16.02.2021 16:20

Wojna i pokój. Futbolowe tło

Termin wojna futbolowa wymyślił polski dziennikarz i reporter Ryszard Kapuściński, a dotyczył konfliktu zbrojnego, do którego doszło latem 1969 roku pomiędzy Hondurasem a Salwadorem. Jego ważny aspekt stanowiła bowiem rywalizacja reprezentacji tych krajów w eliminacjach mistrzostw świata Mexico ’70.

Foto: Łukasz Skwiot

ZBIGNIEW MROZIŃSKI

Problem był jednak bardziej złożony i tak naprawdę dotyczył trwającego od dawna osadnictwa rolników z mającego największą gęstość zaludnienia w tym regionie Ameryki Łacińskiej Salwadoru w ponad pięciokrotnie większym Hondurasie. Tam było dużo nieuprawianej ziemi, ludzi zaś w tym kraju mieszkało tylko jakieś 25 procent więcej niż po sąsiedzku. Osadnictwo odbywało się za cichym przyzwoleniem honduraskiego rządu, ale w pewnym momencie o grunty upomnieli się miejscowi chłopi, co oznaczało zmuszenie do powrotu do ojczyzny salwadorskich rolników, na co z kolei niechętnym okiem patrzyły wojskowe władze tego państwa.

ZABICI I RANNI

Zbiór reportaży „Wojna futbolowa” liczy niemal 200 stron, lecz część dotycząca konfliktu salwadorsko-honduraskiego to zaledwie dwadzieścia kartek, na dodatek mecze piłkarskie stanowią jedynie tło opowieści. Kapuściński był bowiem naocznym świadkiem działań zbrojnych, które miały miejsce w połowie lipca 1969 i to w dużej mierze dzięki niemu świat usłyszał o tej błyskawicznej wojnie.

Pierwszy mecz półfinałowy pomiędzy tymi drużynami w eliminacjach mistrzostw świata w strefie CONCACAF odbył się 8 czerwca 1969 roku w Tegucigalpie, stolicy Hondurasu. Gospodarze wygrali 1:0, ale męczyli się długo, bo zwycięską bramkę zdobył Leonard Wells dopiero w 89 minucie. Już wtedy atmosfera była jednak gorąca, o czym możemy dowiedzieć się z reportażu „Wojna futbolowa”: „Drużyna Salwadoru przyjechała do Tegucigalpy w sobotę i spędziła w hotelu bezsenną noc. Drużyna nie mogła spać, ponieważ była obiektem wojny psychologicznej rozpętanej przez kibiców Hondurasu. Hotel otoczyło mrowie ludzi. Tłum walił kamieniami w szyby, tłukł kijami w blachy i w puste beczki. Raz po raz wybuchały hałaśliwe petardy. Przeraźliwie wyły klaksony ustawionych przed hotelem aut. Kibice gwizdali, wrzeszczeli, wznosili wrogie okrzyki. Trwało to przez całą noc. Wszystko po to, żeby drużyna gości, niewyspana, zdenerwowana, zmęczona przegrała mecz”.

Sytuacja stała się jeszcze bardziej napięta po spotkaniu rewanżowym, które odbyło się w następną niedzielę w San Salvador. Jeszcze jeden cytat z książki: „Cały stadion był otoczony wojskiem. Wokół boiska stały kordony żołnierzy doborowego pułku Guardia Nacional z rozpylaczami gotowymi do strzału. W czasie odgrywania hymnu Hondurasu stadion wył i gwizdał. Następnie zamiast flagi narodowej Hondurasu, którą spalono na oczach oszalałej ze szczęścia publiczności, gospodarze wciągnęli na maszt brudną, podartą ścierkę”. Tutaj też górą byli piłkarze gospodarzy, dwa gole dla reprezentacji Salwadoru strzelił Juan Ramon Martinez (jednego z rzutu karnego), oraz Elmer Acevedo i wygrali 3:0. Piłkarzy Hondurasu odtransportowano na lotnisko opancerzonym pojazdem, natomiast przyjezdni kibice tyle szczęścia już nie mieli, zostali przez tubylców zwyczajnie pobici. Palono ich samochody, było kilka ofiar śmiertelnych.

Po tych wydarzeniach oba kraje zerwały stosunki dyplomatyczne i zamknęły granicę ze sobą. W myśl ówczesnych przepisów bez względu na wynik bramkowy w przypadku takiej samej liczby punktów trzeba było jednak rozegrać dodatkowy mecz. Doszło do niego 27 czerwca na neutralnym terenie w stolicy Meksyku. Jako pierwszy trafił do siatki już w 8 minucie Salwadorczyk Martinez, ale już po jedenastu minutach wyrównał Jose Cardona. W 28. minucie ponownie zespół Salwadoru wyprowadził na prowadzenie Martinez, ale pięć minut po przerwie do remisu doprowadził reprezentant Hondurasu Rigoberto Gomez. Do wyłonienia triumfatora potrzebna była dogrywka, w 101 minucie gola na wagę awansu strzelił Jose Quintanilla i Salwador zakwalifikował się do finałowego dwumeczu. Zanim go jednak rozegrano, miała miejsce wspomniana wojna, która zaczęła się 14 lipca od ataku armii salwadorskiej na Honduras. Tak podsumował ją polski reporter: „Wojna futbolowa trwała sto godzin. Jej ofiary: sześć tysięcy zabitych, kilkanaście tysięcy rannych. Około pięćdziesięciu tysięcy ludzi straciło domy i ziemię. Zniszczono wiele wiosek”.

NIEUDANY MUNDIAL

W finale rywalizacji o wyjazd na mundial w Meksyku ze strefy CONCACAF Salwador okazał się lepszy od Haiti. Do wyłonienia zwycięzcy były potrzebne trzy mecze – 21 września 1969 Haiti u siebie w Port-au-Prince przegrało 1:2 z Salwadorem, ale tydzień później w San Salvador pokonało gospodarzy 3:0. 8 października na neutralnym terenie w Kingston na Jamajce Salwador wygrał po dogrywce 1:0 i awansował na mundial. Tam był jednak tylko dostarczycielem punktów – przegrał 0:3 z Belgią, 0:4 z Meksykiem i 0:2 z ZSRR. Zapewne więcej o piłkarzach z tego kraju usłyszano przy okazji wojny futbolowej z Hondurasem niż z powodu występu na mundialu. Kilkanaście miesięcy po turnieju w Meksyku, dzięki misji pojednawczej przywódców innych krajów z Ameryki sytuacja uległa normalizacji, ale pokój zawarto dopiero w roku 1980.

TEKST UKAZAŁ SIĘ W TYGODNIKU „PIŁKA NOŻNA” (NR 1/2021)

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 37/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie Świat

18.09.2026 15:58

Pierwsze powołania Xaviego. Dwóch debiutantów i kilka zaskoczeń

Xavi ogłosił swoje pierwsze powołania do reprezentacji Holandii. Nie brakuje zaskoczeń, np. brak Memphisa Depaya. Szykują się również debiuty.

FC Barcelona head coach Xavi Hernandez during the La Liga EA Sports match between FC Barcelona and Real Sociedad played at Lluis Companys Stadium on May 13, 2024 in Barcelona, Spain. (Photo by Sergio Ruiz / pressinphoto / Sipa USA)PHOTO)
2024.05.13 Barcelona
pilka nozna , liga hiszpanska
FC Barcelona - Real Sociedad San Sebastian
Foto Sergio Ruiz/pressinphoto/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

18.09.2026 11:27

Tuchel zaskoczył powołaniami. Po raz kolejny brakuje gwiazdora

Thomas Tuchel ogłosił powołania na Ligę Narodów. W reprezentacji Anglii po raz kolejny zabraknie gwiazdora Manchesteru City. Kogo zobaczymy w kadrze Anglików?

FIFA World Cup, WM, Weltmeisterschaft, Fussball 2026: Norway v England MIAMI, USA - 11th July 2026: England Head Coach Thomas Tuchel during the FIFA World Cup 2026 quarter-final match between Norway and England at Miami Stadium Miami Miami Stadium United States of America Copyright: xCraigxMercerx/xPeakxActionxPhotosx
2026.07.11 Miami Gardens
pilka nozna , mistrzostwa swiata , mundial 2026
Norwegia - Anglia
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

17.09.2026 20:25

Reprezentacja Polski straci potencjalnego reprezentanta? Otrzymał powołanie

Julian Zakrzewski Hall był piłkarzem przymierzanym do reprezentacji Polski ze względu na swoje korzenie. Coraz bardziej prawdopodobne staje się to, że nie będzie mu dane zagrać w biało-czerwonych barwach.

Julian Hall Zakrzewski (16) of Red Bulls controls the ball during regular MLS season game against CF Montreal at Sports Illustrated Stadium in Harrison, NJ on March 8, 2026. CF Montreal won 3 - 0. (Photo by Lev Radin/Sipa USA)
2026.03.08 Nowy Jork
pilka nozna amerykanska liga MLS
New York Red Bulls - CF Montreal
Foto Lev Radin/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

17.09.2026 14:19

Lionel Messi pobił kolejny rekord. Co za liczby!

Lionel Messi pobił następny rekord MLS. Jego statystyki występów w barwach Interu Miami są nieziemskie.

August 19, 2026: Inter Miami Foward Lionel Messi (10) prior to an MLS match against the Philadelphia Union at Subaru Park in Chester, Pennsylvania. Kyle Rodden/CSM/Sipa USA (Credit Image: © Kyle Rodden/Cal Sport Media/Sipa USA)
2026.08.19 Chester
pilka nozna liga amerykanska MLS
Philadelphia Union - Inter Miami CF
Foto Cal Sport Media/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

17.09.2026 12:20

Juergen Klopp ogłosił swoje pierwsze powołania. Wyselekcjonował nie jedną, a dwie kadry

Juergen Klopp rozpoczął rewolucję w reprezentacji Niemiec od… rewolucji. Na najbliższe zgrupowanie powołał dwie kadry.

Nominierungs-PK UEFA Nations League 2026/2027 mit Bundestrainer Jürgen Klopp Bundestrainer Jürgen Klopp spricht zu den Journalistinnen und Journalisten. Pressekonferenz auf dem DFB-Campus in Frankfurt am Main am 17. September 2026., Frankfurt am Main Hessen Deutschland DFB-Campus *** UEFA Nations League 20262027 Roster Announcement Press Conference with National Team Coach Jürgen Klopp National Team Coach Jürgen Klopp speaks to journalists at a press conference on the DFB Campus in Frankfurt am Main on September 17, 2026, Frankfurt am Main, Hesse, Germany, DFB Campus
2026.09.17 Frankfurt
pilka nozna og?oszenie trener kadry kadra
Jurgen Klopp - konferencja prasowa nowego selekcjonera reprezentacji Niemiec
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Najnowsze

2026.09.18 Krakow
Pilka nozna , PKO BP Ekstraklasa sezon 2026/27
Wisla Krakow - Slask Wroclaw
N/z Jaroslaw Krolewski
Foto Krzysztof Porebski / PressFocus

2026.09.18 Krakow
Football Polish top league , 2026/2027 season
Wisla Krakow - Slask Wroclaw
Jaroslaw Krolewski
Credit: Krzysztof Porebski / PressFocus

Komunikat Jarosława Królewskiego. „Środowisko Śląska Wrocław nie zasługuje na obraźliwe etykiety”

Jarosław Królewski wydał komunikat, w którym raz jeszcze poruszył temat sporu Wisły Kraków ze Śląskiem Wrocław. Po raz ostatni?

Ekstraklasa

Trener Widzewa bez litości dla swoich piłkarzy. „Nie zasłużyliśmy na nic więcej”

Ekstraklasa

Plan transmisji piłkarskich na sobotę. Będzie się działo!

Ligi w Europie

Gracz Wisły o specyficznej cieszynce. „Wszyscy wiedzą, do kogo była skierowana”

Ekstraklasa

Tabela Ekstraklasy po piątkowych meczach 9. kolejki

Ekstraklasa

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski