19.11.2020 18:45

Czy bramkarze żyją dłużej?

Im bliżej bramki rywala, tym laurów i okrzyków podziwu piłkarz otrzymuje więcej. Tymczasem grupa badaczy z Polski opublikowała wyniki badań, które mogą sugerować, że bramkarze może i wygrywają mniej nagród indywidualnych, ale w zamian dłużej żyją.

Na długość życia bramkarzy może mieć wpływ długość ich karier, które czasem trwają nawet po 40. roku życia. Jak w przypadku Gianluigiego Buffona (foto: Łukasz Skwiot)

RAFAŁ KOBYLARCZYK

Prof. dr hab. Wojciech Drygas, dr hab. Łukasz Małek, dr Robert Gajda i dr Witold Śmigielski zbadali dwie grupy zawodników i wyciągnęli wniosek, że piłkarze żyją dłużej niż wskazuje na to przeciętna populacji, a bramkarze nawet o 5-8 lat dłużej. Na początku pod uwagę zostali wzięci uczestnicy pierwszych trzech turniejów o mistrzostwo świata, urodzeni przed 1922 rokiem, a potem, by potwierdzić wyniki, które dała ta grupa, zawodnicy, którzy w sezonie 1946-47 występowali w wybranych silnych ligach europejskich. Wyniki drugiej grupy potwierdziły rezultaty, które badacze otrzymali po sprawdzeniu pierwszej próbki badawczej, a całość została opublikowana w artykule „Goalkeepers Live Longer than Field Players: A Retrospective Cohort Analysis Based on World-Class Football Players”, zamieszczonym na łamach „International Journal of Environmental Research and Public Health”. Zdecydowanie więcej bramkarzy niż zawodników z innych pozycji grających w europejskich ligach w badanym sezonie, dożyło 85 urodzin.

– Jeżeli braliśmy pod uwagę piłkarzy z zespołu lub konkretnego kraju, sprawdzaliśmy wszystkich zawodników, jeżeli nie było dwóch-trzech, trudno, ale w przypadku większych braków eliminowaliśmy całą drużynę, żeby analiza nie była niekompletna. Trudno sobie wyobrazić, żeby dużą rolę odgrywała przewaga rasowa lub narodowościowa, bo nie stosowaliśmy żadnej wybiórczości – tłumaczy dr Śmigielski, odpowiedzialny za dobór próbki i statystyczną część badania.

Badacze nie odnotowali zauważalnych statystycznie różnic na pozostałych pozycjach, jedyne wyraźne odstępstwo od pewnej normy dotyczyło bramkarzy. To akurat wynik broniący się logicznie. Jeżeli pod uwagę brać rolę na boisku, bramkarze znacznie bardziej różnili się w grze od kolegów występujących poza polem karnym, niż ci wzajemnie między sobą.

Przyczyn bramkarskiej długowieczności może być kilka i każda z nich ma silne argumenty, a jednocześnie żadnego z nich nie można wskazać jako jedynego i niepodważalnego. Pierwszym powodem jest różnica w aktywności fizycznej, jaką podejmowali bramkarze w porównaniu do kolegów z pola. Dotyczy ona między innymi długości pokonanego dystansu, intensywności uczestnictwa w meczu (według badań, bramkarz około 75 procent czasu w meczu spędza na czynnościach o niskiej intensywności). W czasach, kiedy bramkarze rzadziej, jeżeli w ogóle, przyjmowali rolę ostatniego obrońcy, te różnice z pewnością były jeszcze większe, niż ma to miejsce obecnie.

Autorzy podjęli także kwestię mniejszej liczby odbić piłki głową. Według badań, powtarzające uderzenia piłki głową prowadzą do przewlekłej encefalopatii pourazowej, która może zwiększać ryzyko przedwczesnych zgonów. Bramkarze, z racji pozycji, a także stylu gry, byli na nie narażeni w mniejszym stopniu. Jeden z badaczy, jako ważny, wskazuje jeszcze inne czynniki.

– W mojej opinii najbardziej prawdopodobny jest wpływ dwóch czynników. Pierwszy, że jednak kariery bramkarzy trwają dłużej, a to oznacza dodatkowe kilka lat aktywnego uprawiania sportu. W tamtych czasach pewnie spora część piłkarzy po zakończeniu kariery aż takiego poziomu aktywności nie utrzymywała. Z reguły zawodnicy po zejściu z boiska są tak zmęczeni, często kontuzjowani, że przechodzą do siedzącego trybu życia – opowiada dr hab. Łukasz Małek. – Drugi czynnik, mniej prawdopodobny, to fakt, że bramkarze mają mniejsze obciążenia niż w przypadku zawodników z pola – tłumaczy, dodając, że gdy przyszło mu badać grupę piłkarzy, zauważył, że cechy fizyczne serca zawodników grających w polu, niewiele różniły się od tych typowych dla maratończyków, mimo zróżnicowania w typie podejmowanej aktywności. Małek twierdzi, że fakt, iż ktoś nie gra na bramce, raczej nie wpływa na to, że żyje krócej niż wynosi średnia populacji. Innymi słowy – nie ma racjonalnych podstaw dla osób, które chcą zrezygnować z piłki nożnej, ponieważ boją się szybszej śmierci.

– Intensywne treningi nie przekładają się na skrócenie czasu życia. Im ktoś ma wyższą wydolność, tym w perspektywie 40 lat lepiej rokuje na dłuższe życie. Oczywiście, jeżeli nie ma objawów przetrenowania i tę wydolność się utrzymuje – tłumaczy i podkreśla, że współcześni sportowcy, trenujący na wysokim poziomie, także powinni żyć dłużej niż średnia populacyjna.

Autorzy zgodnie stwierdzają, że kilka bardzo ważnych aspektów jest niemożliwych do zbadania. Nie sposób było dotrzeć do informacji, które opisywałyby tryb życia badanej grupy piłkarzy po zakończeniu kariery. Być może wpływ na długość życia miał status społeczno-ekonomiczny, dalsza aktywność fizyczna po zakończeniu kariery czy też dostęp do opieki zdrowotnej na wysokim poziomie. W sytuacjach, kiedy piłkarze po zejściu z boiska nie byli w centrum zainteresowania, trudno o informacje, które pomogłyby to ustalić. Nie można jednak spodziewać się, by te czynniki odbiegały w znaczący sposób w przypadku bramkarzy od tych, którzy grali bliżej bramki rywala. Bardziej prawdopodobne wydaje się zróżnicowanie ze względu na miejsce życia, ale co do tego także nie ma informacji.

A zatem – czy jeżeli ktoś planuje żyć dłużej, powinien stanąć na bramce? Idąc tropem myślenia badaczy, taka osoba powinna po prostu regularnie uprawiać sport, ale nie możemy zapominać, że badania opierały się na grupie z innej, nie tylko piłkarskiej, epoki. Niewykluczone, że analogiczne badania, które będą robione za 80 lat, dowiodą, że bramkarze żyją średnio tak samo długo, jak ich koledzy z innych pozycji. Jeżeli tak się stanie, będzie to raczej znak, że większy wpływ mają na ich organizmy czasy, w których żyją, niż pozycja, na której grają.

TEKST UKAZAŁ SIĘ W TYGODNIKU „PIŁKA NOŻNA” (NR 44/2020)

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 26/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie Świat

30.06.2026 08:42

Trener Chicago Fire schlebia Lewandowskiemu! „Przekonają się na własne oczy”

Robert Lewandowski oficjalnie został zaprezentowany nowym napastnikiem Chicago Fire. Sprawdź, jak o kapitanie reprezentacji Polski wypowiedział się jego nowy szkoleniowiec.

Robert Lewandowski of Barcelona seen during the UEFA Champions League, between Benfica and FC Barcelona. Final score; Benfica 4:5 Barcelona. (Photo by Nuno Branco / SOPA Images/Sipa USA)
2025.01.21 Lizbona
pilka nozna liga mistrzow
Benfica Lizbona - FC Barcelona
Foto Nuno Branco/SOPA Images/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

29.06.2026 12:47

Polski bramkarz zmienił klub w Japonii

Doświadczony bramkarz zmienił klub wewnątrz Japonii. Został wypożyczony.

2019.03.08 Wroclaw
Pilka nozna
Lotto Ekstraklasa sezon 2018/2019
Slask Wroclaw - Jagiellonia Bialystok
N/z Jakub Slowik obrona
Foto Pawel Andrachiewicz / PressFocus

2019.03.08 Wroclaw
Football
Polish Lotto Ekstraklasa season 2018/2019
Slask Wroclaw - Jagiellonia Bialystok
Jakub Slowik obrona
Credit: Pawel Andrachiewicz / PressFocus

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

28.06.2026 20:38

Wiadomo, kiedy Lewandowski może zadebiutować w nowym klubie

Robert Lewandowski zostanie nowym zawodnikiem Chicago Fire. Wiadomo, kiedy Polak zagra swój pierwszy mecz!

2026.03.25 Warszawa
pilka nozna Zgrupowanie reprezentacji Polski trening przed meczem barazowym Polska - Albania 2025/2026
Zgrupowanie reprezentacji Polski trening przed meczem barazowym Polska - Albania
N/z Robert Lewandowski
Foto Weronika Morciszek / PressFocus

2026.03.25 Warszawa
Football - Zgrupowanie reprezentacji Polski trening przed meczem barazowym Polska - Albania season 2025/2026
Zgrupowanie reprezentacji Polski trening przed meczem barazowym Polska - Albania
Robert Lewandowski
Credit: Weronika Morciszek / PressFocus

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

28.06.2026 19:44

Wszystko jasne! Robert Lewandowski ma nowy klub!

Saga transferowa z Robertem Lewandowskim dobiegła końca. Kapitan reprezentacji Polski wybrał swojego nowego pracodawcę!

IPA84809447 - Robert LEWANDOWSKI of Barcelona during the Spanish championship LaLiga football match between FC Barcelona and Real Betis Balompie on 17 May 2026 at Camp Nou stadium in Barcelona, Spain (Photo by /Sipa USA)
2026.05.17 Barcelona
pilka nozna liga hiszpanska
FC Barcelona - Real Betis Sewilla: ostatni mecz Roberta Lewandowskiego w barwach FC Barcelony
Foto IPA/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

28.06.2026 11:41

Zbigniew Boniek w… reprezentacji Włoch? Jest brany pod uwagę

Były prezes Polskiego Związku Piłki Nożnej może zostać zatrudniony w federacji kraju, w którym mieszka na co dzień. Sprawdź, o jakie stanowisko chodzi!

UEFA vice-president Zbigniew Boniek during the UEFA Europa League Final 2024 between Atalanta BC and Bayer 04 Leverkusen at Dublin Arena in Dublin, Ireland on May 22, 2024 (Photo by Andrew SURMA/ SIPA USA).
2024.05.23 Dublin
pilka nozna Liga Europy
Atalanta Bergamo - Bayer 04 Leverkusen
Foto Andrew Surma/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Najnowsze

USA: Fußball FIFA World Cup, WM, Weltmeisterschaft, Fussball 2026, Sechzehntelfinale - USA vs Bosnien - Herzegowina im Levis Stadium Santa Clara, San Francisco Bay Area, Kalifornien: Tor und Torjubel zum 1:0 durch Folarin Balogun USA, 20 Freude, Emotionen, Jubel *** USA Soccer FIFA World Cup 2026, Round of 32: USA vs. Bosnia and Herzegovina at Levis Stadium in Santa Clara, San Francisco Bay Area, California. Goal and celebration following the 10 goal by Folarin Balogun USA, 20: Joy, emotion, cheering Copyright: xJOERANxSTEINSIEKx
2026.07.01 Santa Clara
pilka nozna , mistrzostwa swiata , mundial 2026
Stany Zjednoczone - Bosnia i Hercegowina
USA
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Stany grają dalej. Osłabienie nie przeszkodziło gospodarzom

Stany Zjednoczone pokonały Bośnię i Hercegowinę 2:0 i awansowały do 1/8 finału Mistrzostw Świata. Nie przeszkodziła im czerwona kartka otrzymana przy jednobramkowym prowadzeniu.

Mistrzostwa Świata 2026

Czy to był faul na czerwoną kartkę? Sędzia był bezwzględny [WIDEO]

Mistrzostwa Świata 2026

Harry Kane seen celebrating after scoring goal during FIFA World Cup, WM, Weltmeisterschaft, Fussball 2026 Round of 32 game between national teams of England and DR Congo Edmung Wong/Ball Raw Images Houston Houston Stadium USA Copyright: xEdmundxWongx edmungwong_england_drcongo_2526_4-69
2026.07.01 Atlanta
pilka nozna mistrzostwa swiata
Anglia - Demokratyczna Republika Konga
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Kane goni ścisłą czołówkę! Tak wygląda klasyfikacja strzelców

Mistrzostwa Świata 2026

(260613) -- LOS ANGELES, June 13, 2026 (Xinhua) -- Mauricio Pochettino, head coach of the United States, is seen before the group D match between the United States and Paraguay at the 2026 FIFA World Cup at Los Angeles Stadium in Los Angeles, the United States, June 12, 2026. (Xinhua/Bai Xuefei)

2026.06.12 Los Angeles
pilka nozna , mistrzostwa swiata , mundial 2026
Stany Zjednoczone - Paragwaj
USA
Foto Bai Xuefei/Xinhua/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

USA – Bośnia i Hercegowina [RELACJA NA ŻYWO]

Mistrzostwa Świata 2026

Belgium vs Senegal - 2026 FIFA World Cup, WM, Weltmeisterschaft, Fussball SEATTLE, USA - JULY 01 : Sarr Ismaila forward of Senegal missing an opportunity during the FIFA World Cup 2026 Round of 32 match between Belgium and Senegal at the Lumen Field stadium on July 01, 2026 in Seattle, USA, 15/06/2026 Seattle United States of America PUBLICATIONxNOTxINxFRAxBEL Copyright: xJanxDexMeuleneirx
2026.07.01 Seattle
pilka nozna mistrzostwa swiata
Belgia - Senegal
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Z piekła do nieba! Belgia po dogrywce melduje się w 1/8 finału!

Mistrzostwa Świata 2026

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski