16.02.2021 16:20

Wojna i pokój. Futbolowe tło

Termin wojna futbolowa wymyślił polski dziennikarz i reporter Ryszard Kapuściński, a dotyczył konfliktu zbrojnego, do którego doszło latem 1969 roku pomiędzy Hondurasem a Salwadorem. Jego ważny aspekt stanowiła bowiem rywalizacja reprezentacji tych krajów w eliminacjach mistrzostw świata Mexico ’70.

Foto: Łukasz Skwiot

ZBIGNIEW MROZIŃSKI

Problem był jednak bardziej złożony i tak naprawdę dotyczył trwającego od dawna osadnictwa rolników z mającego największą gęstość zaludnienia w tym regionie Ameryki Łacińskiej Salwadoru w ponad pięciokrotnie większym Hondurasie. Tam było dużo nieuprawianej ziemi, ludzi zaś w tym kraju mieszkało tylko jakieś 25 procent więcej niż po sąsiedzku. Osadnictwo odbywało się za cichym przyzwoleniem honduraskiego rządu, ale w pewnym momencie o grunty upomnieli się miejscowi chłopi, co oznaczało zmuszenie do powrotu do ojczyzny salwadorskich rolników, na co z kolei niechętnym okiem patrzyły wojskowe władze tego państwa.

ZABICI I RANNI

Zbiór reportaży „Wojna futbolowa” liczy niemal 200 stron, lecz część dotycząca konfliktu salwadorsko-honduraskiego to zaledwie dwadzieścia kartek, na dodatek mecze piłkarskie stanowią jedynie tło opowieści. Kapuściński był bowiem naocznym świadkiem działań zbrojnych, które miały miejsce w połowie lipca 1969 i to w dużej mierze dzięki niemu świat usłyszał o tej błyskawicznej wojnie.

Pierwszy mecz półfinałowy pomiędzy tymi drużynami w eliminacjach mistrzostw świata w strefie CONCACAF odbył się 8 czerwca 1969 roku w Tegucigalpie, stolicy Hondurasu. Gospodarze wygrali 1:0, ale męczyli się długo, bo zwycięską bramkę zdobył Leonard Wells dopiero w 89 minucie. Już wtedy atmosfera była jednak gorąca, o czym możemy dowiedzieć się z reportażu „Wojna futbolowa”: „Drużyna Salwadoru przyjechała do Tegucigalpy w sobotę i spędziła w hotelu bezsenną noc. Drużyna nie mogła spać, ponieważ była obiektem wojny psychologicznej rozpętanej przez kibiców Hondurasu. Hotel otoczyło mrowie ludzi. Tłum walił kamieniami w szyby, tłukł kijami w blachy i w puste beczki. Raz po raz wybuchały hałaśliwe petardy. Przeraźliwie wyły klaksony ustawionych przed hotelem aut. Kibice gwizdali, wrzeszczeli, wznosili wrogie okrzyki. Trwało to przez całą noc. Wszystko po to, żeby drużyna gości, niewyspana, zdenerwowana, zmęczona przegrała mecz”.

Sytuacja stała się jeszcze bardziej napięta po spotkaniu rewanżowym, które odbyło się w następną niedzielę w San Salvador. Jeszcze jeden cytat z książki: „Cały stadion był otoczony wojskiem. Wokół boiska stały kordony żołnierzy doborowego pułku Guardia Nacional z rozpylaczami gotowymi do strzału. W czasie odgrywania hymnu Hondurasu stadion wył i gwizdał. Następnie zamiast flagi narodowej Hondurasu, którą spalono na oczach oszalałej ze szczęścia publiczności, gospodarze wciągnęli na maszt brudną, podartą ścierkę”. Tutaj też górą byli piłkarze gospodarzy, dwa gole dla reprezentacji Salwadoru strzelił Juan Ramon Martinez (jednego z rzutu karnego), oraz Elmer Acevedo i wygrali 3:0. Piłkarzy Hondurasu odtransportowano na lotnisko opancerzonym pojazdem, natomiast przyjezdni kibice tyle szczęścia już nie mieli, zostali przez tubylców zwyczajnie pobici. Palono ich samochody, było kilka ofiar śmiertelnych.

Po tych wydarzeniach oba kraje zerwały stosunki dyplomatyczne i zamknęły granicę ze sobą. W myśl ówczesnych przepisów bez względu na wynik bramkowy w przypadku takiej samej liczby punktów trzeba było jednak rozegrać dodatkowy mecz. Doszło do niego 27 czerwca na neutralnym terenie w stolicy Meksyku. Jako pierwszy trafił do siatki już w 8 minucie Salwadorczyk Martinez, ale już po jedenastu minutach wyrównał Jose Cardona. W 28. minucie ponownie zespół Salwadoru wyprowadził na prowadzenie Martinez, ale pięć minut po przerwie do remisu doprowadził reprezentant Hondurasu Rigoberto Gomez. Do wyłonienia triumfatora potrzebna była dogrywka, w 101 minucie gola na wagę awansu strzelił Jose Quintanilla i Salwador zakwalifikował się do finałowego dwumeczu. Zanim go jednak rozegrano, miała miejsce wspomniana wojna, która zaczęła się 14 lipca od ataku armii salwadorskiej na Honduras. Tak podsumował ją polski reporter: „Wojna futbolowa trwała sto godzin. Jej ofiary: sześć tysięcy zabitych, kilkanaście tysięcy rannych. Około pięćdziesięciu tysięcy ludzi straciło domy i ziemię. Zniszczono wiele wiosek”.

NIEUDANY MUNDIAL

W finale rywalizacji o wyjazd na mundial w Meksyku ze strefy CONCACAF Salwador okazał się lepszy od Haiti. Do wyłonienia zwycięzcy były potrzebne trzy mecze – 21 września 1969 Haiti u siebie w Port-au-Prince przegrało 1:2 z Salwadorem, ale tydzień później w San Salvador pokonało gospodarzy 3:0. 8 października na neutralnym terenie w Kingston na Jamajce Salwador wygrał po dogrywce 1:0 i awansował na mundial. Tam był jednak tylko dostarczycielem punktów – przegrał 0:3 z Belgią, 0:4 z Meksykiem i 0:2 z ZSRR. Zapewne więcej o piłkarzach z tego kraju usłyszano przy okazji wojny futbolowej z Hondurasem niż z powodu występu na mundialu. Kilkanaście miesięcy po turnieju w Meksyku, dzięki misji pojednawczej przywódców innych krajów z Ameryki sytuacja uległa normalizacji, ale pokój zawarto dopiero w roku 1980.

TEKST UKAZAŁ SIĘ W TYGODNIKU „PIŁKA NOŻNA” (NR 1/2021)

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 44/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie Świat

08.11.2026 19:06

Ewa Pajor z jubileuszem! Uczciła go golem

Ewa Pajor rozegrała spotkanie numer 100 dla żeńskiej Barcelony. Polka zdobyła bramkę w swoim rocznicowym spotkaniu.

Ewa Pajor of FC Barcelona celebrates a goal during the Women s Champions League, League phase, MD1 football match between FC Barcelona and FC Bayern Munich on 7 October 2025 at Estadi Johan Cruyff in Barcelona, Spain (Photo by /Sipa USA)
2025.10.07 Barcelona
pilka nozna kobiet liga mistrzyn
FC Barcelona - Bayern Monachium
Foto IPA/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

08.11.2026 09:57

Messi zdobył ważną nagrodę drugi rok z rzędu! Zrobił to jako pierwszy w historii

Lionel Messi przeszedł do historii ligi amerykańskiej. Sprawdź, dlaczego.

Db Atlanta Stati Uniti 29/06/2025 - FIFA Club World Cup 2025 / Paris Saint-Germain-Inter Miami / foto Daniele Buffa/Image nella foto: Lionel Messi PUBLICATIONxNOTxINxITA
2025.06.29 Atlanta
pilka nozna , klubowe mistrzostwa swiata w pilce noznej FIFA , psg
Paris Saint-Germain - Inter Miami CF
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

06.11.2026 17:49

Jesus Owono rozważa zakończenie kariery po śmierci Jesus de Miguela

Jesús Owono, bramkarz FC Andorra, rozważa zakończenie piłkarskiej kariery po tragicznym wypadku, do którego doszło podczas meczu z Tenerife. W wyniku zderzenia z 25-latkiem zmarł Jesus de Miguel. Golkiper bardzo przeżywa całe zdarzenie i obecnie korzysta z pomocy psychologicznej.

Athletic Club v Deportivo Alaves - LaLiga EA Sports Jesus Owono of Deportivo Alaves looks on prior to the LaLiga EA Sports match between Athletic Club and Deportivo Alaves at San Mames on May 11, 2025, in Bilbao, Spain. Bilbao San Mames Basque Country Spain RL_ATHvDALV_000002 Copyright: xRicardoxLarreinax
2025.05.11 Bilbao
pilka nozna , liga hiszpanska
Athletic Bilbao - Deportivo Alaves
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

06.11.2026 16:02

Koniec pewnej epoki w Portugalii. Jorge Jesus wskazał następcę Ronaldo

Cristiano Ronaldo zakończył reprezentacyjną karierę, a Portugalczycy muszą przyzwyczaić się do gry bez swojego wieloletniego lidera. Selekcjoner Jorge Jesus ogłosił już, kto przejmie opaskę kapitańską po 41-letnim napastniku. Wybór padł na Bernardo Silvę.

Fenerbahce hecha coach Jorge Jesus during the UEFA Europa League match, Round of 16, 1st leg, between Sevilla FC v Fenerbahce Spor Kulubu played at Ramon Sanchez Pizjuan Stadium on March 9, 2023 in Sevilla, Spain. (Photo by Antonio Pozo / pressinphoto / Sipa USA))
2023.03.09 Sevilla
pilka nozna liga europy
Sevilla FC - Fenerbahce SK
Foto pressinphoto/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

05.11.2026 16:50

Bartosz Salamon w sztabie reprezentacji narodowej? Sensacyjne wieści!

Bartosz Salamon może rozpocząć zupełnie nowy etap swojej kariery. Jak informują albańskie media, 35-letni obrońca dołączył do sztabu szkoleniowego tamtejszej kadry.

Bartosz Salamon of Poland during the UEFA Euro 2024 match between Poland and Netherlands, Group D, date 1, played at Volksparkstadion on June 16, 2024 in Hamburg, Germany. (Photo by Bagu Blanco / pressinphoto / Sipa USA)PHOTO)
2024.06.16 Hamburg
pilka nozna mistrzostwa Europy UEFA Euro 2024
Polska - Holandia
Foto pressinphoto/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Najnowsze

2026.11.08 Warszawa
pilka nozna PKO Ekstraklasa sezon 2026/2027
Legia Warszawa - Rakow Czestochowa
N/z Franciszek Stepniewski
Foto Weronika Morciszek / PressFocus

2026.11.08 Warszawa
Football - Polish PKO Ekstraklasa season 2026/2027
Legia Warszawa - Rakow Czestochowa
Franciszek Stepniewski
Credit: Weronika Morciszek / PressFocus

16-latek wśród najmłodszych debiutantów w historii Legii!

Franciszek Stępniewski po raz pierwszy wystąpił w pierwszej drużynie Legii Warszawa. Marek Papszun postawił na 16-latka w meczu z Rakowem Częstochowa, a ten znalazł się w gronie najmłodszych debiutantów w historii Wojskowych.

Ekstraklasa

SKRÓT MECZU: Lech Poznań 2:2 Zagłębie Lubin

Ekstraklasa

Tak wygląda tabela Premier League po 10. kolejce! Arsenal odjeżdża rywalom

Premier League

IPA90445986 - Fermin LOPEZ of Barcelona celebrates his goal during the Spanish championship LaLiga football match between FC Barcelona and Deportivo Alaves on 31 October 2026 at Camp Nou stadium in Barcelona, Spain (Photo by Matthieu Mirville/DPPI/IPA Sport 2/ipa-agency.net/Sipa USA)
2026.10.31 Barcelona
pilka nozna liga hiszpanska
FC Barcelona - Deportivo Alaves
Foto IPA/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Barcelona odwróciła losy hitu! Wielkie zwycięstwo w Madrycie

Uncategorized

Tabela La Liga 2026-27. FC Barcelona wciąż na tronie

La Liga

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski