Przejdź do treści
Nazwiska dawno niesłyszane. Złota era węgierskiego futbolu

Ligi w Europie Świat

Nazwiska dawno niesłyszane. Złota era węgierskiego futbolu

Po zakończeniu I wojny światowej Budapeszt stał się miejscem, w którym skoncentrowały się wszystkie najważniejsze elementy piłkarskiej układanki: talent, doświadczenie i wizjonerstwo. Jonathan Wilson sięgnął w głąb węgierskiej historii i przypomniał „Nazwiska dawno niesłyszane”. Jego książka, której premiera odbyła się 16 sierpnia tego roku, pokazuje prawdziwą wartość naddunajskiego futbolu. Madziarzy stali się pionierami nowoczesnej piłki nożnej.




Fragment

Na mundial w 1954 roku do Szwajcarii Węgrzy jechali w roli faworytów. Jeszcze przed rozpoczęciem turnieju wygrali na rozgrzewkę z Luksemburgiem 10:0, a później rozgromili 9:0 Koreę Południową w pierwszym meczu fazy grupowej. Drużynę RFN, występującą na mistrzostwach po raz pierwszy od zakończenia II wojny światowej, ograli niemal równie łatwo – 8:3. W czterech spotkaniach reprezentacja Węgier zdobyła 34 bramki. Wydawało się, że jest nie do zatrzymania.

Ale podczas pierwszego meczu z Niemcami, przy stanie 5:1 dla Węgier, środkowy obrońca Kaiserslautern Liebrich wszedł z tyłu w nogi Puskása. I był to faul, którego konsekwencje wykroczyły daleko poza wydarzenia tamtego dnia na boisku w Bazylei. To właśnie wtedy zaczął się upadek węgierskiego futbolu. Napastnik Honvédu musiał zejść z boiska, a prześwietlenie wykazało złamanie kostki. Nie zagrał w dwóch kolejnych spotkaniach, a kiedy wrócił na finał – w którym Węgry po raz kolejny miały zagrać z reprezentacją RFN – ewidentnie nie był w pełni formy.

Rzecz jasna wywołało to spekulacje, że Liebrich specjalnie polował na Puskása. Przecież gdyby było inaczej – argumentowano – dziesięć minut wcześniej nie zmieniłby się pozycjami z grającym na prawej stronie Juppem Posipalem. Jest jednak zasadnicza różnica między wydelegowaniem słynącego z ostrej gry zawodnika do krycia najbardziej kreatywnego przeciwnika a celowym działaniem na rzecz wyeliminowania go z gry. Sebes powtarzał wprawdzie, że było to celowe działanie, ale być może tak sprawnemu organizatorowi jak on nie mieściło się w głowie, że na boisku zdarzają się także rzeczy, które nie wynikają ze starannego planowania. W książce Captain of Hungary Puskás pisał o „złośliwym kopnięciu w tył mojej kostki (…), kiedy wcale nie byłem przy piłce”, ale z czasem jego frustracja osłabła na tyle, że przypisywał ów faul raczej niezdarności Liebricha niż jego brutalności. Z kolei Hidegkuti w autobiografii nazywa to wejście „normalnym wślizgiem, powszechnie akceptowanym w świecie piłki” i dodaje, że Niemiec „po prostu próbował powstrzymać Puskása, który skręcił kostkę.


Opis okładkowy

Historia tętniącej życiem i innowacyjnej kultury piłkarskiej na Węgrzech, która w przededniu II wojny światowej zdefiniowała futbol i zapoczątkowała jego nową erę.

Pod tę piłkarską rewolucję położył podwaliny Jimmy Hogan, dzięki któremu w Budapeszcie lat 20. i 30. XX wieku powstała jedna z najbardziej wpływowych w dziejach szkół piłki nożnej. Ukształtowali ją genialni zawodnicy i trenerscy wizjonerzy, którzy ze względu na trapiący ojczyznę kryzys emigrowali później do Włoch, Brazylii, Argentyny czy USA. Uciekali przed antysemityzmem, faszyzmem i komunizmem, lecz ich dziedzictwo przetrwało.

Mimo nadzwyczajnych przeciwności losu Węgrzy nauczyli świat grać nowoczesną piłkę. Jeszcze na początku lat 50. byli niepokonani: sięgnęli po najwyższe laury na olimpiadzie w Helsinkach i dwukrotnie rozgromili Anglików. Ich bramkostrzelny napastnik Ferenc Puskás został jedną z pierwszych międzynarodowych gwiazd futbolu.

Jednak, jak Jonathan Wilson udowadnia w Nazwiskach dawno niesłyszanych, triumfy Złotej Jedenastki były w rzeczywistości ostatnim aktem prawdziwego złotego wieku węgierskiej piłki. Choć tamto niezwykłe pokolenie nie wywalczyło najcenniejszego trofeum, i tak stało się punktem odniesienia dla każdej liczącej się futbolowej nacji.


Dane o książce

Autor: Jonathan Wilson
Premiera: 16.08.2023 r.
Liczba stron: 392
Cena okładkowa: 44,99 zł



Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 44/2026

Nr 44/2026

Ligi w Europie Świat

Kto znajdzie się w jedenastce FIFPRO? Jest lista nominowanych

Jesteśmy już po gali Złotej Piłki, ale to nie koniec nagród dla najlepszych piłkarzy w tym roku. Właśnie poznaliśmy listę nominowanych w plebiscycie FIFPRO Men's World 11.

kane harry FOOT REMISE BALLON D OR 2026 2026 CEREMONIE REMISE BALLON D OR LONDON PALLADIUM THEATRE LONDRES ANGLETERRE 26/10/2026 FAUGERE FRANCK Rodri  yamal lamine LONDRES LONDON PALLADIUM THEATRE GermanyxJapanxUKxFrancexBelgiumxOUT *** Kane, Harry: 2026 Ballon d Or Award Ceremony, 2026 Ballon d Or Award Ceremony at the London Palladium Theatre, London, England, October 26, 2026, Franck Faugère, Rodri, Yamal, lamine LONDON LONDON PALLADIUM THEATER GermanyxJapanxUKxFrancexBelgiumxOUT PUBLICATIONxNOTxINxGERxFRAxBELxUKxJPN Copyright: xFAUGERExFRANCKx
2026.10.26 Londyn
pilka nozna Zlota Pilka
Gala Zlotej Pilki 2026
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

Hall otworzył wynik spotkania! Kolejne trafienie napastnika [WIDEO]

Julian Hall zdobył 13 bramkę w obecnym sezonie MLS. Jego New York Red Bulls przegrali jednak z Nashville 2:3.

Hall otworzył wynik spotkania! Kolejne trafienie napastnika [WIDEO]
Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

Messi uniknie zawieszenia mimo żółtych kartek! Niecodzienna zasada weszła w grę

Lionel Messi został beneficjentem ciekawej reguły występującej w amerykańskiej lidze. Sprawdź, o czym mowa!

Inter Miami CF forward Leo Messi (10) warms up during the regular season MLS match between the New York Red Bulls and Inter Miami CF at Sports Illustrated Stadium on Saturday, October 24, 2026; Harrison, NJ, USA. (Photo by Jess Stiles/Sipa USA)
2026.10.24 Harrison
pilka nozna liga amerykanska, MLS
New York Red Bulls - Inter Miami CF
Foto /SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

Trener Chicago Fire podsumował występ. „Zrobił dokładnie to”

Szkoleniowiec Chicago Fire skomentował postawę Roberta Lewandowskiego w ostatnim meczu, w którym ten przełamał strzelecką niemoc.

CHICAGO, USA - October 28: Robert Lewandowski (9 Chicago Fire FC) gestures a thumbs-up before the Major League Soccer game between Chicago Fire FC and the Orlando City SC at Soldier Field on Wednesday October 28 in Chicago, USA (Photo by Shaina Benhiyoun/SPP/Sipa USA)
2026.10.29 Chicago
pilka nozna liga amerykanska, MLS
Chicago Fire - Orlando City SC
Foto SPP/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

Przełamanie Roberta Lewandowskiego. Zapewnił Chicago Fire zwycięstwo [WIDEO]

Robert Lewandowski przerwał serię występów bez strzelenia gola. W końcu zdobył bramkę, i to bardzo ważną.

Chicago Fire FC forward Robert Lewandowski (9) gestures to teammate during the match between Orlando City SC and Chicago Fire FC at Soldier Field in Chicago, IL on October 28, 2026. (Photo by Marcus Nichols/Sipa USA)
2026.10.29 Chicago
pilka nozna liga amerykanska, MLS
Chicago Fire - Orlando City SC
Foto Marcus Nichols/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej