19.11.2020 18:45

Czy bramkarze żyją dłużej?

Im bliżej bramki rywala, tym laurów i okrzyków podziwu piłkarz otrzymuje więcej. Tymczasem grupa badaczy z Polski opublikowała wyniki badań, które mogą sugerować, że bramkarze może i wygrywają mniej nagród indywidualnych, ale w zamian dłużej żyją.

Na długość życia bramkarzy może mieć wpływ długość ich karier, które czasem trwają nawet po 40. roku życia. Jak w przypadku Gianluigiego Buffona (foto: Łukasz Skwiot)

RAFAŁ KOBYLARCZYK

Prof. dr hab. Wojciech Drygas, dr hab. Łukasz Małek, dr Robert Gajda i dr Witold Śmigielski zbadali dwie grupy zawodników i wyciągnęli wniosek, że piłkarze żyją dłużej niż wskazuje na to przeciętna populacji, a bramkarze nawet o 5-8 lat dłużej. Na początku pod uwagę zostali wzięci uczestnicy pierwszych trzech turniejów o mistrzostwo świata, urodzeni przed 1922 rokiem, a potem, by potwierdzić wyniki, które dała ta grupa, zawodnicy, którzy w sezonie 1946-47 występowali w wybranych silnych ligach europejskich. Wyniki drugiej grupy potwierdziły rezultaty, które badacze otrzymali po sprawdzeniu pierwszej próbki badawczej, a całość została opublikowana w artykule „Goalkeepers Live Longer than Field Players: A Retrospective Cohort Analysis Based on World-Class Football Players”, zamieszczonym na łamach „International Journal of Environmental Research and Public Health”. Zdecydowanie więcej bramkarzy niż zawodników z innych pozycji grających w europejskich ligach w badanym sezonie, dożyło 85 urodzin.

– Jeżeli braliśmy pod uwagę piłkarzy z zespołu lub konkretnego kraju, sprawdzaliśmy wszystkich zawodników, jeżeli nie było dwóch-trzech, trudno, ale w przypadku większych braków eliminowaliśmy całą drużynę, żeby analiza nie była niekompletna. Trudno sobie wyobrazić, żeby dużą rolę odgrywała przewaga rasowa lub narodowościowa, bo nie stosowaliśmy żadnej wybiórczości – tłumaczy dr Śmigielski, odpowiedzialny za dobór próbki i statystyczną część badania.

Badacze nie odnotowali zauważalnych statystycznie różnic na pozostałych pozycjach, jedyne wyraźne odstępstwo od pewnej normy dotyczyło bramkarzy. To akurat wynik broniący się logicznie. Jeżeli pod uwagę brać rolę na boisku, bramkarze znacznie bardziej różnili się w grze od kolegów występujących poza polem karnym, niż ci wzajemnie między sobą.

Przyczyn bramkarskiej długowieczności może być kilka i każda z nich ma silne argumenty, a jednocześnie żadnego z nich nie można wskazać jako jedynego i niepodważalnego. Pierwszym powodem jest różnica w aktywności fizycznej, jaką podejmowali bramkarze w porównaniu do kolegów z pola. Dotyczy ona między innymi długości pokonanego dystansu, intensywności uczestnictwa w meczu (według badań, bramkarz około 75 procent czasu w meczu spędza na czynnościach o niskiej intensywności). W czasach, kiedy bramkarze rzadziej, jeżeli w ogóle, przyjmowali rolę ostatniego obrońcy, te różnice z pewnością były jeszcze większe, niż ma to miejsce obecnie.

Autorzy podjęli także kwestię mniejszej liczby odbić piłki głową. Według badań, powtarzające uderzenia piłki głową prowadzą do przewlekłej encefalopatii pourazowej, która może zwiększać ryzyko przedwczesnych zgonów. Bramkarze, z racji pozycji, a także stylu gry, byli na nie narażeni w mniejszym stopniu. Jeden z badaczy, jako ważny, wskazuje jeszcze inne czynniki.

– W mojej opinii najbardziej prawdopodobny jest wpływ dwóch czynników. Pierwszy, że jednak kariery bramkarzy trwają dłużej, a to oznacza dodatkowe kilka lat aktywnego uprawiania sportu. W tamtych czasach pewnie spora część piłkarzy po zakończeniu kariery aż takiego poziomu aktywności nie utrzymywała. Z reguły zawodnicy po zejściu z boiska są tak zmęczeni, często kontuzjowani, że przechodzą do siedzącego trybu życia – opowiada dr hab. Łukasz Małek. – Drugi czynnik, mniej prawdopodobny, to fakt, że bramkarze mają mniejsze obciążenia niż w przypadku zawodników z pola – tłumaczy, dodając, że gdy przyszło mu badać grupę piłkarzy, zauważył, że cechy fizyczne serca zawodników grających w polu, niewiele różniły się od tych typowych dla maratończyków, mimo zróżnicowania w typie podejmowanej aktywności. Małek twierdzi, że fakt, iż ktoś nie gra na bramce, raczej nie wpływa na to, że żyje krócej niż wynosi średnia populacji. Innymi słowy – nie ma racjonalnych podstaw dla osób, które chcą zrezygnować z piłki nożnej, ponieważ boją się szybszej śmierci.

– Intensywne treningi nie przekładają się na skrócenie czasu życia. Im ktoś ma wyższą wydolność, tym w perspektywie 40 lat lepiej rokuje na dłuższe życie. Oczywiście, jeżeli nie ma objawów przetrenowania i tę wydolność się utrzymuje – tłumaczy i podkreśla, że współcześni sportowcy, trenujący na wysokim poziomie, także powinni żyć dłużej niż średnia populacyjna.

Autorzy zgodnie stwierdzają, że kilka bardzo ważnych aspektów jest niemożliwych do zbadania. Nie sposób było dotrzeć do informacji, które opisywałyby tryb życia badanej grupy piłkarzy po zakończeniu kariery. Być może wpływ na długość życia miał status społeczno-ekonomiczny, dalsza aktywność fizyczna po zakończeniu kariery czy też dostęp do opieki zdrowotnej na wysokim poziomie. W sytuacjach, kiedy piłkarze po zejściu z boiska nie byli w centrum zainteresowania, trudno o informacje, które pomogłyby to ustalić. Nie można jednak spodziewać się, by te czynniki odbiegały w znaczący sposób w przypadku bramkarzy od tych, którzy grali bliżej bramki rywala. Bardziej prawdopodobne wydaje się zróżnicowanie ze względu na miejsce życia, ale co do tego także nie ma informacji.

A zatem – czy jeżeli ktoś planuje żyć dłużej, powinien stanąć na bramce? Idąc tropem myślenia badaczy, taka osoba powinna po prostu regularnie uprawiać sport, ale nie możemy zapominać, że badania opierały się na grupie z innej, nie tylko piłkarskiej, epoki. Niewykluczone, że analogiczne badania, które będą robione za 80 lat, dowiodą, że bramkarze żyją średnio tak samo długo, jak ich koledzy z innych pozycji. Jeżeli tak się stanie, będzie to raczej znak, że większy wpływ mają na ich organizmy czasy, w których żyją, niż pozycja, na której grają.

TEKST UKAZAŁ SIĘ W TYGODNIKU „PIŁKA NOŻNA” (NR 44/2020)

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 37/2026

Zobacz numer

Ligi w Europie Świat

18.09.2026 15:58

Pierwsze powołania Xaviego. Dwóch debiutantów i kilka zaskoczeń

Xavi ogłosił swoje pierwsze powołania do reprezentacji Holandii. Nie brakuje zaskoczeń, np. brak Memphisa Depaya. Szykują się również debiuty.

FC Barcelona head coach Xavi Hernandez during the La Liga EA Sports match between FC Barcelona and Real Sociedad played at Lluis Companys Stadium on May 13, 2024 in Barcelona, Spain. (Photo by Sergio Ruiz / pressinphoto / Sipa USA)PHOTO)
2024.05.13 Barcelona
pilka nozna , liga hiszpanska
FC Barcelona - Real Sociedad San Sebastian
Foto Sergio Ruiz/pressinphoto/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

18.09.2026 11:27

Tuchel zaskoczył powołaniami. Po raz kolejny brakuje gwiazdora

Thomas Tuchel ogłosił powołania na Ligę Narodów. W reprezentacji Anglii po raz kolejny zabraknie gwiazdora Manchesteru City. Kogo zobaczymy w kadrze Anglików?

FIFA World Cup, WM, Weltmeisterschaft, Fussball 2026: Norway v England MIAMI, USA - 11th July 2026: England Head Coach Thomas Tuchel during the FIFA World Cup 2026 quarter-final match between Norway and England at Miami Stadium Miami Miami Stadium United States of America Copyright: xCraigxMercerx/xPeakxActionxPhotosx
2026.07.11 Miami Gardens
pilka nozna , mistrzostwa swiata , mundial 2026
Norwegia - Anglia
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

17.09.2026 20:25

Reprezentacja Polski straci potencjalnego reprezentanta? Otrzymał powołanie

Julian Zakrzewski Hall był piłkarzem przymierzanym do reprezentacji Polski ze względu na swoje korzenie. Coraz bardziej prawdopodobne staje się to, że nie będzie mu dane zagrać w biało-czerwonych barwach.

Julian Hall Zakrzewski (16) of Red Bulls controls the ball during regular MLS season game against CF Montreal at Sports Illustrated Stadium in Harrison, NJ on March 8, 2026. CF Montreal won 3 - 0. (Photo by Lev Radin/Sipa USA)
2026.03.08 Nowy Jork
pilka nozna amerykanska liga MLS
New York Red Bulls - CF Montreal
Foto Lev Radin/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

17.09.2026 14:19

Lionel Messi pobił kolejny rekord. Co za liczby!

Lionel Messi pobił następny rekord MLS. Jego statystyki występów w barwach Interu Miami są nieziemskie.

August 19, 2026: Inter Miami Foward Lionel Messi (10) prior to an MLS match against the Philadelphia Union at Subaru Park in Chester, Pennsylvania. Kyle Rodden/CSM/Sipa USA (Credit Image: © Kyle Rodden/Cal Sport Media/Sipa USA)
2026.08.19 Chester
pilka nozna liga amerykanska MLS
Philadelphia Union - Inter Miami CF
Foto Cal Sport Media/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

17.09.2026 12:20

Juergen Klopp ogłosił swoje pierwsze powołania. Wyselekcjonował nie jedną, a dwie kadry

Juergen Klopp rozpoczął rewolucję w reprezentacji Niemiec od… rewolucji. Na najbliższe zgrupowanie powołał dwie kadry.

Nominierungs-PK UEFA Nations League 2026/2027 mit Bundestrainer Jürgen Klopp Bundestrainer Jürgen Klopp spricht zu den Journalistinnen und Journalisten. Pressekonferenz auf dem DFB-Campus in Frankfurt am Main am 17. September 2026., Frankfurt am Main Hessen Deutschland DFB-Campus *** UEFA Nations League 20262027 Roster Announcement Press Conference with National Team Coach Jürgen Klopp National Team Coach Jürgen Klopp speaks to journalists at a press conference on the DFB Campus in Frankfurt am Main on September 17, 2026, Frankfurt am Main, Hesse, Germany, DFB Campus
2026.09.17 Frankfurt
pilka nozna og?oszenie trener kadry kadra
Jurgen Klopp - konferencja prasowa nowego selekcjonera reprezentacji Niemiec
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Czytaj więcej

Najnowsze

FC Barcelona manager Anderson Luis de Souza Deco during the La Liga EA Sports match between FC Barcelona and RCD Mallorca played at Lluis Companys Stadium on March 08, 2024 in Barcelona, Spain. (Photo by Bagu Blanco / pressinphoto / Sipa USA)PHOTO)
2024.03.08 Barcelona
pilka nozna liga hiszpanska
FC Barcelona - RCD Mallorca
Foto pressinphoto/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Ależ słowa o Lewandowski. W Hiszpanii jest legendą

Dyrektor sportowy FC Barcelony w kapitalnych słowach wypowiedział się o polskim napastniku. ,,Duma Katalonii' pamięta o dorobku Lewandowskiego.

La Liga

Czy gospodarze zostaną wiceliderem? Miedź Legnica – Stal Rzeszów [LIVE]

1 Liga

Arsenal na kolanach! Sensacyjna klęska mistrzów Anglii

Premier League

22.09.2024, Mercedes Benz Arena, Stuttgart, GER, 1. FBL, VfB Stuttgart vs Borussia Dortmund, 4. Runde, im Bild v.li. Julian Ryerson (Borussia Dortmund, #26), Jamie Leweling (VfB Stuttgart #18) // during the German Bundesliga 4th round match between VfB Stuttgart and Borussia Dortmund at the Mercedes Benz Arena in Stuttgart, Germany on 2024/09/22. EXPA Pictures © 2024, PhotoCredit: EXPA/ Eibner-Pressefoto/ Wolfgang Frank

*****ATTENTION - OUT of GER*****
LIGA NIEMIECKA PILKA NOZNA SEZON 2024/2025

FOT.EXPA/newspix.pl / 400mm.pl

Austria, Italy, Spain, Slovenia, Serbia, Croatia, Germany, UK, USA and Sweden OUT!
---
newspix.pl / 400mm.pl

VfB Stuttgart – BVB 18:30 [LIVE]

Bundesliga

Roma – Inter [LIVE]

Serie A

Piłka nożna

Robert Lewandowski seen celebrating with a trophy during Spanish Supercup Final game between teams of FC Barcelona, Barca and Real Madrid Maciej Rogowski/Ball Raw Images Jeddah King Abdullah Sports City Saudi Arabia Copyright: xMaciejxRogowskix maciejrogowski_barcelona_realmadrid_2526-538
2026.01.12 Dzedda
pilka nozna Superpuchar Hiszpanii
FC Barcelona - Real Madryt
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

Robert Lewandowski: Nie jestem zakładnikiem wieku [WYWIAD]

Chyba już nikt nigdy nie przebije najlepszego obecnie futbolisty Polski w liczbie tytułów Piłkarza Roku. Od 2011 roku, gdy Robert Lewandowski, po raz pierwszy wygrał plebiscyt „PN” właśnie w tej kategorii, tylko dwukrotnie ustąpił miejsca komuś innemu.

La Liga Reprezentacja Polski