League

ŁKS znowu remisuje! Łodzianie wyrwali punkt Arce Gdynia

1 Liga

2026.08.06 Lublin Pilka nozna UEFA Liga Konferencji Europy sezon 2025/2026 Dinamo Kijow - Qarabag FK
N/z Mateusz Kochalski
Foto Wojciech Szubartowski / PressFocus
2026.08.06 Lublin Football UEFA Conference League season 2025/2026 Dinamo Kyiv - Qarabag FK
Mateusz Kochalski
Credit: Wojciech Szubartowski / PressFocus

Mateusz Kochalski wróci do Ekstraklasy? Ma zostać zawodnikiem Wieczystej Kraków

Ekstraklasa

Polonia Bytom – Podbeskidzie [LIVE]

1 Liga

Hansi Flick FC Barcelona, Barca Trainer, Mimik, Gesichtsausdruck, Emotion , Schweiz, Fussball, Testspiel, 2026/2027, FC Basel vs. FC Barcelona, 16.08.2026, Basel Sankt Jakob Park Schweiz *** Hansi Flick, FC Barcelona, Coach, Facial Expressions, Emotion, Switzerland, Soccer, Friendly Match, 20262027, FC Basel vs. FC Barcelona, August 16, 2026, Basel, Sankt Jakob Park, Switzerland Copyright: xGrantxHubbsx
2026.08.16 Bazylea
pilka nozna mecz towarzyski
FC Basel - FC Barcelona

Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Rodri w podstawowym składzie! Valencia – Barcelona [LIVE]

La Liga

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski