19.11.2020 18:45

Czy bramkarze żyją dłużej?

Im bliżej bramki rywala, tym laurów i okrzyków podziwu piłkarz otrzymuje więcej. Tymczasem grupa badaczy z Polski opublikowała wyniki badań, które mogą sugerować, że bramkarze może i wygrywają mniej nagród indywidualnych, ale w zamian dłużej żyją.

Na długość życia bramkarzy może mieć wpływ długość ich karier, które czasem trwają nawet po 40. roku życia. Jak w przypadku Gianluigiego Buffona (foto: Łukasz Skwiot)

RAFAŁ KOBYLARCZYK

Prof. dr hab. Wojciech Drygas, dr hab. Łukasz Małek, dr Robert Gajda i dr Witold Śmigielski zbadali dwie grupy zawodników i wyciągnęli wniosek, że piłkarze żyją dłużej niż wskazuje na to przeciętna populacji, a bramkarze nawet o 5-8 lat dłużej. Na początku pod uwagę zostali wzięci uczestnicy pierwszych trzech turniejów o mistrzostwo świata, urodzeni przed 1922 rokiem, a potem, by potwierdzić wyniki, które dała ta grupa, zawodnicy, którzy w sezonie 1946-47 występowali w wybranych silnych ligach europejskich. Wyniki drugiej grupy potwierdziły rezultaty, które badacze otrzymali po sprawdzeniu pierwszej próbki badawczej, a całość została opublikowana w artykule „Goalkeepers Live Longer than Field Players: A Retrospective Cohort Analysis Based on World-Class Football Players”, zamieszczonym na łamach „International Journal of Environmental Research and Public Health”. Zdecydowanie więcej bramkarzy niż zawodników z innych pozycji grających w europejskich ligach w badanym sezonie, dożyło 85 urodzin.

– Jeżeli braliśmy pod uwagę piłkarzy z zespołu lub konkretnego kraju, sprawdzaliśmy wszystkich zawodników, jeżeli nie było dwóch-trzech, trudno, ale w przypadku większych braków eliminowaliśmy całą drużynę, żeby analiza nie była niekompletna. Trudno sobie wyobrazić, żeby dużą rolę odgrywała przewaga rasowa lub narodowościowa, bo nie stosowaliśmy żadnej wybiórczości – tłumaczy dr Śmigielski, odpowiedzialny za dobór próbki i statystyczną część badania.

Badacze nie odnotowali zauważalnych statystycznie różnic na pozostałych pozycjach, jedyne wyraźne odstępstwo od pewnej normy dotyczyło bramkarzy. To akurat wynik broniący się logicznie. Jeżeli pod uwagę brać rolę na boisku, bramkarze znacznie bardziej różnili się w grze od kolegów występujących poza polem karnym, niż ci wzajemnie między sobą.

Przyczyn bramkarskiej długowieczności może być kilka i każda z nich ma silne argumenty, a jednocześnie żadnego z nich nie można wskazać jako jedynego i niepodważalnego. Pierwszym powodem jest różnica w aktywności fizycznej, jaką podejmowali bramkarze w porównaniu do kolegów z pola. Dotyczy ona między innymi długości pokonanego dystansu, intensywności uczestnictwa w meczu (według badań, bramkarz około 75 procent czasu w meczu spędza na czynnościach o niskiej intensywności). W czasach, kiedy bramkarze rzadziej, jeżeli w ogóle, przyjmowali rolę ostatniego obrońcy, te różnice z pewnością były jeszcze większe, niż ma to miejsce obecnie.

Autorzy podjęli także kwestię mniejszej liczby odbić piłki głową. Według badań, powtarzające uderzenia piłki głową prowadzą do przewlekłej encefalopatii pourazowej, która może zwiększać ryzyko przedwczesnych zgonów. Bramkarze, z racji pozycji, a także stylu gry, byli na nie narażeni w mniejszym stopniu. Jeden z badaczy, jako ważny, wskazuje jeszcze inne czynniki.

– W mojej opinii najbardziej prawdopodobny jest wpływ dwóch czynników. Pierwszy, że jednak kariery bramkarzy trwają dłużej, a to oznacza dodatkowe kilka lat aktywnego uprawiania sportu. W tamtych czasach pewnie spora część piłkarzy po zakończeniu kariery aż takiego poziomu aktywności nie utrzymywała. Z reguły zawodnicy po zejściu z boiska są tak zmęczeni, często kontuzjowani, że przechodzą do siedzącego trybu życia – opowiada dr hab. Łukasz Małek. – Drugi czynnik, mniej prawdopodobny, to fakt, że bramkarze mają mniejsze obciążenia niż w przypadku zawodników z pola – tłumaczy, dodając, że gdy przyszło mu badać grupę piłkarzy, zauważył, że cechy fizyczne serca zawodników grających w polu, niewiele różniły się od tych typowych dla maratończyków, mimo zróżnicowania w typie podejmowanej aktywności. Małek twierdzi, że fakt, iż ktoś nie gra na bramce, raczej nie wpływa na to, że żyje krócej niż wynosi średnia populacji. Innymi słowy – nie ma racjonalnych podstaw dla osób, które chcą zrezygnować z piłki nożnej, ponieważ boją się szybszej śmierci.

– Intensywne treningi nie przekładają się na skrócenie czasu życia. Im ktoś ma wyższą wydolność, tym w perspektywie 40 lat lepiej rokuje na dłuższe życie. Oczywiście, jeżeli nie ma objawów przetrenowania i tę wydolność się utrzymuje – tłumaczy i podkreśla, że współcześni sportowcy, trenujący na wysokim poziomie, także powinni żyć dłużej niż średnia populacyjna.

Autorzy zgodnie stwierdzają, że kilka bardzo ważnych aspektów jest niemożliwych do zbadania. Nie sposób było dotrzeć do informacji, które opisywałyby tryb życia badanej grupy piłkarzy po zakończeniu kariery. Być może wpływ na długość życia miał status społeczno-ekonomiczny, dalsza aktywność fizyczna po zakończeniu kariery czy też dostęp do opieki zdrowotnej na wysokim poziomie. W sytuacjach, kiedy piłkarze po zejściu z boiska nie byli w centrum zainteresowania, trudno o informacje, które pomogłyby to ustalić. Nie można jednak spodziewać się, by te czynniki odbiegały w znaczący sposób w przypadku bramkarzy od tych, którzy grali bliżej bramki rywala. Bardziej prawdopodobne wydaje się zróżnicowanie ze względu na miejsce życia, ale co do tego także nie ma informacji.

A zatem – czy jeżeli ktoś planuje żyć dłużej, powinien stanąć na bramce? Idąc tropem myślenia badaczy, taka osoba powinna po prostu regularnie uprawiać sport, ale nie możemy zapominać, że badania opierały się na grupie z innej, nie tylko piłkarskiej, epoki. Niewykluczone, że analogiczne badania, które będą robione za 80 lat, dowiodą, że bramkarze żyją średnio tak samo długo, jak ich koledzy z innych pozycji. Jeżeli tak się stanie, będzie to raczej znak, że większy wpływ mają na ich organizmy czasy, w których żyją, niż pozycja, na której grają.

TEKST UKAZAŁ SIĘ W TYGODNIKU „PIŁKA NOŻNA” (NR 44/2020)

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 41/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie Świat

15.10.2026 16:35

Kobieta zostanie nowym prezydentem FIFA?

Michele Kang znalazła się w gronie osób branych pod uwagę jako potencjalni rywale Gianniego Infantino w wyborach na prezydenta FIFA w 2027 roku. Czy właścicielka klubów piłkarskich będzie sterowała światową organizacją?

FIFA World Cup, WM, Weltmeisterschaft, Fussball 2026 MEXICO VS SOUTH KOREA FIFA WORLD CUP 2026 MEXICO VS SOUTH KOREA MEXICO VS SOUTH KOREA 18062026 GUADALAJARA, JALISCO Photo of the Trionda, official ball of the tournament, during Round 1 Group A game of the FIFA World Cup 2026, held at the Estadio Guadalajara at Guadalajara, Jalisco./. Foto del Trionda, pelota oficial del torneo, durante juego de Ronda 1 del Grupo A de la Copa del Mundo 2026 de la FIFA, celebrado en el Estadio Guadalajara en Guadalajara, Jalisco. PHOTO BY IMAGENSHOP AGENCIA FOTOGRAFICA GUADALAJARA JALISCO MEXICO *** 2026 FIFA World Cup Copyright: xYOALIxMARTINEZx
2026.06.19 Zapopan
pilka nozna mistrzostwa swiata
Meksyk - Korea Poludniowa
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

15.10.2026 10:00

Leo Messi kupił jacht od polskiej firmy! Cena zwala z nóg

Lionel Messi kupuje luksusowy jacht z Polski! Oto kolejny gigantyczny wydatek gwiazdora Interu Miami.

2026.06.22 Dallas
pilka nozna Mistrzostwa Swiata w USA Meksyk Kanada 2026
Argentyna - Austria
N/z Lionel Messi
Foto Pawel Andrachiewicz / PressFocus

2026.06.22 Dallas
Football - 2026 FIFA World Cup in USA Canada Mexico
Argentina - Austria
Lionel Messi
Credit: Pawel Andrachiewicz / PressFocus

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

15.10.2026 07:44

Mateusz Bogusz z golem przewrotką! Co za bramka Polaka [WIDEO]

Nieprawdopodobnym trafieniem popisał się Polak w 33. minucie podczas spotkania z San Diego. Mecz ostatecznie zakończył się remisem 3:3.

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

14.10.2026 11:00

Paul Pogba blisko sensacyjnej przeprowadzki! Tam ma trafić

Paul Pogba podjął decyzję o swojej przyszłości? Gwiazdor o krok od transferu do MLS!

Foto Alberto Gandolfo/LaPresse 9 agosto 2023 -Torino, Italia - sport - Juventus Vs Juventus Next Gen - Amichevole Pre Stagionale - Allianz Stadium. Nella foto: Paul Pogba (Juventus)

August 09, 2023 Turin, Italy - sport soccer - Juventus Vs Juventus Next Gen - Pre season match - Allianz Stadium. In the pic: Paul Pogba (Juventus) (Photo by Alberto Gandolfo/LaPresse/Sipa USA)
2023.08.09 Turyn
pilka nozna sparing
Juventus - Juventus Next Gen
Foto Alberto Gandolfo/LaPresse/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

13.10.2026 19:42

Nenad Bjelica wraca do pracy?! Zgłosił się po niego znany klub

Nenad Bjelica już od dłuższego czasu jest poza zawodem. Być może lada chwila wróci, bowiem zgłosił się po niego turecki klub.

ZAGREB, CROATIA - DECEMBER 10: Dinamo Head Coach Nenad Bjelica prior UEFA Champions League League Phase MD6 match between Dinamo Zagreb and Celtic at Stadion Maksimir on December 10, 2024 in Zagreb, Croatia. Photo: Sanjin Strukic/PIXSELL/Sipa USA
2024.12.10 Zagreb
pilka nozna liga mistrzow
GNK Dinamo Zagrzeb - Celtic FC
Foto Sanjin Strukic/PIXSELL/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Najnowsze

Boniek o Siemieńcu: Jego temperament czasami udziela się drużynie

Adrian Siemieniec uchodzi za spokojnego, zrównoważonego szkoleniowca, który zazwyczaj spokojnie i analitycznie obserwuje przebieg boiskowych wydarzeń, niezależnie od tego, co dzieje się na murawie. Zbigniew Boniek zauważył u niego jednak pod tym względem lekką zmianę.

Ekstraklasa

Bez goli w hicie. Wisła podzieliła się punktami z Widzewem

Ekstraklasa

Ruch Chorzów rozbił Odrę Opole! Wysokie zwycięstwo

1 Liga

SKRÓT MECZU: Wieczysta Kraków 1:2 Raków Częstochowa

Ekstraklasa

Widzew Łódź ma kolejny problem! Gwiazda nie zagra przez kilka tygodni

Ekstraklasa

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski